ANALİZ| Trump yönetiminin ‘Baş Kesme’ stratejisi: Hamaney’in ölümüyle rejimin omurgası çöktü mü?

Dünya 2026 yılının başında Orta Doğu'da patlak veren tarihi bir savaşla sarsıldı. ABD ve İsrail'in İran'a yönelik başlattığı "Baş Kesme Operasyonu", Tahran'da rejimi zora soktu. Aylarca süren protestolar, sonuçsuz kalan diplomasi trafiği ve karşılıklı sert tehditlerin ardından gelen dev füze saldırısı, İran Dini Lideri Ali Hamaney ve rejimin onlarca üst düzey kadrosunu etkisiz hale getirdi. Diplomasi masasının devrildiği andan Hamaney'in ölümüne ve bölgesel dengelerin altüst oluşuna giden o karanlık sürecin bütün detayları A Haber'de…

DİPLOMASİ MASASI DEVRİLDİ: "ATEŞLE OYNAMAYIN"

2026'nın Ocak ayında İran sokaklarında başlayan kitlesel protestolar rejimi köşeye sıkıştırırken, Washington ve Tahran arasındaki ipler kopma noktasına geldi. Cenevre'de yapılan son görüşmelerde ABD heyetinin "sıfır zenginleştirme" dayatmasına İran'ın rest çekmesiyle diplomasi tamamen bitti. ABD Başkanı Donald Trump, "İranlı liderlere şunu söylüyorum. Ateş açmazsanız iyi olur, çünkü biz de ateş etmeye başlarız" ifadelerini kullandı. İranlı heyet ise zenginleştirme konusundaki ısrarını sürdürerek, "Zenginleştirme önemlidir, ancak ondan daha önemlisi İran'ın kimseden emir almadığını kanıtlamaktır" sözleriyle Washington'a meydan okudu.

PENTAGON'UN "BAŞ KESME" STRATEJİSİ

Pentagon, diplomasinin tükenmesiyle birlikte Trump'ın masasına bir dizi askeri seçenek sundu. Sınırlı hava saldırılarından geniş çaplı bir harekata kadar bütün senaryolar hazırlandı. Bölgeye sevk edilen iki uçak gemisi ve onlarca savaş gemisi Hürmüz Boğazı'nı adeta abluka altına aldı. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, "Bu veya şu geminin bölgeye gelmesi savunma kararlılığımızı etkilemeyecektir. Olası bir saldırı durumunda düşmana pişman edici bir yanıt verilecektir" ifadeleriyle savunma pozisyonunu aktardı. Ancak Washington'da strateji çoktan değişmişti. Artık hedef sadece nükleer tesisler değil, rejimin doğrudan kendisiydi.

TAHRAN'DA KARANLIK GÜN: HAMANEY'İN ÖLÜMÜ

Savaşın kaderini değiştiren kritik istihbarat 18 Şubat sabahı CIA'den geldi. Ayetullah Hamaney'in üst düzey sivil ve askeri liderlerle tek bir noktada toplantı yapacağı bilgisi üzerine düğmeye basıldı. ABD ve İsrail tarafından düzenlenen koordineli füze saldırısı sonucunda İran Dini Lideri Ayetullah Ali Hamaney hayatını kaybetti. Operasyonun hemen ardından açıklamalarda bulunan Trump, "Operasyonun amacı İran'daki Ayetullah rejiminin oluşturduğu tehdide son vermekti. Hamaney ile birlikte rejimin onlarca üst düzey yetkilisini de etkisiz hale getirdik" sözleriyle operasyonun başarısını duyurdu.

BÖLGESEL SAVAŞIN EŞİĞİNDE YENİ DÜZEN

Tahran'da rejim liderlerinin tasfiyesi sonrası bölge adeta bir ateş topuna döndü. İran halkı bir yandan yas tutarken diğer yandan büyük bir belirsizliğe uyandı. Operasyon öncesinde İranlı yetkililer, "Eğer bir savaş başlatırlarsa bu kez bölgesel bir savaş olacak. Biz saldırının başlatıcısı değiliz ama saldırganlara güçlü bir darbe indiririz" ifadeleriyle olası sonuçları daha önce dile getirmişti. Ancak gerçekleştirilen "Baş Kesme" operasyonu ile rejimin komuta zinciri felç edildi. Orta Doğu, tarihin en büyük kırılma noktalarından birini yaşarken, rejimin olası çöküşüyle birlikte bölgede nelerin değişeceği bütün dünya tarafından merakla bekleniyor.

SIKÇA SORULAN SORULAR (SSS)

1. "Baş Kesme Operasyonu" nedir ve ana hedefi neydi? ABD ve İsrail tarafından koordineli şekilde yürütülen bu operasyon, İran'daki mevcut rejimin en üst düzey siyasi ve askeri lider kadrosunu doğrudan hedef alarak yönetim mekanizmasını felç etmeyi amaçlamıştır.

2. İran Dini Lideri Ali Hamaney nasıl etkisiz hale getirildi? CIA'den gelen kritik bir istihbarat doğrultusunda Hamaney'in üst düzey yetkililerle bir toplantı gerçekleştirdiği noktaya 18 Şubat sabahı düzenlenen kapsamlı bir füze saldırısıyla hayatını kaybettiği belirtilmiştir.

3. Operasyon sonrası bölgedeki durum nedir? Operasyonun ardından İran'da komuta zinciri büyük ölçüde zarar görmüş, Orta Doğu genelinde ise tarihin en büyük stratejik kırılmalarından biri yaşanmaya başlanmıştır. Bölgede geniş çaplı bir savaşın eşiğine gelindiği değerlendirilmektedir.

4. Diplomasi süreci neden sona erdi? Cenevre'de yapılan son görüşmelerde ABD'nin "sıfır zenginleştirme" dayatmasına karşı İran'ın taviz vermeyen tutumu ve karşılıklı sert tehditler, diplomasi masasının tamamen devrilmesine neden olmuştur.