Fransa'da hükümet çöküşün eşiğinde: Ekonomik, siyasi ve sosyal kriz!

Fransa, son yılların en derin siyasi krizlerinden birine doğru sürükleniyor. Başbakan François Bayrou'nun pazartesi günü yapılacak güven oylamasında büyük olasılıkla görevden alınması bekleniyor.

New York Times'ın haberine göre, bu oylama Bayrou'nun "intihar niteliğinde" bir hamlesi olarak değerlendiriliyor.

Yaklaşık dokuz aydır görevde bulunan merkezci Başbakan Bayrou, seleflerinden daha uzun dayanmayı başarsa da şimdi siyasi geleceğini riske atıyor. Bayrou'nun güven oylaması çağrısı yaptığı konu, sosyal yardımların dondurulmasını da içeren ve bütçe açığını kapatmayı hedefleyen kemer sıkma bütçesi.

Ancak hem Marine Le Pen liderliğindeki aşırı sağ Ulusal Birlik Partisi hem de sol ve aşırı sol partiler, Bayrou'nun planına kesin şekilde karşı çıkıyor. Bu da hükümetin düşmesini neredeyse kaçınılmaz hale getiriyor.

"Bu hükümet düşecek," diyen solun güçlü ismi Jean-Luc Mélenchon, sağdan ve soldan birçok muhalefet lideriyle aynı görüşü paylaştı.

Macron'un yalnızlığı ve 'hasta adam' benzetmesi

Ulusal Meclis'te (577 sandalyeli alt meclis) hiçbir blok çoğunluğu elinde bulundurmuyor. Parlamento aşırı sağ, merkez ve sol arasında üçe bölünmüş durumda ve bu da ülkeyi yönetilemez hale getiriyor.

Ulusal Birlik lideri Marine Le Pen, pazar günü yaptığı açıklamada Macron'u sert sözlerle hedef aldı:

"Bu krizi başlatan ve körükleyen Macron ve ona hizmet edenlerdir. Bugün Avrupa'nın 'hasta adamı', onların yüzünden Fransa'dır."

Macron'un 2017'de merkezde yeni bir siyasi hareket kurarak iktidara gelmesi, ilk başta umut verici bir değişim olarak görülmüştü. Ancak zamanla bu yeni düzen, ülkedeki geleneksel sağ-sol dengelerini bozdu ve uzlaşma kültüründen yoksun bir ortamda uçların güçlenmesine yol açtı.

Ekonomik alarm: Borçlar tavan, güven dipte

Fransa'nın bütçe açığı, Avrupa Birliği'nin yüzde 3 sınırının neredeyse iki katına çıkarak yüzde 5.8'e ulaştı. Kamu borcu ise GSYİH'nin yüzde 114'ünü aşmış durumda.

New York Times, yıllık faiz ödemelerinin 77 milyar doları geçebileceğini belirtiyor. Bu tablo, Fransa'nın kredi notunun daha da düşmesi riskini doğuruyor.

Bayrou'nun önerdiği iki resmi tatilin kaldırılması gibi üretimi artırmaya yönelik adımlar, halkın sosyal haklara verdiği önemi gözler önüne serdi. Macron'un emeklilik yaşını 62'den 64'e çıkarmasıyla başlayan tepkiler, şimdi Bayrou'nun bütçe önerisiyle daha da büyüyor.

Olası yeni senaryolar: Solcu bir başbakan mı?

Eğer Bayrou düşerse Macron'un önünde iki seçenek olacak: Yeni bir başbakan atamak veya yeni bir parlamento seçimine gitmek. Ancak anketler, Ulusal Birlik'in bu seçimden güçlü çıkacağını gösteriyor. Macron şimdilik parlamentoyu feshetme seçeneğini dışlamış görünüyor.

Gözlemciler, muhafazakâr Michel Barnier ve merkezci Bayrou'dan sonra Macron'un bu kez merkez sol Sosyalistlerden bir isme yönelmesini bekliyor. Yeşiller Partisi lideri Marine Tondelier, "Üçüncü kez seçim sonuçlarına aykırı davranamaz," diyerek Macron'a bu yönde baskı yaptı.

Fakat böyle bir adım da kolay olmayacak. Zira Macron'un liberal bloku, solun zenginlere vergi artışı gibi mali politikalarına karşı çıkıyor.

Ayrıca, merkez sağ Cumhuriyetçiler Partisi'nde de bu senaryoya dair fikir ayrılıkları var. Parti lideri Bruno Retailleau, "Bir sosyalist başbakanı asla kabul etmeyiz," derken, bazı milletvekilleri daha ılımlı bir yaklaşım sergiliyor.

Fransız vatandaşlar isyanda: "Hiçbir şey değişmemiş olacak"

Paris'teki Aligre pazarında meyve-sebze satan 80 yaşındaki Mohamed'in sözleri, halkın umutsuzluğunu özetliyor:

"10 gün sonra tekrar gelin, hiçbir şeyin değişmediğini göreceksiniz. Ne çoğunluk olacak ne de bütçe."

Fransa'da siyasi sistemin tıkanması, ekonomik göstergelerin alarm vermesi ve halkın güvenini yitirmesi, ülkeyi Avrupa'nın "hasta adamı" haline getiriyor.

Ulusal Birlik Partisi (Rassemblement National - RN)'nin lideri ve en güçlü muhalif isim Marine Le Pen'in bu tanımı, hem iç hem dış gözlemciler tarafından giderek daha fazla kabul görüyor.

Macron'un geleceği tartışılıyor

New York Times'ın aktardığına göre, bazı hukukçular ve akademisyenler, Macron'un istifasının bile giderek daha çok konuşulmaya başladığını vurguluyor. Montpellier Üniversitesi'nden Alexandre Viala, "Parlamenter ve hükümet çarkı kilitlendiğinde, Macron'un istifası tartışması kaçınılmaz hale geliyor" değerlendirmesinde bulundu.

Her ne kadar Macron bu yorumları reddetse de hem sol hem de sağ, erken bir cumhurbaşkanlığı seçiminden yana olduklarını gizlemiyor. Bu da Fransa'yı sadece bir hükümet krizi değil, aynı zamanda derin bir sistem tartışmasının eşiğine getiriyor.