Avrupa'nın derin Ukrayna krizi! Kimse B planını konuşmak istemiyor

Avrupa Birliği, aylardır Ukrayna'nın savaşını ayakta tutmak için tek bir seçeneğe tutunmuş durumda:

Belçika'da tutulan dondurulmuş Rus varlıklarını teminat göstererek dev bir kredi oluşturmak.

Ancak The New York Times'ın aktardığına göre, bu planın çökmesi durumunda Avrupa'nın elinde yalnızca "kötü seçenekler" bulunuyor.

Ukrayna'ya yaklaşık 140 milyar avroluk bir kredi sağlayacak planın geçen ayki AB Zirvesi'nde onaylanması bekleniyordu.
Ama son dakika sürprizi geldi: Belçika veto etti.

Belçika hükümeti, Rusya'nın dava açması veya varlıklarını geri istemesi halinde ülkenin tek başına yükümlülük üstlenmesinden endişe ediyor. Brüksel, riski paylaşmak için diğer ülkelerden garanti istiyor; fakat Slovakya buna sert şekilde karşı çıkıyor.

Bu gerilim, Avrupa'nın savaş finansmanı sisteminde derin bir fay hattı bulunduğunu bir kez daha gözler önüne serdi.

Avrupa Komisyonu'nun elinde hangi seçenekler var?

The New York Times'ın gördüğü AB Komisyonu mektubu, alternatif yolları sıralıyor:

• AB'nin ortak borçlanmaya gitmesi: Milyarlarca avroluk faiz yükü demek.

• Üye ülkelerin doğrudan hibe vermesi: Zaten borç içinde yüzen devlet bütçeleri için neredeyse imkânsız.

Bu seçeneklerin her biri Avrupa'nın duymak istemediği acı gerçeği ortaya koyuyor:
Rus varlıkları planı çökerse, geriye Ukrayna'ya sürdürülebilir bir destek mekanizması kalmıyor.

Bruegel'in kurucularından ekonomist Nicolas Véron bunu şöyle özetliyor:
"B Planı, A Planı'ndan belirgin şekilde daha kötü.

Peki, Ukrayna'ya para vermemek bir seçenek mi? Hayır."

Leyen: En etkili yol bu başka çıkış yolu yok

AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen de açık konuştu:

Dondurulmuş Rus varlıklarına dayalı kredi planı, "Ukrayna'nın savunmasını ve ekonomisini ayakta tutmanın en etkili yolu."

Bu yöntem, Ukrayna'ya sıfır faizli bir kredi sağlıyor ve geri ödeme yükümlülüğü ancak Rusya tazminat öderse devreye giriyor. Aynı zamanda Kremlin'e net bir mesaj gönderiyor:

"Ukrayna uzun vadeli finansmanı garantiledi; savaşta dayanacak gücü var."

Brüksel'de zemin kayıyor mu? Siyasi çalkantı, Rus tehditleri ve korku dalgası

Slovakya Başbakanı Robert Fico, askeri amaçlarla kullanılacak bir krediye karşı çıkacağını ilan etti.

Rusya ise geçen hafta devlet medyası üzerinden Belçika'yı açıkça uyardı:

"Varlıklara el koyarsanız bedelini ödersiniz."

Her ne kadar AB kredinin "el koyma" anlamına gelmediğini savunsa da, Moskova için bu ayrımın hiçbir değeri yok.

AB Komisyonu bile mektubunda bunun "yanlış algılanabileceğini" ve yatırımcıların tedirgin olabileceğini açıkça kabul ediyor.

Zaman tükeniyor: IMF'ten sert uyarı

IMF'ye göre Ukrayna'nın 2026–2027 dönemindeki bütçe açığı 65 milyar dolar olacak.
AB yetkilileri ise Ukrayna'nın en geç Mart veya Nisan ayında yeni finansmana ihtiyaç duyacağını söylüyor.

Ama AB liderlerinin bu dev anlaşmaya 18 Aralık'a kadar varıp varamayacağı meçhul.

AB Ekonomi Komiseri Valdis Dombrovskis, kredi gecikirse bahar aylarında geçici çözümler gerekebileceğini belirtiyor. Komisyon da seçeneklerin geçici olarak birleştirilebileceğini söylüyor.

Avrupa'da iç siyasi kriz: Koalisyon çökerse plan da çöker

New York Times'a göre planı kilitleyen aslında Belçika iç siyaseti.

Başbakan Bart De Wever'ın hükümeti aylardır bütçeyi geçirmekte zorlanıyor. Aralık sonunda anlaşma sağlanamazsa hükümet çökebilir — bu da Ukrayna planını tamamen bitirebilir.

Avrupa, ironik bir şekilde, kendi iç siyasi türbülansında kaybolmuş durumda.

Dışarıdan umut ışığı: Norveç garanti verebilir mi?

Avrupa Birliği üyesi olmayan ancak kıtaya yakınlığı ve güçlü ekonomisiyle bir Norveç Avrupa için diğer bir seçeneği oluştururken Norveç'in "dertsiz başını derde sokmak" isteyip istemeyeceği belirsiz.

Savaş nedeniyle yükselen enerji getirileriyle zenginleşen Norveç için iki ekonomist şu çağrıyı yaptı:

"Bu fon gelecekte neye yarar, eğer Rusya'nın tahakkümü altında yaşayacaksak?"

Norveç hükümeti bu fikre sıcak bakıyor ama tek garantör olmak istemiyor.

The New York Times'ın analizine göre Avrupa, Ukrayna'nın savaşını finanse etmek için haftalar sürecek sert bir mücadeleye hazırlanıyor.

Plan başarıya ulaşırsa Ukrayna nefes alacak.
Ulaşamazsa, bunun bedeli hem Ukrayna için hem Avrupa'nın jeopolitik geleceği için ağır olabilir.