5 büyükler İstanbul'da mağlup oldu! THY Avrupa’yı da Körfez’i de solladı

Açılalı dört yıl olan İstanbul Havalimanı yüz senelik rakiplerini şimdiden geride bıraktı. Salgının ardından toparlayamayan dünyanın en büyük havalimanları kayıp valizler, bozuk asansörler, uzayan kuyruklarla anılırken, İstanbul Havalimanı 2019'a kıyasla en iyi toparlanma kaydeden havalimanı oldu.

Avrupa Havalimanları Konseyi (ACI Europe) Genel Müdürü Olivier Jankovec, İstanbul Havalimanı'nda ocak-temmuz arasında yolcu sayısının 34.2 milyona çıktığını belirterek, "2019'a göre İstanbul Havalimanı'nda düşüş yüzde 11.5'te. Bu oran Londra, Paris, Amsterdam ve Madrid havalimanlarında neredeyse iki katı" dedi.

FRANKFURT İLK 5'E BİLE GİREMEDİ

İGA Havalimanı CEO'su Kadri Samsunlu ile birlikte sohbet toplantısı düzenleyen Jankovec'in verdiği bilgiye göre, Londra Heathrow Havalimanı'nda yolcu sayısı ocak-temmuzda 32.3 milyon oldu. 2019'a göre küçülme yüzde 30.4. Paris-Charles de Gaulle Havalimanı'na 30.8 milyon yolcu geldi. 2019'a göre hala yüzde 29.5 küçülme var.

Amsterdam Schiphol Havalimanı'nı 28.9 milyon yolcu kullandı. Küçülme yüzde 29.8. Madrid Barajas Uluslararası Havalimanı'na da ocak-temmuzda 27 milyon yolcu geldi, 2019'a göre yolcu sayısında küçülme yüzde 23.2'i buldu. Frankfurt Havalimanı'nın ilk beşe dahi girememesi dikkat çekti.

TÜRKİYE'DE BÜYÜME POTANSİYELİ VAR

Jankovec, Avrupa havalimanlarında gecikmeler, uçuş iptalleri ve grevler nedeniyle yaşanan krizi hatırlatarak, sektörün pandemi sonrası seyahat talebindeki patlamayı karşılamakta zorlandığını anlattı. Türkiye'nin başarısını öven Jankovec, pandemi sırasında çalışanlara sahip çıkılması ve devletin destekleri nedeniyle sıkıntı yaşanmadığını vurguladı.

İGA CEO'su Kadri Samsunlu da Avrupa'daki havayolları ve havalimanlarının o süreçte personeli azalttığını, birçok kişinin sektörü terk ettiğini söyledi. Pandemi öncesinde son 20 yılda Türkiye'de yolcu sayısının yüzde 165, Avrupa'da ise yüzde 65 arttığını belirten Jankovec, "Avrupa ile kıyaslandığında Türkiye'nin gelişme potansiyeli var. Nüfusa göre kişi başı uçuş sayısı oranı hala 2.2. Bu da büyümeye devam edeceğini gösteriyor. Türkiye'de bu oran iki katına çıkabilir" dedi.

THY KÖRFEZ'İ DE AVRUPA'YI DA SOLLADI

Avrupa, ABD ve Körfez'in bayrak taşıyıcısı havayollarını da karşılaştıran Jankovec, "Koltuk sayısı olarak 2019 ile 2022 yıllarını karşılaştırdığımızda, Rynair ve Wizz gibi low coast (daha düşük fiyatlı) havayolları artıya geçmiş durumda. Easy Jet'te halen yüzde 5.2 düşüş var. Türk Hava Yolları (THY) ise artı yüzde 4.5. Lufthansa yüzde 16.6, International Consolidated Airlines yüzde 10.9, Airfrance KLM yüzde 9.4 düşüşte. Körfez'in havayolu şirketleri daha çok Asya'dan yolcu taşıdıkları için Qatar Airways, Etihad ve Emirates de yüzde 30.9 düşüş var" dedi.

Olivier Jankovec, Amsterdam Üniversitesi'nin hazırladığı Air Connectivity Index'le ilgili de rakamları paylaştı. Endeksin havalimanından uçuş ve frekans sayısının çarpımıyla oluşturulduğunu belirten Jankovec, şöyle konuştu: "Avrupa'da bu oran Temmuz 2019'a göre geçen ay eksi yüzde 29. Yunanistan'da sıfır. Türkiye'de yüzde 3 düşüş var. İspanya'da yüzde 23, İngiltere'de yüzde 28, İtalya 32, Fransa 34, Almanya'da 39, Rusya'da yüzde 62 küçülme var."

TÜRKİYE DAHA DAYANIKLI

Türkiye'nin pandemide daha dirençli ve dayanıklı olduğunu, Avrupa'ya göre seyahat kısıtlarının az olmasının bunda etkili olduğunu vurgulayan Jankovec, şöyle konuştu: "Yolcu trafiğine bakıldığında 2020'de Türkiye'deki kayıp yüzde 60 iken, 2021'de bu oran yüzde 39'a gerilemiş. Avrupa'da trafik 2020'de yüzde 70 azalmış. 2021'de de yüzde 59 düşüş var. Avrupa'da havalimanlarında özellikle yer hizmetleri ve güvenlik personelinde sıkıntı yaşandı.

İstanbul ve Sabiha Gökçen'de böyle bir sıkıntı görmedik. Türk havayolları ve havalimanları pandemide dahi çalışanlarıyla yollarını ayırmadı." Jankovec, bu yılın ilk çeyreğiyle, 2019'un aynı dönemini karşılaştırdıklarında da sonucun değişmediğinin altını çizerek, "Türkiye'de düşüş 29'da. İkinci çeyrekte bu oran yüzde 16'ya inmiş. Temmuzda ise yüzde 6'larda. Yılbaşından bu yana ise yüzde 18 düşüş var. Avrupa'da bu oran halen yüzde 25'te" dedi.

240 MİLYAR EURO YATIRIM GEREK

Avrupa'da enflasyon ve enerji maliyetleri nedeniyle ekonomik kriz yaşandığını, bir taraftan da jeopolitik risklerin devam ettiğini vurgulayan Jankovec, "Sonbahar sonrasında da belirsizlik var. İnsanlar daha az para harcamak istiyor. Avrupa'daki havalimanları 2019'a göre 2024'te ancak toparlayacak. Bu yıl düşüş yüzde 22 olur. 2023'te bu oran yüzde 10'a iner. 2024'te toparlanma başlar" mesajı verdi.

Avrupa havalimanlarının finansal problemleri olduğunu da anlatan Jankovec, şöyle konuştu: "Son 2 yılda havalimanları 20 milyar euro gelir kaybı yaşadı. Devletlerin desteği sınırlı kaldı. Bu dönemde borçları 6 milyar euro arttı. Bunların da ödemesi olacak. Gelirleri 2019'a göre daha düşük. Yatırımları karşılayacakları finansal kapasiteleri yok. Gelirler borca gidecek. Yatırıma az para kalacak. Halbuki 2040'a kadar 240 milyar euro yatırım ihtiyaçları var. Bu yatırım gerçekleştirilmezse kapasite artışı yapamayacaklar."

2050'YE KADAR KARBON SIFIR

Havalimanlarında da 2050'ye kadar karbon emisyonlarının sıfırlanması gerektiğini söyleyen Jankovec, "Biz sertifikasyon programı başlattık. İGA, TAV, Antalya Havalimanı Devlet Hava Meydanları İşletmesi'ne bağlı 12 havalimanı taahhüt verdi" dedi. Avrupa Birliği'nin sürdürülebilir yakıtla ilgili yönetmelik çıkardığını anlatan Jankovec, "Şu andaki çözüm bu. Havayolu şirketleri bunu kullanacak. 2040'tan sonra elektrikli ya da hidrojen bazlı hava araçları çıkabilir" değerlendirmesinde bulundu.