İran, Türkiye dönüşü Trump'ı hedef mi alacaktı? Suikast planını ABD basını yazdı

İddialar, ABD ile İran arasında karşılıklı saldırıların yeniden yoğunlaştığı ve bölgesel savaş endişelerinin arttığı bir dönemde gündeme geldi.

CNN'in konuya yakın ancak isimleri açıklanmayan kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Washington yönetimi uzun süredir Trump'a yönelik İran kaynaklı tehditlere ilişkin istihbarat alıyordu.

Ancak İsrail tarafından paylaşıldığı öne sürülen son bilginin, önceki genel tehdit değerlendirmelerinden farklı olarak belirli ve somut bir suikast planını içerdiği iddia edildi.

Haberde, ABD güvenlik kurumlarının söz konusu bilgiyi ciddiyetle değerlendirdiği belirtilirken, tehdidin içeriğine ilişkin ayrıntılar paylaşılmadı.

WSJ: İSRAİL İSTİHBARATI WASHİNGTON'I UYARDI

The Wall Street Journal da benzer yöndeki haberinde, İsrail makamlarının Washington yönetimine İran'ın Trump'a yönelik yeni bir suikast hazırlığında olduğuna ilişkin istihbarat aktardığını yazdı.

Gazetenin ismi açıklanmayan kaynaklara dayandırdığı haberinde, İran'ın planlarına ilişkin bazı bilgilerin ABD'li yetkililerle paylaşıldığı ancak istihbaratın hangi kanaldan ve ne zaman iletildiğine ilişkin ayrıntı verilmediği aktarıldı.

İsrail, ABD ve İran yönetimleri ise konuya ilişkin kapsamlı resmi açıklama yapmadı.

SÜLEYMANİ'DEN BU YANA SÜREN GERİLİM

İddiaların merkezinde, 3 Ocak 2020'de Bağdat'ta düzenlenen ABD hava saldırısıyla öldürülen İran Devrim Muhafızları Ordusu Kudüs Gücü Komutanı Kasım Süleymani bulunuyor.

Saldırı, Trump'ın ilk başkanlık döneminde onun talimatıyla gerçekleştirilmişti.

O tarihten bu yana İranlı yetkililer birçok kez Süleymani'nin ölümünden sorumlu tuttukları isimlerin cezalandırılacağını dile getirirken, Trump'a yönelik tehdit iddiaları da ABD güvenlik ve istihbarat kurumlarının gündeminde yer aldı.

WSJ'nin haberinde de, İran yönetiminin Süleymani'nin öldürülmesinden bu yana Trump'a yönelik misilleme söylemlerini kamuoyu önünde sık sık dile getirdiği hatırlatıldı.

BEYAZ SARAY'DAN DİKKAT ÇEKEN YANIT

ABD basınındaki haberlerin ardından AFP'nin sorularını yanıtlayan Beyaz Saray yetkilisi, yeni bir değerlendirme yapmak yerine Trump'ın NATO Zirvesi dönüşünde yaptığı açıklamalara işaret etti.

Trump, Ankara'daki NATO Zirvesi sonrasında Air Force One'da gazetecilere yaptığı açıklamada İran kaynaklı tehditlere değinerek şu ifadeleri kullanmıştı:

"ABD liderini, yani beni ortadan kaldırmak istiyorlar. Her türlü listenin içindeyim. Bu sabah baktım, bütün listelerinde yer alıyorum."

Trump, bugüne kadar şanslı olduğunu söylerken bunun ne kadar süreceğinin bilinmediğini de ifade etmişti.

TÜRKİYE DÖNÜŞÜNDE UÇAK DEĞİŞİKLİĞİ DİKKAT ÇEKTİ

İddiaların gündeme gelmesinin ardından Trump'ın Ankara'daki NATO Zirvesi sonrası gerçekleştirdiği dönüş yolculuğu da yeniden tartışma konusu oldu.

ABD Başkanı, Türkiye'den yeni başkanlık uçağı yerine eski Air Force One ile ayrıldı.

Katar tarafından ABD'ye hediye edilen ve yeni başkanlık uçağı olarak kullanılmaya başlanan jet ise Trump'tan önce İngiltere'ye gönderildi.

Trump, İngiltere'de uçak değiştirerek Washington'a devam etti.

ABD basınında yer alan haberlerde, bu kararın Gizli Servis'in güvenlik tavsiyesi doğrultusunda alındığı öne sürüldü.

Trump ise uçak değişikliğinin güvenlik gerekçesiyle yapıldığı yönündeki sorulara doğrudan yanıt vermedi.

ABD Başkanı konuya ilişkin açıklamasında, "Uçak Avrupa'ya gidecek. Birkaç askeri üsse uğrayacak ve insanlar onu görecek. Ben ise normal yöntemle döneceğim. Gerçekten çok güzel bir uçak." ifadelerini kullandı.

TRUMP'IN YENİ BAŞKANLIK UÇAĞININ ÖNCEKİNDE BULUNAN BAZI SAVUNMA ÖNLEMLERİNE SAHİP OLMADIĞI İDDİASI

ABD Başkanı Donald Trump'a Katar tarafından bağışlanan ve kapsamlı modernizasyon çalışmalarının ardından başkanlık uçağı olarak hizmete alınan Boeing 747 tipi Air Force One uçağının, bir önceki başkanlık uçağında bulunan füze savunma yetenekleri dahil bazı savunma önlemlerine sahip olmadığı öne sürüldü.

New York Times'ın ABD'li yetkililere dayandırdığı haberinde, Katar'ın hediye ettiği ve modernize edilen Boeing 747 tipi başkanlık uçağının, bir önceki Air Force One uçağından farklı olduğu belirtildi.

Yetkililer uçağın, füze savunma yetenekleri dahil önceki modelde bulunan savunma yeteneklerine sahip olmadığını iddia etti.

Eskiden ABD ordusunda çalışan 2 yetkili, projenin hızı nedeniyle, geleneksel olarak tam donanımlı bir başkanlık uçağıyla ilişkilendirilen tüm güvenlik değişikliklerinin yapılması için yeterli zaman olmadığını ifade etti.

Habere göre, Air Force One olarak hizmet veren eski uçaklarda, ısı güdümlü füzeleri etkisiz hale getirmek için tasarlanmış bir savunma sistemi bulunuyor.

Eski Air Force One'da, uçağın kanadının altında ve kuyruğunda savunma sistemlerinin farklı parçaları görülebiliyor ancak güvenlik protokollerinden sorumlu başka bir ABD'li yetkili, bu parçaların yeni Katar uçağının fotoğraflarında görülemediğini ifade etti.

Başkanlık seyahatlerinde kullanılan askeri uçaklarla ilgili görüşmelere katılan eski bir üst düzey Beyaz Saray yetkilisi de güvenlik soruları ortaya çıktığında, Beyaz Saray personeli ile askeri danışmanlar ve Gizli Servis arasında seyahat planları konusunda sık sık gerginlik yaşandığını belirtti.

TOPLAMDA 6 MİLYON MİLDEN FAZLA UÇUŞ YAPTI

Mevcut Air Force One filosunun temelleri, eski ABD Başkanı Ronald Reagan döneminde atıldı.

İlk kez eski Başkan George H.W. Bush döneminde kullanılmaya başlanan "VC-25A" tipi Boeing 747-200B uçakları, bugüne kadar görev yapan tüm ABD başkanlarına hizmet verdi.

Trump'ın verdiği bilgilere göre, tamamen aynı olan 2 uçaktan oluşan mevcut Air Force One filosu, görev süresi boyunca 96 ülkeye yapılan 223 uluslararası seyahatte kullanıldı ve toplamda 6 milyon milden fazla uçuş yaptı.

Yaklaşık 35 yıldır başkanları taşıyan uçaklar, yaşlarının ilerlemesi nedeniyle emekliye ayrılırken yerlerini kapsamlı şekilde yenilenen "Boeing 747" tipi yeni Air Force One'a bırakıyor.

Pentagon ve yüklenici firma L3Harris tarafından hızlandırılmış takvimle yürütülen çalışmalar sonucunda hizmete alınan yeni uçak, Trump yönetiminin talebi doğrultusunda başkanlık görevleri için hazır hale getirildi.

TRUMP DAHA ÖNCE DE HEDEF OLMUŞTU

Trump, son yıllarda çeşitli saldırı ve suikast girişimleriyle gündeme gelmişti.

13 Temmuz 2024'te Pennsylvania eyaletinin Butler kentinde düzenlenen seçim mitinginde silahlı saldırıya uğrayan Trump sağ kulağından yaralanmıştı.

15 Eylül 2024'te Florida'nın West Palm Beach kentindeki golf kulübü yakınında silahlı bir şüpheli Gizli Servis tarafından etkisiz hale getirilmişti.

Son olarak 25 Nisan'da, Trump ve kabine üyelerinin katıldığı Beyaz Saray Muhabirleri Derneği etkinliğine yönelik silahlı saldırı girişiminin de güvenlik güçlerince engellendiği açıklanmıştı.

GERİLİM YENİDEN TIRMANIYOR

Suikast iddiası, ABD ile İran arasında son günlerde yeniden artan askeri hareketlilik sırasında ortaya atıldı.

Haftalar süren görece sakin dönemin ardından tarafların yeniden karşılıklı saldırılar düzenlemesi, bölgedeki tansiyonu yükseltirken kapsamlı bir çatışma ihtimaline ilişkin endişeleri de artırdı.

Washington yönetimi son askeri operasyonların İran'ın eylemlerine karşılık olduğunu savunurken, İran ise ABD ve İsrail'in saldırılarından sorumlu tuttuğu isimlere yönelik misilleme söylemlerini sürdürüyor.

EN KRİTİK SORU CEVAPSIZ

ABD basınında yer alan haberlerde, İsrail tarafından paylaşıldığı öne sürülen istihbaratın;

Suikast planının hangi aşamada olduğu,
Nerede gerçekleştirileceğinin öngörüldüğü,
Planla bağlantılı kişilerin tespit edilip edilmediği,
ABD makamlarının tehdide karşı hangi ilave güvenlik önlemlerini aldığı konularında herhangi bir resmi ayrıntı paylaşılmadı.

İddialar uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırırken, Washington, Tahran ve Tel Aviv'den gelecek olası resmi açıklamalar yakından takip ediliyor.