Kıyamet ambarı

Kuzey yarimkürenin en soğuk noktalarından biri...

Bu küçük kulübenin kapısı açıldığı gün dünya büyük bir faleketin eşiğinde olabilir..

Asya kıtasının neredeyse tüm kuzeydoğu bölgesini kaplayan Yakutistan, dünyanın en büyük ülkesi Rusya'nın da beşte birini oluşturuyor. Dünyanın en soğuk noktalarından biri olarak kabul ediliyor.

Bugün dünya üzerinde yer alan ülkelerin hemen hepsinin kendi toprakları üzerinde birer tohum bankası bulunmakta; bu bankaların en büyükleri ise ABD, Çin ve Rusya'da yer almaktadır.

Dünyanın dört bir yanından getirilen milyonlarca tohum örneği dünyayı etkileyecek bir doğal afet ya da nükleer savaş sonrasında yeniden hayat bulmak için depolanıyor. Özellikle Rusya Bitki Araştırmaları Enstitüsü, yaklaşık bir buçuk milyondan fazla tohum örneğinin yer aldığı geniş bir koleksiyona sahip.

Rusya'nın Yakutistan Bölgesi'nde bulunan Rusya Bilimler Akademisi Sibirya Departmanı'na ait arazi üzerinde kurulan yer altı depolarında ise binlerce tohum örneği, donmuş bir şekilde saklanmaktadır.

Yakutistan, Moskova'nın tam 8 bin kilometre kuzeydoğusunda bulunuyor.

Norveç'in Svalbard Adası'na yapılan Kıyamet Ambarı, yeryüzündeki tüm bitkilerin tohumları saklanıyor. İçinde "eğer kıyamet koparsa" diye dünyadaki tüm tohumlar var. Bitkisel bir "Nuh'un Gemisi" diyebiliriz buna.

Büyük tufan sırasında Nuh Peygamber her canlı türünden birer çifti gemisine almış ve dünya üzerinde yaşamın devamını böyle sağlamıştı. 1983 yılından beri Norveç'te yürütülen `Küresel Tohum Deposu` projesiyle, herhangi bir felaket durumunda, Nuh'un gemisinin gerçek olması amaçlanıyor.

Norveç'in kuzeyindeki Spitsbergen Adası'nda, buzullar arasında dev gibi bir dağın 130 metre altında inşa edilen ve 9 milyon dolara mal olan `Svalbard Küresel Tohum Deposu`, Mart 2008'den beri faaliyet gösteriyor.

Duvarları nükleer bombalara bile dayanıklı olarak inşa edilen bu ambarda, dünyada nükleer bir savaş, küresel ısınma gibi herhangi bir felaketin ardından geride kalabilen insanlığın soyunu devam ettirebilmesi için, dünyanın dört bir yanından gelen yaklaşık 4 milyon farklı tohum saklanıyor.

Uluslararası Tarım Araştırmaları Enstitüsü tarafından organize edilen, yaklaşık yüz ülkedeki "bitkisel gen bankaları"nda bulunan tohum örnekleri Kıyamet Ambarı (Doomsday Vault) olarak da adlandırılan bu dev ambarda toplanıyor.

4,5 milyon tohum örneğini alabilecek kapasiteye sahip ambarda kapasite tamamen kullanıldığında akla gelebilecek her tür meyve, sebze ve tahıl tohumu bulunacak.

Kuzey Kutbu'na 1000 kilometre uzaklıkta, BM Gıda ve Tarım Örgütü ile Uluslararası Biyoçeşitlilik araştırma grubunun oluşturduğu Küresel Hasat Çeşitliliği Örgütü ve Norveç hükümeti tarafından yaptırılan Svalbard ambarında, hava sıcaklığı bazı tohumların 1000 yıl yaşayabildiği eksi 18 dereceye kadar düşürülüyor.

Projenin arkasındaki beyin ve Küresel Ürün Çeşitliliği Merkez (GDTC) yöneticisi Cary Fowler ambarın önemini şöyle açıklıyor: "Küresel tohum deposu, tarımsal çeşitliliğimizin yok olmasına engel olmak için, en son savunma hattı. Gerçek şu ki; insanlar, dinazorların soyunun tükendiğinden haberdar, ancak ne yazık ki pek çok kimse, tarımsal ürün çeşitliliğinde kitlesel bir yok oluş ile karşı karşıya kaldığımızın farkında bile değil. Depolanan ürün çeşitliliği, besin ihtiyacımızın karşılanması açısından hayati önem taşıyor. Bizim bu depoya ihtiyacımız var. Çünkü tarımın, iklim değişimine, zararlı böceklere, hastalıklara, kuraklığa karşı adaptasyonunu sağlamak ve çiftçilere yardım elini uzatmak zorundayız."

Küresel Hasat Çeşitliliği Örgütü ambara yıllık 125,000 ile 150,000 dolar arasında bir finansman sağlıyor.

ABD, İngiltere, Norveç, Almanya, İsviçre ve Kanada`dan devlet fonları aktarılıyor.

Bill-Melinda Gates Vakfı aracılığıyla kendini Asya ve Afrika`daki çiftçilere yardıma adayacağını beyan eden Microsoft`un kurucusu Bill Gates tohumların hazırlanması ve ulaşım ücretlerini karşılıyor.

Amerikalı araştırmacı-gazeteci F. William Engdahl'ın bu proje ile ilgili dehşet verici şüpheleri var. Engdahl, ilk baskısı 2007'de yapılan, Nisan 2009'da Türkçe'ye de çevrilen "ÖLÜM TOHUMLARI/ Kalıtımın Değiştirilmesinin Arkasındaki Karanlık Oyunlar" adlı kitabında Norveç'in kuzeyindeki Spitsbergen Adası'nın buzlaşmış kayalıklarının altında "dünyayı ekonomik ve genetik olarak ele geçirme planları"nın yattığını iddia ediyor.

Kulağa tam bir bilim kurgu senaryosu gibi gelse de, yapılan bu hummalı çalışma küresel ısınmanın korkulan etkilerinin hiçte uzak olmadığını hatta tahmin edilenden daha yakın bir sürede olabileceğini gösterir nitelikte...