Trump NATO’dan çekilmekle tehdit etmişti: Avrupa boş durmamış! Kıtanın “B planı” hazır

WSJ'nin aktardığına göre Avrupalı yetkililer, NATO'nun mevcut askeri yapısını koruyarak ABD olmadan da işleyebilecek bir model üzerinde çalışıyor.

Bu kapsamda:

• NATO'nun komuta-kontrol mekanizmalarında daha fazla Avrupalı görev alacak
• ABD'nin sağladığı askeri kapasite, Avrupa ülkeleri tarafından kademeli olarak doldurulacak
• Rusya'ya karşı caydırıcılık, operasyonel süreklilik ve nükleer güvenilirlik korunacak

Yetkililer, bu planın mevcut NATO'ya rakip olmadığını özellikle vurguluyor. Amaç, ABD'nin çekilmesi halinde oluşacak boşluğu hızlı şekilde kapatmak.

KRİZİN FİTİLİNİ NE ATEŞLEDİ? GRÖNLAND VE İRAN SAVAŞI

Planlar aslında geçen yıl gündeme geldi. Ancak süreç üç kritik gelişmeyle hızlandı:

• Trump'ın NATO üyesi Danimarka'dan Grönland'ı alma tehdidi
• ABD'nin İran savaşına Avrupa'nın destek vermemesi
• Trump'ın NATO'ya yönelik "kağıttan kaplan" ve müttefiklere "korkak" çıkışı

Trump'ın Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin için "Putin de bunu biliyor" sözleri, Avrupa başkentlerinde ciddi bir güven krizine yol açtı.

BERLİN'DE TARİHİ KIRILMA: ALMANYA SAF DEĞİŞTİRDİ

Gazetenin haberine göre bu sürecin en kritik dönüm noktası Almanya oldu.

Yıllarca Fransa'nın "Avrupa savunma egemenliği" çağrılarına mesafeli duran Berlin, ABD'yi güvenliğin temel garantörü olarak görüyordu. Ancak Başbakan Friedrich Merz ile birlikte bu yaklaşım değişmeye başladı.

WSJ'ye konuşan kaynaklara göre Merz:

• Trump'ın Ukrayna'yı gözden çıkarabileceğini düşünüyor
• ABD'nin NATO içindeki değerler sisteminin zayıfladığına inanıyor
• Washington'un güvenilirliğinden ciddi şekilde şüphe duyuyor

Bu nedenle Almanya, NATO'yu açıkça sorgulamadan Avrupa'nın daha fazla sorumluluk üstlenmesi gerektiği çizgisine geçti.

İTTİFAK İÇİNDE YENİ GÜÇ DENGESİ: AVRUPA DAHA FAZLA YÜK ALIYOR

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte de bu dönüşümü doğrulayarak ittifakın "daha Avrupa liderliğinde" olacağını söyledi.

Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb ise süreci açıkça tarif etti:
"Yük ABD'den Avrupa'ya kayıyor ve bu devam edecek."

Stubb ayrıca bu dönüşümün kontrollü yapılması gerektiğini vurgulayarak ani bir ABD çekilmesinin ciddi riskler doğuracağını belirtti.

PERDE ARKASINDA YOĞUN DİPLOMASİ: "İSTEKLİLER KOALİSYONU"

WSJ'ye göre planlar resmi toplantılardan çok:

• NATO koridorlarındaki görüşmelerde
• Kapalı kapılar ardındaki toplantılarda
• Akşam yemeklerinde

şekilleniyor.

Almanya'nın pozisyon değiştirmesiyle birlikte:

• İngiltere
• Fransa
• Polonya
• İskandinav ülkeleri
• Kanada

gibi ülkeler de plana destek verdi.

İsveç'in Berlin Büyükelçisi Veronika Wand-Danielsson, "Gerektiğinde NATO içindeki boşluğu doldurmaya hazırız" diyerek süreci teyit etti.

EN KRİTİK SORU: ABD ÇEKİLİRSE NATO'YU KİM YÖNETECEK?

Planların en zor kısmı ise askeri detaylar:

• Hava ve füze savunmasını kim yönetecek?
• Polonya ve Baltık hattına takviyeler nasıl sağlanacak?
• NATO lojistiği kim tarafından işletilecek?
• Büyük tatbikatları kim organize edecek?

Bugün NATO'nun neredeyse tüm kritik altyapısı ABD liderliği üzerine kurulu.

ZORUNLU ASKERLİK GERİ Mİ GELİYOR?

Avrupalı yetkililer, zorunlu askerliğin yeniden gündeme alınmasını da planın kritik unsurlarından biri olarak görüyor.

Stubb bu konuda dikkat çekici bir değerlendirme yaptı:
"Toplumsal birlik ve kimlik açısından zorunlu askerlikten daha güçlü bir araç yok."

SİLAHLANMA YARIŞI: AVRUPA KENDİ GÜCÜNÜ İNŞA EDİYOR

Planın bir diğer ayağı ise savunma sanayii:

Avrupa, ABD'ye bağımlı olduğu şu alanlarda kapasite artırmayı hedefliyor:

• Denizaltı savunma sistemleri
• Uzay ve keşif teknolojileri
• Havada yakıt ikmali
• Hava taşımacılığı

Bu kapsamda Almanya ile İngiltere'nin ortak geliştirdiği gizli seyir füzeleri ve hipersonik silahlar projesi öne çıkıyor.

EN ZAYIF HALKA: NÜKLEER CAYDIRICILIK VE İSTİHBARAT

Avrupa'nın en büyük açığı ise:

• ABD'nin uydu ve istihbarat ağı
• Füze erken uyarı sistemleri
• Nükleer şemsiye

Bu nedenle Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile Almanya arasında kritik bir konu gündemde:
Fransa'nın nükleer kapasitesi Avrupa'nın geneline genişletilebilir mi?

TRUMP'IN SÖZLERİ DÖNÜM NOKTASI OLDU

Trump, NATO krizinin başlangıcını açıkça dile getirdi:
"Her şey Grönland ile başladı… Biz istedik, onlar vermedi, ben de 'hoşça kal' dedim."

Polonya Başbakan Yardımcısı Radoslaw Sikorski ise bu sözlere tek kelimelik bir yanıt verdi:
"Not edildi."