Trump işi diplomasi! Afrikalı liderlere tavrı çok tartışıldı

ABD Başkanı Donald Trump, Beyaz Saray'da Afrika'dan gelen Gabon, Gine-Bissau, Liberya, Moritanya ve Senegal liderleriyle düzenlenen öğle yemeğinde buluştu.

Toplantıda, Kongo Demokratik Cumhuriyeti (KDC) ile Ruanda arasında imzalanan barış anlaşmasında ABD'nin rolüne dikkati çeken Trump, Afrika'da iç savaşın sürdüğü Sudan ve benzeri ülkelerde de barış için mücadele edebileceğini belirtti.

Başdanışmanı Stephen Miller ve ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer'i de yanında bulunduran Trump, Afrika liderlerine hitaben, "Kıtanızda çok fazla öfke var." dedi.

Afrikalı liderler, ABD ile ilişkilerini geliştirmek istediklerini ve Trump'ın dünya barışına yaptığı katkılarda kendisine destek vermeye hazır olduklarını ifade etti.

Trump, Afrika'nın ABD için "büyük bir ekonomik potansiyel" taşıdığına işaret ettiği konuşmasında, ABD ile Afrika ülkeleri arasında oluşturulabilecek "yeni ekonomik fırsatlar" için çalıştığını belirtti.

Öte yandan Afrika liderleri, ABD Başkanı Trump'ın dünya barışına yaptığı katkılardan dolayı Nobel ödülüne aday gösterilmesini desteklediklerini kaydetti.

Trump yönetimi, Çin ve Rusya'nın Afrika'daki faaliyetlerinden rahatsızlığını dile getirirken, diğer taraftan Afrika ülkeleriyle bölgedeki zengin yer altı kaynaklarının işletilmesine yönelik görüşmeler yapıyor.

Ancak toplantıda geçen bazı diyaloglar ululararası kamuoyunda tartışmalara yol açtı.

Liberya liderine: "İngilizce'yi nerede öğrendiniz?"

Toplantının daha başında, Liberya Cumhurbaşkanı Joseph Boakai'nin İngilizce konuşmasına şaşıran Trump, ardı ardına şu soruları sordu:

Trump, Liberya Devlet Başkanı Boakai'ye kibarca kıkırdarken, "Bu kadar güzel konuşmayı nereden öğrendin?" diye sordu.

Trump konuyu daha da ileri götürdü. "Nerede?"

"Eğitiminiz var mıydı? Nerede?" diye sordu Trump üçüncü kez.

"Evet efendim," dedi Boakai.

"Liberya'da mı?" diye sordu Trump tekrar.

"Evet efendim," diye yanıtladı Liberya Devlet Başkanı.

"Bu çok ilginç. Çok güzel bir dil," dedi Trump. "Bu masada benim kadar iyi konuşamayan insanlar var ."

Kaba, küçümseyici ve kibirli

Trump'ın bu toplantı sırasında kullandığı dil, bazı çevrelerde "doğrudan ve samimi" olarak değerlendirilse de, çoğunluk tarafından kaba, küçümseyici ve kibirli bulundu. Beyaz Saray'da yapılan resmi bir toplantıda, konuk liderlere söz hakkı verilmeden önce konuşmalarını kısaltmalarının istenmesi, eşitlik ve karşılıklı saygıya dayalı diplomasi ilkesine aykırı bulundu.

"İsminizi ve ülkenizi söylemeniz yeterli"

Trump'ın tartışma yaratan sözlerinden bir diğeri, Gabon, Gine-Bissau, Liberya, Moritanya ve Senegal liderlerine hitaben sarf ettiği şu ifadeler oldu:

"Bundan biraz daha hızlı ilerlememiz gerekecek çünkü programlarımız var. Sadece isminizi ve ülkenizi söylerseniz harika olur."

Bu cümle, Beyaz Saray'daki toplantıya katılan liderler arasında rahatsızlık ve şaşkınlık yarattı. Trump'ın bu yaklaşımı, liderlerin kendilerini ifade etme ve ülkeleri adına diplomatik mesajlar verme hakkını kısıtladığı gerekçesiyle eleştirildi.

Trump'ın dille ilgili ilk yorumu değil

Trump, bu yıl Hindistan Başbakanı Narendra Modi ile düzenlediği basın toplantısında bir Hintli gazeteciye, "Daha yüksek sesle konuşmanız gerekecek" demişti.

Muhabir konuşmaya devam ederken başını sallayıp yüzünü buruşturdu:

"Söylediklerinin tek kelimesini bile anlayamıyorum. Aksanından kaynaklanıyor. Bunu duymak benim için biraz zor."

Trump, aynı gün Oval Ofis'te soruları yanıtlarken, Hintli bir gazetecinin İngilizce sorduğu soruyu çevirmen aracılığıyla tercüme ettirmek için eğildi.

Trump, göreve geri dönmesinin hemen ardından İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile düzenlediği ortak basın toplantısında, Afganistan'dan bir muhabire, Netanyahu'nun "güzel bir sesi ve güzel bir aksanı" olduğunu söyledi:

"Tek sorun, söylediklerinin tek kelimesini bile anlayamamam."

Uluslararası medyada ve sosyal medyada tepki çekti

Trump'ın bu sözleri başta ABD medyası olmak üzere birçok uluslararası yayın kuruluşunda haberleştirildi. Sosyal medyada da "#TrumpDiplomacy" etiketiyle çok sayıda kullanıcı, ABD başkanının diplomasi anlayışını eleştiren paylaşımlar yaptı.

Kimi yorumcular, Trump'ın bu sözlerinin, Afrika ülkelerine yönelik oryantalist bakışı ve üstünlük kompleksini yeniden gözler önüne serdiğini belirtti.

Beyaz Saray'dan savunma: "İltifat niyetiydi"

Olayların ardından Beyaz Saray Basın Ofisi, Trump'ın ifadelerini savunarak kamuoyuna açıklama yaptı. Basın Sekreter Yardımcısı Anna Kelly, ABD Başkanı'nın Liberya Cumhurbaşkanı'na yönelik sözlerinin yanlış anlaşıldığını öne sürdü. Kelly açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

"Başkan Trump'ın yorumları içten bir iltifattı. Liberya liderine duyduğu saygının ve hayranlığın bir göstergesiydi."

Kelly ayrıca, Trump'ın Afrika ve dünya genelinde istikrarı yeniden sağlamak adına, "selefi Joe Biden'dan çok daha fazlasını yaptığını" iddia etti.

Liberya Dışişleri'nden yumuşatıcı açıklama

Tartışmanın odağındaki ülke olan Liberya'nın Dışişleri Bakanı Sara Beysolow Nyanti ise daha diplomatik bir ton benimsedi. CNN'e konuşan Nyanti, ülke lideri Boakai'nin yaşananlardan dolayı kırgın olmadığını belirtti.

Açıklamasında, küresel düzeyde Afrika kıtasının dilsel çeşitliliğinin ve kültürel yapısının tam olarak anlaşılmadığını söyledi.

Nyanti, Trump'ın sözlerini şöyle değerlendirdi:

"Sayın Trump'ın duyduğu şey, ülkemiz üzerindeki Amerikan etkisiydi. İngilizce'nin farklı aksanları ve formları vardır. Başkanın dikkatini çeken şey, Amerikan İngilizcesine benzeyen bir tonlamaydı. Bu sadece, İngilizce'nin kendisine tanıdık gelen bir varyantını fark etmesidir."