İran İsrail'in hava savunmasının açıklarını nasıl buldu? İşte dikkat çeken taktikleri...

İsrail'in hava savunma sistemine karşı düzenlenen 12 günlük İran saldırısının detayları, ABD medyası ve düşünce kuruluşlarının kapsamlı analizleriyle ortaya çıktı.

Wall Street Journal'ın yayımladığı rapora göre, Tahran yönetimi İsrail'in dünyaca ünlü çok katmanlı hava savunmasındaki boşlukları deneme-yanılma yöntemiyle keşfetti ve saldırı taktiklerini buna göre şekillendirdi.

GELİŞMİŞ SAVUNMA SİSTEMİ BİLE TAM KORUMA SAĞLAYAMADI

Savaş boyunca İran'ın fırlattığı füzelerin büyük kısmı İsrail tarafından düşürülse de, İsrail hava savunma sisteminin en gelişmiş katmanlarında bile açıklar bulundu. Washington ve Tel Aviv merkezli düşünce kuruluşlarının analizlerine göre, savaşın ilk yarısında füzelerin yaklaşık yüzde 8'i savunmayı aşarken, ikinci yarıda bu oran yüzde 16'ya yükseldi.

Tel Aviv Üniversitesi Güvenlik Araştırmaları Enstitüsü'nden Mora Deitch, bu oranların füzelerin tamamen başarısız olanları ya da İsrail hava sahasına girmeden düşürülenleri içermediğini, ayrıca açık alanlara düşmesine izin verilenlerle, savunma sistemlerinin kaçırdıklarını ayırt etmediğini belirtti.

İRAN'IN SALDIRI TAKTİKLERİ NASIL DEĞİŞTİ?

Uzmanlara göre Tahran, ilk etapta daha eski ve kısa menzilli füzeler kullanırken, İsrail'in erken tespit ve imha yetenekleri nedeniyle hızla daha gelişmiş, uzun menzilli füzelerle saldırıya geçti. Bunları ülke içindeki daha derin noktalardan farklı zamanlarda ve değişen gruplar halinde fırlattı.

İran ayrıca saldırı aralıklarını ve hedeflerin coğrafi dağılımını çeşitlendirerek, İsrail'in savunma sistemlerini zorladı. JINSA'nın analizine göre, 22 Haziran'da savaşın sonuna iki gün kala İran 27 füze atarken, bunlardan 10'u İsrail topraklarına ulaştı. Bu durum, İran'ın "nasıl, ne zaman ve neyi" ateşleyeceğini başarıyla değiştirdiğini gösterdi.

PEKİ İSRAİL'İN ÇOK KATMANLI HAVA SAVUNMA SİSTEMİ NASIL ÇALIŞIYOR?

Wall Street Journal'ın aktardığına göre İsrail'in hava savunması, dört ana katmandan oluşuyor:

• Arrow 3 ve ABD yapımı SM-3: Atmosfer dışı hedeflere karşı, 1.550 mile kadar menzili olan iki aşamalı önleyiciler.

• Arrow 2 ve THAAD: Atmosfer içinde, uzun menzilli balistik füzeleri karşılayan sistemler.

• David's Sling: Orta menzilli balistik ve ağır roketlere karşı kullanılan, atmosfer içinde "hit-to-kill" teknolojisiyle çalışan sistem.

• Iron Dome (Demir Kubbe): 75 mil içinde kısa menzilli roket, füze ve havan saldırılarına karşı koruma sağlayan, önceliği nüfus yoğunluğu ve stratejik alanlara veren savunma katmanı.

Wall Street Journal, bu sistemlerin "dünyanın en gelişmiş hava savunmaları arasında" olduğunu belirtirken, Rand Corporation'dan uzman Raphael Cohen, "Hiçbir sistem kusursuz değildir; önemli olan katmanların toplam etkisidir" dedi.

SAVAŞTA SAVUNMA ORANLARINDA DÜŞÜŞ

Savaş boyunca İsrail ordusu, İran füzelerinin yüzde 90-95'ini etkisiz hale getirdiğini açıklamıştı. Ancak ateşkes sonrası bu oran yüzde 86'ya geriledi. Bu düşüş, savaşın uzamasıyla sistemin yorulduğuna işaret ediyor.

Wall Street Journal raporu, İran'ın savunma sistemindeki boşlukları deneme-yanılma yoluyla keşfetmesinin yanı sıra, İsrail'in kaynak ve maliyet kısıtlamaları nedeniyle bazı füzeleri önceliklendirmesi gerektiğini de vurguladı.

Raporda ayrıca, İran'ın hipersonik Fattah-1 gibi ileri teknoloji füzeler kullandığı, bunların hızla iniş yapıp uçuş sırasında savaş başlıklarını ayırarak engelleyicilerden kaçabildiği belirtildi.