Pentagon'da kırmızı alarm! İran savaşı ABD'ye pahalıya patlıyor

Katar merkezli Al Jazeera'nın kapsamlı analizine göre savaşın toplam maliyetini hesaplamak zor olsa da, ABD açısından en büyük risk finansal yükten ziyade kritik silah ve önleyici füze stoklarının hızla erimesi olabilir.

ABD Başkanı Donald Trump, Truth Social üzerinden yaptığı açıklamada operasyonların haftalarca sürebileceğini belirtirken, Pentagon ve Washington'daki bazı çevrelerde savaşın kontrolden çıkabileceğine dair endişelerin arttığı bildiriliyor.

"EFSANEVİ ÖFKE OPERASYONU" NASIL BAŞLADI?

Trump, 28 Şubat'ta yayımladığı video mesajında ABD'nin İran içinde "büyük bir muharebe operasyonuna" katıldığını doğruladı. Pentagon, operasyonun adını "Efsanevi Öfke Operasyonu" olarak açıkladı.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) verilerine göre:

• İran içinde bin 250'den fazla hedef vuruldu
• 11 İran gemisi imha edildi
• Nükleer tesisler ve savunma altyapısı hedef alındı
• İran'ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney ilk dalga saldırılarda öldürüldü

İran Kızılayı ise ülke genelinde 555 kişinin hayatını kaybettiğini duyurdu.

Trump operasyonun amacını "İran'ın nükleer silah elde etmesini engellemek" olarak açıklarken, "Füze sanayisini tamamen ortadan kaldıracağız" ifadelerini kullandı.

İLK 24 SAATTE 779 MİLYON DOLAR

Al Jazeera'nın aktardığı tahminlere göre operasyonun yalnızca ilk 24 saatlik maliyeti yaklaşık 779 milyon dolar olabilir. Saldırı öncesi askeri yığınaklanma ve bölgeye yapılan sevkiyatın maliyeti ise 630 milyon dolar olarak hesaplanıyor.

New American Security Center'a göre bir uçak gemisi taarruz grubunun günlük işletme maliyeti yaklaşık 6,5 milyon dolar.

Brown Üniversitesi'nin "Costs of War" raporuna göre ABD, 7 Ekim 2023'ten bu yana İsrail'e 21,7 milyar dolar askeri yardım sağladı. Yemen, İran ve Orta Doğu'daki destek operasyonları eklendiğinde toplam harcama 33 milyar dolara yaklaşıyor.

Bu tablo, İran savaşının ABD bütçesine yeni ve ağır bir yük bindirdiğini gösteriyor.

ASIL TEHLİKE: MÜHİMMAT KRİZİ

Uzmanlara göre mesele sadece para değil.

Stimson Center'dan Christopher Preble, ABD'nin 1 trilyon dolarlık savunma bütçesine sahip olduğunu ancak kritik önleyici sistemlerin stok seviyelerinin alarm verdiğini belirtiyor.

Özellikle:

• Patriot önleyici füzeler
• SM-6 sistemleri
• THAAD bataryaları
• balistik füzelere karşı kullanılıyor.

Ancak bir füzenin imhası için genellikle iki ya da üç önleyici ateşlenmesi gerekiyor.

Bu da İran'dan gelen yoğun füze ve İHA saldırıları karşısında stokların hızla tükenebileceği anlamına geliyor.

Preble'a göre:

"Bu hızda önleme operasyonları süresiz devam edemez. Haftalar içinde ciddi baskı oluşabilir."

Ayrıca bu önleyicilerin bir kısmı Ukrayna ve Hint-Pasifik bölgesi için ayrılmış durumda. Yeni üretim ise son derece karmaşık ve yavaş.

PENTAGON'DA PANİK İDDİASI

ABD merkezli The Washington Post'un haberine göre Pentagon içinde İran'la çatışmanın kontrolden çıkabileceğine dair "derinleşen endişeler" var.

İsmi açıklanmayan bir kaynak, "Buradaki ruh hali yoğun ve paranoyak" ifadesini kullandı.

Haberde, üst düzey yetkililerin çatışmaların haftalarca sürmesi halinde ABD'nin sınırlı hava savunma stoklarının ciddi baskı altına gireceğinden kaygı duyduğu aktarıldı.

ABD KAMUOYU SAVAŞA KARŞI

Reuters'ın yayımladığı ankete göre Amerikalıların yalnızca yüzde 27'si savaşı destekliyor. Yüzde 43'lük kesim ise İran'a karşı başlatılan operasyonlara karşı.

ABD medyasında savaşın "anlamsız" ve "stratejik olarak riskli" olduğu yönünde yorumlar yapılıyor.

Kongre'de yapılan son istihbarat bilgilendirmesinde ise İsrail saldırmadıkça İran'ın bölgedeki ABD üslerine saldırma ihtimalinin düşük olduğu yönünde değerlendirmeler yapıldığı öne sürüldü.

TRUMP'IN SÖZLERİ GÜNDEMDE

Trump, 2020 yılında yaptığı bir konuşmada:

"Ortadoğu'ya 8 trilyon dolar harcadık ama yollarımızı tamir etmiyoruz"

ifadelerini kullanmıştı.

Bugün ise aynı Trump, İran'a karşı geniş çaplı bir savaşı yönetiyor.

Yorumcular, katil İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu'nun bölgesel stratejisinin Washington'u daha derin bir çatışmaya çektiğini savunuyor.

STRATEJİK YIPRANMA RİSKİ

Uzmanlara göre İran savaşı uzarsa ABD için üç büyük risk ortaya çıkabilir:

• Milyarlarca dolarlık ek bütçe yükü
• Kritik önleyici füze stoklarının tükenmesi
• Avrupa ve Asya'daki caydırıcılığın zayıflaması

Al Jazeera analizine göre, savaş finansal olarak sürdürülebilir görünse bile askeri envanter açısından sürdürülebilir olmayabilir.

İran'a yönelik operasyon kısa sürede sonuçlanmazsa, bu savaş Washington için yalnızca pahalı değil, aynı zamanda küresel askeri dengeleri zorlayacak bir sınava dönüşebilir.