Trump’ın Ankara’da uçak değiştirmesinin perde arkası: NYT, İsrail istihbaratından ayrı İran tehdidini açıkladı

ABD Başkanı Donald Trump'ın Ankara'daki NATO Zirvesi sırasında alınan sıra dışı güvenlik önlemlerinin perde arkası netleşiyor. New York Times'ın konu hakkında bilgilendirilen kaynaklara dayandırdığı haberine göre ABD makamları, İran bağlantılı güçlerin Trump'ı ve seyahat ettiği başkanlık uçağını hedef alabileceğine ilişkin ciddi bir tehdit tespit etti.

Söz konusu istihbaratın ardından ABD Gizli Servisi, Trump'a Türkiye'den Katar'ın hibe ettiği yeni uçak yerine eski başkanlık uçağıyla ayrılmasını tavsiye etti. Haberin en dikkat çekici ayrıntısı ise Ankara'da tespit edilen tehdidin, İsrail'in daha önce ABD'ye ilettiği İran kaynaklı suikast istihbaratından ayrı olması oldu.

NATO ZİRVESİNDE ALARM: GİZLİ SERVİS DEVREYE GİRDİ

Habere göre tehdit, Trump'ın Ankara'daki NATO Zirvesi'ne katıldığı sırada ortaya çıktı.

Trump Türkiye'ye, Katar tarafından ABD'ye hibe edilen yeni Boeing 747-8 tipi uçakla gelmişti. NYT daha önce söz konusu uçağın eski başkanlık uçaklarında bulunan gelişmiş savunma sistemlerinin tamamına sahip olmadığını yazmıştı.

ABD yönetiminin tehdide ilişkin bilgi edinmesinin ardından Gizli Servis harekete geçti ve Trump'a uçak değiştirmesini tavsiye etti. Trump daha sonra Türkiye'den ayrılırken eski başkanlık uçağını kullanacağını açıkladı.

NYT'ye göre daha önce kamuoyuna yansımayan tehdidin ayrıntıları, Beyaz Saray'ın neden uçakları hızlı biçimde değiştirdiğine de ışık tutuyor.

HEDEF UÇAK DEĞİL TRUMP'TI

ABD makamlarının elde ettiği istihbarat, İran bağlantılı güçlerin özellikle Katar'ın hibe ettiği yeni uçağı hedef aldığına işaret etmiyordu.

İstihbarata göre asıl hedef Trump ve seyahat ettiği uçaktı. Dolayısıyla Trump'ın hangi uçakta bulunduğu önem taşıyordu. NYT'ye konuşan ve konunun hassasiyeti nedeniyle isimlerinin açıklanmasını istemeyen kaynaklar, tehdidin ABD makamlarınca ciddiye alındığını belirtti.

Beyaz Saray konu hakkında doğrudan açıklama yapmadı. Ancak üst düzey bir yönetim yetkilisi, Trump'ın İran'ın kendisini öldürmeye yönelik girişimleri hakkındaki daha önceki açıklamalarına işaret etti. Yetkili ayrıca Başkan ve beraberindeki heyetin korunması için alınan önlemlere güvendiklerini söyledi.

TEHDİDİN AYRINTILARI ABD YÖNETİMİNDE BİLE SINIRLI TUTULDU

Habere göre tehdidin ayrıntıları ABD yönetimi içerisinde dahi geniş çapta paylaşılmadı.

Bazı yetkililere yalnızca İran kaynaklı genel güvenlik endişeleri nedeniyle tedbir amacıyla uçak değişikliğine gidildiği bilgisi verildi. Kongrenin önde gelen bazı üyelerinin de Trump'a yönelik söz konusu özel tehdit konusunda bilgilendirilmediği belirtildi.

Trump başlangıçta uçak değişikliğinin güvenlikle bağlantılı olmadığını savunmuştu. Başkan, eski uçağın tercih edilmesini İngiltere'deki ABD askerlerine yeni başkanlık uçağını gezme fırsatı verilmesiyle açıklamıştı.

Ancak NYT daha sonra Gizli Servisin Trump'a uçak değiştirmesi yönünde tavsiyede bulunduğunu bildirmişti.

KATAR'IN HİBE ETTİĞİ UÇAĞIN GÜVENLİĞİ TARTIŞILIYOR

Yeni ayrıntılar, Katar tarafından hibe edilen Boeing 747-8'in güvenliği konusundaki tartışmaları yeniden gündeme taşıdı. NYT'nin bu ay yayımladığı başka bir haberde, federal yetkililerin uçağın güvenlik kapasitesi konusunda ciddi endişeler taşıdığı aktarılmıştı.

Trump da pazar günü yaptığı açıklamada yeni uçağın eski başkanlık uçaklarında bulunan bazı özelliklere henüz sahip olmadığını kabul eder nitelikte konuştu. Katar'dan alınan uçakta füzesavar savunma sistemlerinin bulunmadığının hatırlatılması üzerine Trump, uçağın kısa süre içerisinde mümkün olan en üst seviyede donatılacağını söyledi.

Yaklaşık 14 yıllık uçak, ABD başkanlık uçağı olarak kullanılabilmesi amacıyla maliyetli ancak görece hızlı bir yenileme sürecinden geçirildi.

İSRAİL'DEN GELEN İSTİHBARATTAN FARKLI BİR TEHDİT

Uçak değişikliğinin yaşandığı dönemde İsrail'in, İran'ın Trump'ı öldürmeye yönelik girişimlerine ilişkin ABD ile istihbarat paylaştığına dair haberler de gündeme gelmişti.

Ancak bazı ABD'li yetkililer İsrail'in sunduğu istihbarata şüpheyle yaklaştı. Yetkililer, söz konusu bilgilerin Trump'ı İran'a yönelik saldırıları artırmaya teşvik etmek amacıyla paylaşılmış olabileceğini değerlendirdi.

NYT'nin kaynaklarına göre Türkiye'de Trump'ın uçağının değiştirilmesine yol açan tehdit ise İsrail istihbaratının bildirdiği tehditten farklıydı.

TRUMP ANKARA'DAYKEN İRAN'A SALDIRILAR YENİDEN BAŞLADI

ABD, Trump'ın Ankara'da bulunduğu sırada İran'a yönelik saldırılarına yeniden başlamıştı. Ankara ile Tahran arasındaki mesafenin yaklaşık 1600 kilometre olduğu hatırlatıldı.

Trump da NATO Zirvesi sırasında kendisine yönelik İran tehdidi hakkında açıkça konuşmuştu. Katar'ın hibe ettiği uçak yerine neden eski başkanlık uçağını kullanacağı sorulan Trump, İran'ın kendisini hedef almak istediğini söylemişti.

Trump, "ABD liderini, yani beni ortadan kaldırmak istiyorlar. Bütün listelerindeyim. Bu sabah gördüm, hazırladıkları her listede ben varım. Şimdiye kadar biraz şanslı olduğumu düşünüyorum ancak bu şans çok uzun sürmeyebilir." ifadelerini kullanmıştı.

SÜLEYMANİ OPERASYONUNDAN BU YANA TRUMP'A YÖNELİK TEHDİT

İran bağlantılı güçlerin Trump'a yönelik tehditlerinin geçmişi, ABD Başkanı'nın ilk dönemine kadar uzanıyor.

Trump'ın ilk başkanlık döneminde ABD güçleri, İran'ın en önemli askeri isimlerinden General Kasım Süleymani'yi öldürmüştü. Bu operasyondan sonra Trump'a yönelik İran kaynaklı suikast tehditleri ABD'nin güvenlik gündemindeki başlıklardan biri haline geldi.

YENİ BAŞKANLIK UÇAĞI YENİDEN MODERNİZE EDİLECEK

Trump uzun süredir 1990'dan bu yana ABD başkanlık uçağı olarak kullanılan iki uçağın durumundan şikâyet ediyor ve bu uçakların yurt dışı ziyaretlerinde yeterince etkileyici görünmediğini savunuyordu.

ABD'li askeri yetkililer de mevcut başkanlık uçaklarının planlanandan çok daha uzun süre hizmette kaldığı konusunda endişelerini dile getirmişti.

Katar geçen yıl Boeing 747-8 tipi uçağı Trump'ın kullanımına sunulmak üzere ABD'ye hibe edeceğini açıklamıştı. Trump ise görev süresinin sona ermesinin ardından uçağın başkanlık kütüphanesine devredilmesini planladığını söylemişti.

Yetkililer, Katar'dan gelen uçağı ABD Hava Kuvvetlerinin sipariş ettiği ve teslimatı uzun süredir geciken yeni başkanlık uçakları hizmete girene kadar kullanılacak geçici bir çözüm olarak tanımlıyor.

Trump'ın Türkiye'den ABD'ye dönmesinin ardından Beyaz Saray, yeni uçağın sonbaharda yaklaşık bir ay boyunca hizmet dışı kalacağını ve ek güvenlik geliştirmelerinden geçirileceğini açıkladı.

Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, yeni başkanlık uçağının Trump'ın seyahatleri için güvenli olduğunu ancak sonbaharda ek geliştirme ve modernizasyon çalışmalarının yapılacağını belirtti.

Söz konusu kısa süre içerisinde uçakta hangi güvenlik sistemlerinin geliştirilebileceği ise belirsizliğini koruyor.

GİZLİ SERVİS: TEHDİT SEVİYESİ DAHA ÖNCE GÖRÜLMEMİŞ BOYUTTA

ABD Gizli Servisi yetkilileri çarşamba günü yaptıkları açıklamada, korumakla görevli oldukları kişilere yönelik tehdit seviyesinin şimdiye kadar gördükleri en yüksek düzeye ulaştığını bildirdi.

Gizli Servis Direktörü Sean Curran, 24 yıllık kariyerinde bu ölçekte bir tehdit ortamıyla karşılaşmadığını belirterek mevcut tabloyu "son derece değişken" olarak nitelendirdi.

Curran, Trump'ın iki başkanlık dönemi arasında kişisel koruma ekibinin başında görev yapmıştı. Temmuz 2024'te Pensilvanya'nın Butler kentindeki seçim mitinginde Trump'a yönelik suikast girişimi sırasında da Başkan'ın yanında bulunan Gizli Servis görevlileri arasındaydı.