ANALİZ| Dünya savaşta değil savaş düzeninde! Küresel kaosun kazananı kim?

Dünya tek bir büyük savaş yerine, senkronize ama parçalı çatışmalar dönemine girdi.

Devletler doğrudan savaşmıyor, vekil aktörler, ekonomik baskılar, enerji ve lojistik hatlar üzerinden çatışıyor.

Gazze'den Ukrayna'ya, Asya'dan Latin Amerika'ya kadar uzanan krizler artık bağımsız birer çatışma değil, "Senkronize ve Parçalı bir Savaş Düzeni"nin ayak sesleri olarak yorumlanıyor. Küresel güçlerin doğrudan değil, vekil güçler üzerinden yürüttüğü bu yeni strateji; ekonomik baskı, enerji savaşları ve kontrollü kaos ile yeni dünya düzeninin temellerini sarsıyor.

YENİ SAVAŞ STRATEJİSİ: PARÇALI VE SENKRONİZE ÇATIŞMA
Dünya genelinde tırmanan krizlerin bir tesadüf olmamasına rağmen, 2. Dünya Savaşı'nın ardından kurulan siyasal sistemin çöktüğüne dikkat çekiliyor. Konuyla ilgili değerlendirmelerde bulunan ASAM Başkanı Dr. Eray Güçlüer, "Aslında arka planda 2. Dünya Savaşı'ndan sonra kurulan siyasal düzenin çökmesi hadisesi söz konusu. Küresel sistemin artık dünyada kalmadığı travmatik bir süreç çalışması. Bitmeyen savaşlar aslında büyük küresel savaş bir önceki bölümlerinin devam ettiğini gösteriyor." dedi.

Bu yeni dönemdeki savaşlar artık resmi olarak ilan edilemiyor; devletler doğrudan değil, dolaylı yollardan vekil güçler üzerinden karşı karşıya geliyor.

ABD'NİN YENİ HEDEFİ: RAKİPLERİ CEPHE CEPHE YIPRATMAK
Küresel korunmasını korumak isteyen ABD, rakiplerini doğrudan çatışmaya dahil edilme stratejisini izliyor. Rusya'yı askeri bir yükün içine hapseden, Çin'i ekonomik baskı ve gümrük vergileriyle dizginlemeye çalışan Washington yönetimi, müttefiki Avrupa'yı da güvenlik ve enerji tüketimiyle kendine bağlı olarak kullanıyor.

Güçlüer, "ABD'nin istediği bir şey, Rusya'ya karşı Avrupa'yı yalnız bırakmak ve kendini hapsetmek hale getirmek. ABD dünyasında artık tek başına yönetilemeyeceğini biliyor ama ülkelerin de ayrılmak istemediği" sözleriyle küresel satrançtaki hamleleri aktardı.

ENERJİ VE LOJİSTİK SAVAŞI: KUZEY KUTBU GELECEĞİN ORTADOĞU'SU MU?
Küresel güçlerin çatışma alanları sadece kara sınırlarıyla değil, ayrıştırılan deniz yolları ve enerji kaynaklarıyla da şekilleniyor. Hürmüz, Kızıldeniz ve Malaka gibi boğazlardaki gerilimin temelinde enerji kontrolü sağlanıyor. Dış Politika Uzmanı Mete Sohtaoğlu, "Buzulların 2040 yılında tamamen erimesiyle beraber Arktik, yani Kuzey Kutbu geleceğin Ortadoğu'su olacak. Rusya ve Çin'in orada konuşmaya başladı. Gelecekte geçmek isteyen bir ülke ya Rusya'ya ya da Çin'e geçiş parası durdurulacak" değerlendirmesinde bulundu.

İSRAİL'İN ROLÜ VE BÖLGESEL İSTİKRARSİZLİK
Ortadoğu'nun "zorbası" olarak nitelendirilen İsrail'in bu düzenindeki rolü de oldukça kritik. Bölgesinde güçlü devletler yerine yönetilebilir ve parçalı bir istikrar isteyen İsrail, Gazze ve Lübnan hattında çözüm değil, sürekli kriz hedefliyor. Mete Sohtaoğlu, İsrail'in stratejisini, "Çevresinde güçlü devletler değil, yönetilebilir parçalı istikrarsızlık istiyor. Gazze, Lübnan, Suriye ve İran hattında çözüm değil, sürekli kriz hedefleniyor" şeklinde açıkladı.

SONUÇ: LİDERLERİN BİREYSELLEŞEN SAVAŞI
Gelinen yerde savaşların artık ordular arasında değil, liderler arasında bireyselleşmiş görülüyor. Mevcut küresel düzen çökerken, yenisinin henüz hazır olmaması toplumları ve korku ile yaşama alıştırıyor. Bu "kontrollü kaos" düzeninin daha ne kadar sürdürülebilir olduğu ise gizemini koruyor. Sohtaoğlu, "Savaşlar bireyselleşiyor, liderler arası bir savaş var artık. 2028'den sonra dünya, bu gördüğümüzden belki daha iyi bir yeni dünya dağılımlarını göreceği" sözleriyle gelecekteki günlük karanlık tabloyu gözlerine serdi.