Trump'tan sessiz kuşatma! Asya'da Çin'i sarsacak yeni plan

ABD Başkanı Donald Trump, Çin'i küresel ticaret zincirinden izole etmek için Güneydoğu Asya ülkeleriyle kapsamlı ticaret anlaşmaları hedefliyor. The Telegraph'ın haberine göre, bu strateji Pekin'in ihracat gücünü kırmayı amaçlıyor.

ABD Başkanı Donald Trump, Çin'le yaptığı son ticaret anlaşmasına rağmen Asya genelinde yeni bir ekonomik cephe açarak Pekin üzerindeki baskıyı artırmaya hazırlanıyor. İngiltere merkezli The Telegraph gazetesine göre Trump yönetimi, Çin'in ihracat odaklı ekonomik yapısını hedef alan kapsamlı bir ticaret stratejisi yürütüyor.

TÜM ASYA'YI KAPSAYAN TİCARET AĞI

Trump, Çin'le geçtiğimiz ay imzaladığı anlaşmanın ardından bile Japonya ve Güney Kore'ye yeni gümrük tarifeleri uygularken, Endonezya, Tayland ve Kamboçya ile de benzer anlaşmalar yapmanın peşinde. Bu girişimlerin amacı, Çin'in bölge üzerinden ABD'ye ihracat yapma yollarını tıkamak.

Trump'ın bu ülkelerle yapmayı planladığı anlaşmalar, Çin'in bölgedeki ekonomik etkisini sınırlandıracak hükümler içeriyor. ABD Başkanı'nın Endonezya'ya yüzde 32, Tayland ve Kamboçya'ya yüzde 36, Malezya'ya ise yüzde 25 oranında yeni tarifeler getirme tehdidinde bulunduğu belirtiliyor.

VİETNAM'A ÖZEL YAPTIRIMLAR

Trump'ın hedefindeki ülkelerden biri de Vietnam. Çin'den gelen ürünlerin Vietnam üzerinden ABD'ye "Made in Vietnam" etiketiyle tekrar ihraç edilmesini engellemek amacıyla, bu tür "transit ihracatlara" yüzde 40 oranında gümrük vergisi getirildi. Bu oran, doğrudan Vietnam'da üretilen mallara uygulanan yüzde 20'lik tarifeden iki kat fazla.

ABD yönetimi, Vietnam'a Çin için bir "arka kapı" olmaması yönünde açık bir mesaj verirken, diğer Asya ülkelerine de benzer uyarılar yöneltiyor.

ÇİN'İN ASYA PAZARINA BAĞIMLILIĞI

The Telegraph'ın aktardığı verilere göre Çin, iç tüketimin yetersizliği nedeniyle ihracat odaklı bir büyüme modeli izliyor. 2024-2025 döneminde Çin'in ABD'ye ihracatı yüzde 40'tan fazla azalmış olsa da, Güneydoğu Asya Uluslar Birliği (ASEAN) ülkelerine ihracatı yüzde 15 artmış durumda. Bu nedenle Pekin'in bölge ülkeleriyle ticareti, büyüme hedefleri için kritik önemde.

Çin'in Vietnam'a sattığı makine ve elektronik ürünlerin oranı, 2017'de yüzde 17'yken bugün neredeyse yüzde 50'ye ulaştı. Aynı dönemde Vietnam'ın Çin'den yaptığı ithalat artarken, ABD'ye ihracatı da paralel şekilde yükseldi.

ÇİN'DEN SERT TEPKİ: ZORBALIK

ABD ile Vietnam arasında yapılan anlaşmanın ardından Çin Ticaret Bakanlığı'ndan gelen açıklama, tansiyonu daha da yükseltti. Bakanlık sözcüsü He Yongqian, bu adımı "tek taraflı zorbalık" olarak nitelendirerek, Çin'in meşru çıkarlarını korumak için "kararlı karşı önlemler" alacağını belirtti.

Trump'ın baskısı, Çin'in bölgedeki müttefikleriyle ilişkilerini de etkileyebilir. Özellikle Vietnam gibi hem ABD hem Çin ile güçlü ticari bağları olan ülkeler, giderek daha fazla taraf seçmeye zorlanıyor.

BRICS ZİRVESİ SONRASI YENİ YAPTIRIM SİNYALİ

Trump, Brezilya'da düzenlenen BRICS zirvesinin ardından Truth Social platformunda yaptığı paylaşımda, "Amerika karşıtı politikalarla hizalanan" ülkelere yüzde 10 yeni gümrük vergisi uygulanacağını duyurdu. Zirvede Mısır, Endonezya, İran, Etiyopya, Birleşik Arap Emirlikleri gibi ülkelerin yanı sıra, Malezya, Tayland ve Vietnam gibi yeni "ortaklar" da yer aldı.

BRICS bildirisi, ismen ABD'yi hedef almasa da, "tek taraflı ticaret kısıtlamalarının" küresel ticareti olumsuz etkileyebileceği uyarısında bulundu.

ÇİN'İN KARŞI HAMLESİ: TEŞVİK VE TEKNOLOJİ KISITLAMASI

Trump'ın agresif tarifelerine karşılık olarak Çin ise daha çok "havucu" tercih ediyor. Pekin, özellikle gelişmekte olan ülkelere milyarlarca dolarlık Kuşak ve Yol Girişimi projeleri sunarken, BRICS çatısı altındaki Yeni Kalkınma Bankası aracılığıyla finansman sağlıyor.

Öte yandan Çin, bazı sektörlerde "sopa" politikasına da yönelmiş durumda. Hindistan'ın iPhone üretiminde Çin'in yerini alma girişimleri üzerine, Foxconn'un Hindistan'daki fabrikalarında çalışan yüzlerce Çinli mühendis geri çağrıldı. Çin'in, teknoloji ve uzman personelin Güneydoğu Asya'ya transferini engellemek için şirketlere gayriresmî talimatlar verdiği bildirildi.

"ASİMETRİK KOPUŞ" STRATEJİSİ

The Telegraph'a konuşan uzmanlara göre Çin, güneş paneli, batarya, elektrikli araç ve nadir toprak elementleri gibi stratejik sektörlerde elde ettiği küresel üstünlük sayesinde, küresel ekonomiyi kendine bağımlı hale getiriyor. Bu durum, Çin'in ABD karşısında elini güçlendiren uzun vadeli bir stratejiye işaret ediyor.

Ancak soru şu: Bu ekonomik kaldıraçlar, Trump'ın giderek artan ticari baskılarına karşı yeterli olacak mı?

Asya ülkeleri, artık bu soruya yanıt vermek zorunda kalacak.