8 EYLÜL 1999 SONRASINA EYT HAKKI! Kimler işe giriş tarihini geri çeker? Faruk Erdem A Haber canlı yayınında tek tek anlattı

EYT'de şartlar netleşiyor. Yılını ve primini doldurmuş 1.5 milyon kişi emekli olacak.

Peki, 8 Eylül 99 sonrasında sigortalı olanların EYT'li olma hakkı var mı yok mu? Hangi şartlarda olur? Takvim Gazetesi Ekonomi Müdürü Faruk Erdem, A Haber canlı yayınında tüm detayları anlattı.

İşte o açıklamalardan satır başları;

EYT konusu az çok netleşti. Nereye gitsek soruyorlar, sokakta herkesin konusu bu EYT. Herkeste bir emeklilik hayali başladı.

KİMLER EYT'Lİ?

8 Eylül 1999 öncesinde sigortalı olarak çalışmaya başlamış primini ve yılını doldurmuş ama yaş şartı geldiği için emekli olamamış arkadaşlardan bahsediyoruz.

Bakan Bey dedi ki şu anda yılını ve primini doldurmuş 1.5 milyon insan hemen emekli olabilecek durumda. Sonrasında da işte 3-4 milyon kişi var. Bu işi hızlı çözmeye başlayınca AK Parti aslında bir anda malum gazetelerde şöyle haberler çıktı bak 1.5 milyonu yapıyorlarmış diğerlerini yapmıyorlarmış diye.

Şimdi o haberler de kesildi niye? Çok net bir şey söyledi Sayın Bakan tamam 1.5 milyon kişi şartları tamamladı tamamlamayanlar ise tamamladıkları tarihte emekli olacaklar.

Bugün başka bir şeyden bahsedeceğiz aslında biz. 8 Eylül 99 öncesi diyoruz peki 8 Eylül 99 sonrasında sigortalı olanların EYT'li olma hakkı var mı yok mu? O sorusunun cevabını arayacağız. 5 tane yolu var bunun.

Öncelikle şunu söyleyeyim burada anlatacaklarımın gerçekleşmesi için mutlaka bir düzenlemenin içine yani EYT düzenlemesinin içine bir madde konması lazım.

1-ASKERLİK BORÇLANMASI YAPANLAR

Eğer borçlanırlarsa işe giriş tarihlerini 8 Eylül 99 öncesine çekebiliyorlarsa EYT kapsamına girebilirler. Ama dediğim gibi mutlaka düzenleme şartı.

2-STAJ SONRASI DOĞUM BORÇLANMASI YAPANLAR

Stajla çalışma arasındaki doğumlarını borçlanırlarsa işe giriş tarihlerini o çocuk borçlanması kadar yani 2 yıl geri çekebilirler onların da EYT'li olma ihtimali var. Şu anda yasada var geri çekiliyor ama EYT'li olur mu onun düzenlemesi gerekiyor.

3-FİİLİ HİZMET ZAMMI İLE YAPRANMA KAZANANLAR

Mesela bizim gazeteciler, madenciler, gemiciler gibi yıpranma ile işe giriş tarihini geri çekenler 8 Eylül 99 öncesine çekerlerse EYT'li olma ihtimali var.

4-AVUKATLIK STAJ SÜRESİNİ BORÇLANANLAR

Avukatlık stajını yapanlar işe giriş tarihlerini geri çekerlerse ki 1 yıl avukat arkadaşlarımız staj yapıyorlar ve o stajlarını borçlanabiliyorlar onların da EYT'li olma ihtimali var.

5-HİZMET TESPİTİ İLE BAŞLANGICI TESCİL ETTİRENLER

Beşincisi bu kesin, hizmet tespit davası. 8 Eylül 99 öncesinde siz çalışmışsınız sigortanız yapılmamış veya yapılmış primleriniz yatırılmamış hizmet tespit davası açıp o günleri tescil ettirirseniz EYT'li oluyorsunuz.

Diğer 4 madde için ise mutlaka EYT düzenlemesinin içinde borçlanmalar işe giriş tarihini geri çektiğinde EYT kapsamına girer cümlesi olması gerekiyor.

Yıl sonuna yaklaşırken Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesi ile ilgili çalışmalar sürüyor.

EYT'de prim bekleyenler, sigorta süreci, staj mağdurlar... Bu sürecin primden sayılmasını isteyenler var. Bugüne kadar EYT'de hangi formüller geçerli olacak? Şu an masada olan başlıklar neler? Kim ne bekliyor?

Sosyal Güvenlik Müşaviri Çetin Ateş, A Haber canlı yayınında konu ile ilgili detayları anlattı.

İşte o açıklamalardan satır başları;

EYT bir aşamaya geldi artık önümüzdeki ay gibi bir süre kaldı.

Şu ana kadar yapılan açıklamalarda zaten 8 Eylül 99 ve öncesi girişlilerin hepsini EYT'li kabul ediyoruz biz.

Kadınlar 20 yıl 5.000 gün.

Erkekler 25 yıl 5.000 gün şartı kesin. Yani 5.000 günden aşağı primi olanlar hemen emekli olamayacak.

Yapılan hesaplamalarda 1 milyon kişinin ilk etapta emekli olacağı hesap edildi.

Daha sonra yıl ve prim eksiği olanlar ileri tarihlerde kademeli olarak emekli edilecek.

ARALIK AYI OLARAK AÇIKLANMASININ SEBEPLERİ

Teknik olarak bazı detaylar henüz netleşmedi.

Bütçe görüşmelerinin devam etmesi.

SGK EYT İÇİN HAZIR MI?

Doğal olarak bir başvuru yoğunluğu olacak

SGK il müdürlüklerine, aralık ayı işaret edilerek 'kendinizi fiziki ve teknik olarak hazırlayın' uyarısı gönderildi.

VATANDAŞ EYT'YE NASIL HAZIRLANACAK?

Hizmet dökümlerini dikkatlice incelesinler.

Primler konusunda eksiklikleri var mı?

Çizelgede başkalarına ait isimler var mı?

EYT'LİLER BU ÜÇ HARFE DİKKAT!

SGK'da ay 30 gün, yıl 360 gün. Buna dikkat edecekler.

Primlerde (k) (ş) (s) harfleri varsa problem olabilir.

K: KONTROLLÜ İŞYERİ
Ş: ŞÜPHELİ İŞYERİ
S: SAHTE VE PARAVAN İŞYERİ

Borçlanma sürelerini bir kenara not etsinler.

1) EYT'DE SAYI BELLİ OLDU

*İlk etapta 1-1,5 milyon kişi emekli olacak.

- Demek ki 1-1.5 milyon kiş bizim öteden beri söylediğimiz prim ve yıl şartını tamamlayan kişiler bunlar.

*Kalanlar prime göre kademeli olarak emekli edilecek.

- Yani primini tamamlamak gerekiyor.

2) EMEKLİYE ASGARİ ÜCRET

*En düşük emekli maaşı artacak.
*Asgari ücret burada ölçü olacak.

*3600 ek gösterge farkı maaşlara eklenecek.
*Hazırlık ve hesaplamalar başladı.

3) SÖZLEŞMELİ KADROSU GENİŞLİYOR

*Sözleşmeliye kadroda sona gelindi.
*Kadro çalışmasına çağrı merkezleri de katılıyor.
*Toplam sayı 600 bini bulacak.

4) ÜCRETTE KAYIP BİTİYOR

*Gelir vergisi dilimleri değişiyor.
*Ücretlerdeki vergi kayıpları bitiyor.

EYT'DE PRİM HESABI NASIL YAPILACAK?

Özellikle formülle birlikte soru işaretleri beraberinde geldi. Bunlardan biri de prim hesaplaması oldu.

08.09.1999 öncesi işe giren herkes EYT'li mi? EYT'de prim hesabı nasıl yapılacak? Sosyal Güvenlik Uzmanı Emin Yılmaz, A Haber canlı yayınında örnekler üzerinden EYT'de merak edilenleri anlattı.

İşte o açıklamalardan satır başları;

EYT'nin milat tarihi dediğimiz 08.09.1999 öncesinde işe girenler herkes emekli olacak mı olmayacak mı, onunla ilgili primleri ne kadar olacak uzman olarak tahminlerde bulunuyoruz biz.

Şu anki yasalar üzerinden değerlendiriyoruz. Yasa koyucu aralık ayında bununla ilgili detaylar açıklandığı zaman da her şey netleşmiş olacak.

Ama şu anda nasıl hesaplıyoruz? Bildiğimiz gibi bizim 3 kurumumuz var. SSK, Bağkur, emekli sandığı üzerinden değerlendiriliyor.

SSK'lı olanların kendi içerisinde 08.09.99 öncesi farklı hesaplama 99 – 2008 arası farklı 2008 sonrasında da farklı hesaplamalarımız var.

08.09.1999 önce süre yaş ve prim günü zarureti vardı. Burada erkeklerde sigorta başlangıcından sonra 25 yıl kadınlarda 20 yıl, yaş haddimiz var 44-58 yaş, kadınlarda 38-56 yaş.

Prim günleri de 5000 – 5975 günlere devam ediyordu. Eğer yaş şartı kalkarsa dolayısıyla burada erkekler 25 kadınlar 20 yılı doldurursa prim günü de 5000 gün olursa emekli olacağını tahmin ediyoruz.

Örneğimizde SSK'lı olarak çalışan kişinin doğum tarihi 73 senesinde, işe başlama tarihi 1992 senesinde ve 5.700 günü var. Şu an nasıl emekli olur?

EYT çıkmazsa 25 yıl süre 53 yaş 5600 gün şartının bir araya geldiği en son ki tarihten itibaren emekli olacak.

52 yaşına 2026 yılında giriyor daha 4 senesi var yaşa takılmış. 5.700 gününü tamamlamış. Buradaki örnekte yaşa takıldığından dolay bu kişi şu anda emekli olamıyor. Ama yasa ola ki yaşı kaldırırsa önümüzdeki yıl başı bu kişinin emekli olması muhtemel olarak gözüküyor.

Peki 4B Bağkur ve emekli sandığında nasıl oluyor? Burada farklı kanunlarımız var bizim.

İşte başlama normalde Bağkur'da sigorta başlangıcından sonra 30.04.2008'e kadar erkekler 44-60 yaş kadınlarda 40-58 yaş, erkeklerde 9.000 gün 25 yıl kadınlarda 7.200 gün 20 yıl varsa yaşları da tamamlanıyorsa bunlar emekli olabiliyor.

Örneğimizde sigorta başlangıcı 1.1.1990. Bu kişi Bağkur'lu mu tam net değil hesabına göre değerlendirmek lazım. 90, 91, 92 yıllarında 3 yıl çalışmış 1080 gün. Sonra da 1.06.2001 vergi kaydı olmuş esnaflığı devam ediyor. Bağkur'da milat tarih 1.6.2002'dir.

Dolayısıyla 4A'lı bu tarihe kadar erkekte 25 kadınlarda 20 yılı doldurmaya kaç senesi varsa yaşı onun üzerinden değerlendiriyoruz biz ama EYT'li mi olup olmadığını şu şekilde hesaplıyoruz.

4A 3 yıl çalışmış, 4B olarak da 1 yıl olduğu için 4 yıl çalışmış. 2002'den 4 yılı çıkardığınızda 1998'e ulaşmış oluyoruz. 99 öncesi olduğu için EYT'li.

Diğer şart 25 yıl veya 20 yıl da tamamsa emekli olur.

Bir de emekli sandığına bakalım. Bununla ilgili de milat tarihimiz 23.05.2002.

Sigorta başlangıcı 1.1.1992'de 2 aylık bir sigortalılığı olmuş ondan sonrasında da 1.1.2001'de 4C emekli sandığına girmiş ve hizmetleri devam etmiş.