Orta Doğu’da savaş senaryoları: ABD-İran gerilimi neyi tetikler? “Dünya yeni bir pandemiyle karşı karşıya kalabilir”

Orta Doğu'da sular ısınmaya devam ederken, ABD'nin bölgedeki askeri yığınağı ve İran'ın misilleme hazırlıkları dünyayı tedirgin ediyor. Sabah Gazetesi Ankara Temsilcisi Okan Müderrisoğlu, A Haber ekranlarında katıldığı programda bölgedeki kritik gelişmeleri değerlendirdi. Trump'ın seçim vaatlerinden askeri operasyon sinyallerine, İran'ın mezar hazırlığından küresel ekonomik risklere kadar bütün senaryolar mercek altına alındı.

TRUMP'IN EKONOMİ ODAKLI SAVAŞ STRATEJİSİ

ABD'nin bölgedeki devasa askeri yığınağını değerlendiren Sabah Gazetesi Ankara Temsilcisi Okan Müderrisoğlu, "Başkan Trump'ın çalışma metodolojisi mutlaka işin ekonomik karşılığını Amerika lehine oluşturmakla ilgili. Onun dışındaki güç gösterileri, esasen iç kamuoyuyla ve yaklaşan ara seçimlerle çok daha bağlantılı" ifadelerini kullandı. Trump'ın seçim döneminde "savaş gemilerini geri döndüreceğim, bunlar boşa para harcamak" dediğini hatırlatan Müderrisoğlu, bugün gelinen noktada ABD'nin İran'ın zengin doğal kaynaklarını göz önünde bulundurarak farklı bir arka plan pazarlığı yürütebileceğine dikkat çekti.

HÜRMÜZ BOĞAZI VE KÜRESEL EKONOMİ TEHDİT ALTINDA

Gerilimin askeri boyutu kadar ekonomik sonuçlarının da yıkıcı olabileceğini belirten Okan Müderrisoğlu, "Hürmüz Boğazı'nın gemi trafiğine kapanması, dünya petrolünün yüzde 20'sinin akışının durması demek. İran sadece elindeki füze sistemleriyle değil, dünya ekonomisini kökten sarsacak stratejik bir kozla da karşılık vereceğini ifade ediyor" sözleriyle tehlikenin boyutunu aktardı. Müderrisoğlu ayrıca, petrol fiyatlarının hızla yükselmesinin uluslararası ekonomiyi ciddi bir durgunluğa itebileceğini belirtti.

İSRAİL'İN ROLÜ VE REJİM DEĞİŞİKLİĞİ PLANI

Bölgedeki çatışma senaryolarının arkasındaki aktörlere değinen Müderrisoğlu, "İran'ın nükleer programı ve balistik füze programı üzerine yürütülen, daha çok İsrail'in etkisi altında yürütülen bu kampanya İran'da bir rejim değişikliğini de içerecek şekilde aylara yayılabilecek bir çatışma zincirinin ipuçlarını içeriyor" dedi. Müderrisoğlu, İsrail'in bölgedeki istikrarsızlıktan beslenen bir yapıda olduğunu ve varlığını bu gerilime borçlu olduğunu vurguladı.

"YENİ BİR PANDEMİYLE KARŞI KARŞIYA KALABİLİRİZ"

Olası bir çatışmanın sadece bölgeyle sınırlı kalmayacağını ifade eden Okan Müderrisoğlu, "Uluslararası toplum bambaşka bir pandemiyle karşılaşır. Bu bir finansal pandemi olur, güvenlik pandemisi olur. İnsanları seyahatten, ticaretten ve mobilizasyondan alıkoyan bu içe kapanıklık, küresel sistemi kilitleyebilir" uyarısında bulundu. İran'ın ABD askerleri için 5 bin mezar kazdığına dair iddiaların ve bölgedeki karşılıklı hamlelerin kontrol dışı bir süreci tetikleyebileceğine işaret etti.

TÜRKİYE'NİN İNSANİ DURUŞU VE RAMAZAN VURGUSU

Ramazan ayında bölgedeki Müslüman ülkelerin yaşadığı bu gerilimi yorumlayan Müderrisoğlu, "Ülkeler kendilerine dokunmadıkları sürece Ramazan'ın kutsiyetinde bile olup bitenlere sözlü tepki dışında yapısal bir tavır geliştirmiyorlar. Türkiye'nin şahsi inisiyatifi dışında diğer ülkelerden yapısal sonuç üretecek hamleler görmedik" ifadelerini kullanarak, Türkiye'nin barış ve insanlık odaklı duruşunun önemine dikkat çekti.

SIKÇA SORULAN SORULAR (SSS)

1. Hürmüz Boğazı'nın kapanması Türkiye'yi nasıl etkiler? Dünya petrol ticaretinin beşte birinin geçtiği bu rotanın kapanması, küresel petrol fiyatlarında aşırı artışa yol açar. Bu durum enerji ithalatçısı olan Türkiye'de akaryakıt fiyatlarını ve üretim maliyetlerini doğrudan etkileyerek enflasyonist bir baskı oluşturabilir.

2. Trump neden askeri güç gösterisi yapıyor? Okan Müderrisoğlu'na göre Trump, bu hamleleri hem iç kamuoyuna mesaj vermek hem de yaklaşan ara seçimler öncesi elini güçlendirmek için yapıyor. Ayrıca askeri baskıyı ekonomik kazanımlar elde edeceği bir pazarlık aracı olarak kullanıyor.

3. "Finansal Pandemi" ne anlama geliyor? Olası bir savaşın küresel ticaret yollarını kilitlemesi, borsalarda büyük çöküşlere neden olması ve ülkelerin güvenlik gerekçesiyle içe kapanması durumudur. Tıpkı sağlık pandemisinde olduğu gibi, ekonomik mobilizasyonun durma noktasına gelmesini ifade eder.

4. İran'ın "5 bin mezar" hamlesi neyi sembolize ediyor? Bu iddia, İran'ın olası bir kara harekatına karşı psikolojik harp yürüttüğünü ve ABD'ye "ağır kayıplar verdirme" kararlılığında olduğunu gösteren sembolik bir tehdit olarak değerlendiriliyor.