Dünya bu krize kilitlendi: Hürmüz Boğazı’nda gerilim tırmandı! Krizde hangi ülke ne kadar kaybedecek?
Hürmüz Boğazı'nda kartlar yeniden karılıyor. ABD'nin "donanma koruması" stratejisine karşı İran'ın "geçit vermeyiz" resti, küresel enerji denklemini altüst etti. 100 dolarlık petrol senaryoları ve kopan tedarik zinciriyle dünya ekonomisi devasa bir enflasyon sarmalına sürüklenirken; stratejik su yollarındaki bu güç savaşı, Avrupa'dan Asya'ya uzanan ticaret koridorlarını tarihin en büyük krizine hazırlıyor.
İran ve ABD arasındaki karşılıklı hamlelerin ardından Hürmüz Boğazı'nın kapatılması, dünya ticaretini ve enerji piyasalarını derinden sarsmaya devam ediyor.
Petrol fiyatlarındaki sert yükseliş ve tedarik zincirindeki olası kırılmalar, küresel ekonomide devasa bir enflasyon dalgası beklentisini tetiklerken; bölgedeki askeri hareketlilik sıcak çatışma riskini en üst seviyeye taşıdı.
TRUMP VE İRAN ARASINDA DONANMA DÜELLOSU
Hürmüz Boğazı'ndaki geçiş güvenliği tartışmalarını değerlendiren Cansın Helvacı, "Trump'ın Hürmüz Boğazı kapatılırsa müdahale ederim, donanmamla koruma sağlarım dediğini biliyoruz ancak İran cephesinden gelen ve Amerikan donanmasının vurulduğunu iddia eden görüntüler durumu daha karmaşık hale getiriyor." sözleriyle bölgedeki gerginliği aktardı. Takvim Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Faruk Erdem ise, "İran'ın Hürmüz'ü kapatma hamlesi sadece bir tehdit değil, fiziki bir engelleme ve müdahale anlamı taşıyor. ABD'nin gemilere eşlik etme vaadine rağmen gemilerin boğazdan geçmeye cesaret edemediği görülüyor." ifadelerini kullandı.
PETROL FİYATLARINDA 100 DOLAR SENARYOSU
Krizin ekonomik boyutuna dikkat çeken Faruk Erdem, "Savaşın ilk gününden itibaren petrol fiyatlarında 20-25 dolarlık bir artış yaşandı. Şu an 84 dolar seviyelerine gelen fiyatlar için bir sonraki aşamada 100 dolar senaryoları ciddi şekilde konuşuluyor." şeklinde konuştu. Boğazdaki trafiğin durma noktasına geldiğini belirten Erdem, "Haritadaki kırmızı noktalar açıkta bekleyen gemileri temsil ediyor. Şu an kimse Hürmüz Boğazı'na girmeye cesaret edemiyor, herkes güvenli bir liman bekleyişinde." sözleriyle piyasalardaki tedirginliği dile getirdi.
KÜRESEL TİCARET VE ENERJİ KORİDORLARI TEHLİKEDE
Cansın Helvacı'nın krizden en çok hangi bölgelerin etkileneceğine dair sorusu üzerine Faruk Erdem, "Bu kriz en çok Avrupa ve Asya'yı vuracak. Özellikle Çin'in enerji yolları kesilmiş oluyor. Avrupa için ise sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) sevkiyatının durması büyük bir kriz anlamına geliyor." yanıtını verdi. Erdem, Hürmüz Boğazı'nın stratejik önemini, "Dünya petrol ticaretinin beşte biri, LNG ticaretinin ise yüzde 25'i bu dar boğazdan geçiyor. Eğer bu tıkanıklık kalıcı hale gelirse, küresel tedarik zincirleri kırılır ve dünya genelinde büyük bir enflasyon patlaması yaşanır." ifadeleriyle vurguladı.
TÜRKİYE EKONOMİSİNE ETKİSİ: CARİ AÇIK VE ENFLASYON RİSKİ
Enerji ithal eden ülkeler için tehlike çanlarının çaldığını belirten Faruk Erdem, "Petrol fiyatlarındaki her 10 dolarlık kalıcı artış, Türkiye'nin cari açığına ve bütçesine 4-5 milyar dolarlık ek bir yük getiriyor. Bu durum enflasyonu doğrudan 1 ile 1,5 puan arasında yukarı çekiyor." diyerek yerel ekonomideki risklere dikkat çekti. Erdem ayrıca, "Bu kriz Ukrayna-Rusya savaşında yaşanan buğday ve enerji krizinden çok daha büyük birboyuta evrilebilir." uyarısında bulundu.