Avrupa başıboş köpek sorununu nasıl çözdü? Çok sayıda yöntem var! Para cezasından uyutmaya...

Türkiye'de başıboş sokak köpekleri sorunu, ciddi bir sosyal problem haline geldi. Özellikle savunmasız nitelikteki çocuklar ve kadınlar, çeteler halinde gezen köpeklerin hedefi olabiliyor.

Kırsal kesim ya da şehir içi fark etmeksizin, günün her saatinde, başıboş köpeklerin saldırısına uğrayan vatandaşların görüntüleri hemen hemen her gün haberlerde yer alıyor.

Gruplar halinde gezen köpeklerin, oto yollara inmesi sonrası, artan ölümlü trafik kazaları ise durumun vahametini çarpıcı bir şekilde gözler önüne seriyor. Devletin en önemli vazifelerinden biri de hiç şüphesiz ki, vatandaşlarını olası tehlikelere karşı korumak. Ortada, özellikle çocuklar ve kadınlar için gözle görülebilir güvenlik sorunu mevcut.

Devlet, sokak köpekleri sorununu çözmek, vatandaşlarına daha güvenli sokaklar sunmak için kolları sıvasa da, marjinal bir azınlık süreci, bağlamından kopartmak için olağanüstü bir manipülatif tavır sergiliyor. Her fırsatta Batı'yı örnek gösteren bu kitle, Avrupa'da, başıboş sokak köpekleri sorunun nasıl halledildiğini ise ısrarla Türk kamuoyundan gizlemeye çalışıyor.

Trafiğin en hızlı ve akışkan olduğu otobanlarda, köpeklerin neden olduğu birçok ölümlü kaza yaşanıyor. Dünyanın farklı ülkeleri, başıboş köpek sorunun nasıl çözmüş? Ülke ülke bunlara göz attık. Şimdi gelin hep beraber başta Avrupa ülkeleri olmak üzere, dünyanın farklı devletleri, bu soruna nasıl çözüm bulmuş, hep beraber okuyalım...

İNGİLTERE'DE MİKROÇİP TAKILIYOR

İngiltere'de, bütün köpek sahipleri, köpeklerine mikroçip taktırmak zorunda. Sokakta sahipsiz köpek görenler, belediyelere bilgi veriyor. Belediyeler o köpeği sokaktan topluyor. Mikroçip vasıtasıyla sahibine ulaşılmaya çalışılıyor. Bir süre barınakta, muhafaza edilen köpek, sahibi bulunmadığı takdirde uyutuluyor.

İngiltere'de köpeğin, sahibinin aranma süresi sadece bir hafta. İngiltere'de, evcil hayvan sahipleri, yer ve adres değişikliğinde bunu belediyeye bildirmek zorunda. İngiltere'de sahipsiz köpekleri sahiplendiren ve barınaklarda bakımını yapan sivil toplum kuruluşu Dogs Trust'ın 1 Nisan 2021-31 Mart 2022 tarihlerinde hazırladığı rapora göre, ülke genelinde belediyeler, ihbarlar neticesinde 17 bin 243 köpeği sokaklardan topladı. Bu köpeklerin yüzde 54'ünü sahipleri teslim alırken, yüzde 8'i başka vatandaşlarca sahiplenildi. Yüzde 1'ise uyutuldu.

ALMANYA'DA VERGİYE TABİ

Almanya başıboş köpek sorununu çözmek için ise farklı bir yöntem uyguluyor. Almanya'da köpek sahibi olmak vergiye tabi ve devlet, köpek sahiplerinden yılda yaklaşık 400 milyon Euro vergi topluyor. Toplanan bir astronomik rakam, ülkede sayıları 550'yi buluna hayvan barınaklara ödenek olarak tahsis ediliyor.

Rakam fazla geldiği için, vergilerin bir kısmı devlet hazinesine aktarılıyor. Bu sayede, Almanya'da sokaktan toplanan sahipsiz hayvanlar, ömür boyu barınakta tutulabiliyor. Hayvanlar ancak ağır hastalık gibi çok durumlarda veteriner onayıyla uyutulabiliyor.

İSPANYA'DA 45 BİN EURO PARA CEZASI

İspanya'da evcil hayvanlarını sokağa bırakanlara 45 bin Euro para cezası uygulanıyor. Eylül ayında girecek yasaya göre, bu ceza 200 bin Euro'ya çıkartılacak. Ayrıca hayvanlarını dışarda tasmasız gezdirenlere de para cezası uygulanacak. Ayrıca belediyelere barınak yapma zorunluluğu da getirildi. Ayrıca sokaktan toplanan köpekler, barınaklarda kısırlaştırılıyor.

AMERİKA'DA UYUTMA YAYGIN

ABD'de sokak hayvanlarıyla ilgili kurallar eyaletten eyalete farklılık gösterse de 1960'ta kabul edilen "Hayvanlara Eziyeti Önleme Yasası"nın maddeleri uygulanıyor. Yasa kapsamında, kedi ve köpeklerin sokaklarda başı boş şekilde dolaşması, tasmasız gezdirilmesi ve özel mülke girmesi yasak. Tasmasız bir köpek birine zarar verirse ortaya çıkan zarara göre dava açılabiliyor ve zararın tümü hayvan sahibinden tazmin edilebiliyor.

Sokakta görülen sahipsiz hayvanları, sokağa terk edenler bulunuyor ve ağır para cezası uygulanıyor. Eyaletlerde görev yapan hayvan koruma birimleri, ihbar üzerine gittikleri yerlerdeki hayvanları toplayıp barınaklara teslim ediyor. Önce sahipleri aranıyor. Bulunmadığı takdirde sahiplendirilmeye çalışılıyor. Uzun süre sahiplendirilmeyen hayvanlar uyutuluyor.

HOLLANDA'DA AGRESİF KÖPEKLER İTLAF EDİLİYOR

Hollanda'da sadece devletin izin verdiği hayvanlar evcilleştirilebiliyor. Satın aldıkları ya da sahiplendikleri köpeği sokağa bırakanlara yüklü miktarda para cezası uygulanıyor. Ayrıca köpek sahiplenenler, yıllık 120 euro vergi ödemek zorunda.

Hollanda'da agresif köpek cinslerinin ağızlıksız dolaştırılması yasak. 2008'de getirilen bir düzenlemeyle de bazı agresif köpeklerin, davranış testlerinden ve terapilerinden geçirilmesi gerekiyor. Bu terapilere rağmen davranışları kontrol edilemeyen agresif köpeklere ötenazi uygulanabiliyor.

EVCİL HAYVANINI TERK EDENE HAPİS

Fransa sokaklarında da toplu halde gezen köpeklere rastlanmıyor. Çünkü bu konuda katı yasaları söz konusu. Ülkede evcil hayvanların sokağa bırakılması yasak. Bunu ihlal edenler 3 yıl hapis ve 45 bin avro para cezasına çarptırılıyor. Tasmasız gezdirilen evcil hayvan sahiplerine 38 avro, eğer köpeği "tehlikeli" türler arasında ise 150 avroya kadar ceza veriliyor.

Ayrıca Fransa'daki barınaklardan köpek sahiplenmek isteyenler, belirli bir ücret de odemek zorunda. Hayvan Koruma Derneği (SPA) Orgeval kasabası şubesinde ekip şefi Aurelie Ithurbide, daha önce yaptığı açıklamada, barınaklarda yer kalmadığı taktirde, uyutulabileceğini ifade etmişti.

İSVEÇ'TE İNSANLARA ZARAR VERENLERE AF YOK

İsveç'te 2007'de çıkarılan yasaya göre, köpekler hastalık ya da yaşlılığa bağlı acı çekmesi veya insanlara zarar vermesi durumunda belediyelerin izniyle uyutuluyor. İsviçre'de de aşırı saldırgan ve hasta köpekler için uyutma yöntemine başvuruluyor. Estonya'da da köpekler, barınaklarda tutuluyor. Lakin masrafları karşılanamaz hale gelindiğinde, uyutulma yöntemine başvuruluyor.

LETONYA 15 GÜN BEKLİYOR

Hayvanları Koruma Kanunu'nun 50. maddesine göre, hayvanın tedavi edilemez bir hastalığı varsa, yaşlanma sürecinde dönüşü olmayan sağlık durumları ortaya çıkmışsa, saldırganlığı nedeniyle insanlar veya diğer hayvanlar için tehlikeli hale gelmişse, bulaşıcı hastalıklarla mücadele programına alınmışsa veya hayvan sahibi talep etmişse uyutulma işlemi yapılıyor.

Barınaklara alınan sahipsiz hayvanlardan 14 günlük sürede eski sahibi bulunamamış veya sahiplendirilememiş olanları 15. günden itibaren uyutmak, yasal hak olarak öne çıkıyor.

İTALYA'DA DA BENZER UYGULAMALAR

İtalya'da da sahipsiz hayvanları kontrol altında tutmak için çeşitli yasalar uygulanıyor. İhbar sonucu, yakalanan hayvanların önce çipinin olup olmadığı kontrol ediliyor. Çipi olmayan hayvanlar barınaklara bırakılıyor.

Terk edilmiş ya da sahiplerinin ceza ödemeye razı olarak bıraktığı hayvanlar, 60 gün içinde sahiplendirilmeye çalışılıyor. Sahiplendirilen hayvanlar barınaklarda tutuluyor. Sağlık sorunu yaşayan, saldırganlaşan ya da evcilleştirme sürecinden çıkamayan hayvanlar yetkli mercilerin onayıyla uyutuluyor.

KUDUZ RİSKİ YÜKSEK

Sahipsiz hayvanlar ve kuduz vakaları, sadece olaya maruz kalanları değil, bölgede yaşayan insanları da olumsuz etkiledi. Aralarında Gaziantep, Diyarbakır, Kahramanmaraş, Şanlıurfa, Malatya, Adıyaman, Erzurum ve Bursa'nın da bulunduğu illerin belli bölgelerinde son 5 yılda karantina süreçleri uygulandı.

Son olarak şubat ayında Gaziantep'in İslahiye ilçesi Kazıklı Mahallesi'nde sahipsiz köpeklerin vatandaşlara saldırması üzerine 6 aylık karantinaya gidildi. Yolbaşı Mahallesi'nde de vatandaşlara saldıran köpeklerin kuduz hastalığı taşıdığının belirlenmesi üzerine 24 Mayıs'ta 6 aylık karantina uygulaması başlatıldı. Şırnak'ın Uludere ilçesi Ortasu Köyü, geçen yıl tespit edilen kuduz vakası nedeniyle 5 Nisan'a kadar karantinada kaldı. 2018-2022 arasında kuduz riskli temas sayısı ortalama 267 bin olarak kayıtlara geçti. 2023 yılında ise bu sayı 438 bine ulaştı.

VAKALAR KÖPEK KAYNAKLI

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine göre her yıl dünyada 59 binden fazla insanın kuduz nedeniyle yaşamını yitiriyor. Türkiye'deki kuduz vakalarının ise ekseriyetinin köpeklerden geçtiği verilerde kaydedildi.

600 MİLYON SOKAK HAYVANI VAR

Yine Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) istatistiklerine göre, dünya genelinde 600 milyona yakın sokak hayvanı olduğu düşünülüyor. Bu sayının 1 milyarı aşkın nüfusu olan Hindistan'da 80 milyon olduğu tahmin ediliyor. Hayvan Evsizliği Endeksi'nin 9 ülkede hazırladığı rapora göre ise Hindistan ve Çin en çok sokak hayvanı bulunan ülkeler olarak dikkati çekiyor.

Hindistan tahminen 80 milyon sokak hayvanının yaşadığı bir ülke olarak ilk sırada yer alırken ülkede yaklaşık 10 milyon sahipsiz kedi, 62 milyon da sahipsiz köpek olduğu düşünülüyor. Nüfusuna oranla en çok sokak hayvanı bulunan ülke ise Yunanistan. Yaklaşık nüfusu 11 milyon olan Yunanistan'ın sokak hayvanı nüfusu ise 3 milyon. Yunanistan'da yaklaşık 2 milyon kedi, 700 bin köpek sokaklarda yaşıyor.

TURİZME DARBE VURUYOR

Türkiye'deki sahipsiz hayvanların neden olduğu sorunlar, turizmi de sekteye uğratıyor. Artan köpek saldırıları ve kuduz riski sonrası birçok Avrupa ülkesi Türkiye'ye gidecek vatandaşlarını uyarıyor. Yahut ek şartları yerine getirmesini istiyor.

İngiltere: Türkiye'ye gidecek vatandaşlarını köpek saldırıları konusunda uyarıyor. Türkiye'ye seyahat edecek vatandaşlarına yönelik yaptığı bildiride şu ifadeler yer alıyor: "Dikkatli olun ve sokak köpeklerine yanaşmayın. Isırılırsanız derhal tıbbi destek alın. Kuduz gibi hayvan kaynaklı hastalıklar Türkiye'de bulunmaktadır."

Fransa: Türkiye'ye seyahat edecek vatandaşlarına yönelik yaptığı uyarılarda, ülkede birçok başıboş agresif köpek olduğuna işaret ediyor.
Belçika ise ülkemize gelecek vatandaşların kuduz aşısı olmasını istiyor. Almanya'da, Türkiye'yi ziyaret edecek vatandaşlarına, kuduz aşısı yaptırmaları uyarısında bulunuyor. Türkiye'yi seyahat edecek vatandaşları için kuduz aşısı yaptırın uyarısında bulunuyor.