ABD’nin İran planı ortaya çıktı: “Birinin gidip o uranyumu alması gerekecek”

Habere göre söz konusu plan, ABD veya İsrail askerlerinin doğrudan İran topraklarına girmesini gerektirebilecek riskli bir senaryoyu içeriyor.

TRUMP'IN SAVAŞ HEDEFLERİNDEN BİRİ

Axios'un aktardığına göre, İran'ın hiçbir zaman nükleer silah elde etmemesi ABD Başkanı Donald Trump'ın savaşla ilgili açıkladığı başlıca hedeflerden biri olarak görülüyor.

İran'ın elinde bulunduğu belirtilen yüzde 60 oranında zenginleştirilmiş yaklaşık 450 kilogram uranyumun, birkaç hafta içinde silah seviyesine çıkarılabileceği değerlendiriliyor. Bu nedenle söz konusu stok, Washington açısından savaşın en kritik başlıklarından biri olarak görülüyor.

ÖZEL KUVVETLER İRAN'A GİREBİLİR

Axios'un konuştuğu kaynaklara göre uranyum stokunun ele geçirilmesine yönelik bir operasyonun ABD veya İsrail askerlerinin İran topraklarına girmesini gerektirmesi muhtemel.

Operasyonun hedefinde, yer altındaki ağır korumalı nükleer tesisler bulunuyor. Bu nedenle planın savaşın ortasında son derece karmaşık ve riskli bir askeri operasyon anlamına gelebileceği belirtiliyor.

Henüz operasyonun ABD, İsrail ya da ortak bir görev olup olmayacağı netleşmiş değil. Ayrıca böyle bir adımın ancak İran ordusunun operasyonu gerçekleştirecek birlikler için ciddi bir tehdit oluşturamayacağı değerlendirilirse gündeme gelebileceği ifade ediliyor.

"BİRİNİN GİDİP ONU ALMASI GEREKECEK"

Axios'un aktardığına göre konu Washington'da kapalı kapılar ardında da tartışıldı.

Salı günü Kongre'de yapılan bir bilgilendirme toplantısında ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio'ya İran'ın zenginleştirilmiş uranyumunun nasıl güvence altına alınacağı soruldu.

Rubio'nun verdiği yanıt dikkat çekti:

"Birilerinin gidip onu alması gerekecek."

Ancak Rubio bu görevin kim tarafından yapılacağını belirtmedi.

İKİ SEÇENEK MASADA

Axios'a konuşan bir ABD'li yetkiliye göre Trump yönetimi uranyum konusunda iki ana seçeneği değerlendiriyor:

1. Uranyumun tamamen İran'dan çıkarılması
2. Ya da nükleer uzmanların sahaya giderek uranyumu yerinde seyreltilmesi

Habere göre böyle bir görevde özel operasyon birlikleri ile bilim insanlarının birlikte çalışması planlanıyor. Bu ekipte Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA) uzmanlarının da yer alabileceği belirtiliyor.

SAVAŞ ÖNCESİNDE DE GÜNDEME GELMİŞ

Axios'un konuştuğu iki kaynağa göre İran'ın uranyum stokuna yönelik operasyon seçeneği savaş başlamadan önce Donald Trump'a sunulan alternatif planlar arasında yer alıyordu.

NBC News de cuma günü yayımladığı haberinde Trump'ın stratejik amaçlar için İran'a küçük bir ABD askeri birliği gönderilmesi fikrini değerlendirdiğini aktarmıştı.

Bir ABD'li yetkili operasyonun zorluklarını şu sözlerle özetledi:

"İlk soru şu: Uranyum nerede?
İkinci soru: Ona nasıl ulaşacağız ve fiziksel kontrolü nasıl sağlayacağız?"

Yetkili, daha sonra şu kararın verilmesi gerektiğini söyledi:

"Onu fiziksel olarak taşıyacak mıyız yoksa bulunduğu yerde mi seyrelteceğiz? Buna başkan, Savunma Bakanlığı ve CIA birlikte karar verecek."

TRUMP KAPIYI KAPATMADI

ABD Başkanı Donald Trump da cumartesi günü Air Force One uçağında gazetecilerin sorularını yanıtlarken kara operasyonu ihtimalini tamamen dışlamadı.

Trump şu ifadeleri kullandı:

"Bunu yaparsak, İranlılar o kadar ağır darbe almış olur ki karada savaşabilecek durumda olmazlar."

Trump, nükleer materyalin güvence altına alınması için asker gönderilip gönderilmeyeceği sorusuna ise şöyle yanıt verdi:

"Belki bir noktada yapabiliriz. Şu an bunu hedef almadık. Şimdi yapmayız ama ileride olabilir."

Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt de Axios'a yaptığı açıklamada Trump'ın "tüm seçenekleri açık tuttuğunu ve hiçbir ihtimali tamamen dışlamadığını" söyledi.

GÜNDEMDE BİR BAŞKA PLAN: KHARG ADASI

Axios'un aktardığına göre ABD yönetimi içinde yalnızca nükleer program değil, İran'ın enerji altyapısı da tartışma konusu.

Yetkililer, İran petrol ihracatının yaklaşık yüzde 90'ının gerçekleştiği stratejik Kharg Adası'nın ele geçirilmesi ihtimalinin de değerlendirmeler arasında bulunduğunu söyledi.

URANYUMUN BULUNDUĞU YERLER

ABD ve İsrailli yetkililere göre İran'ın zenginleştirilmiş uranyum stokunun büyük bölümü:

• İsfahan'daki nükleer tesisin yer altı tünellerinde
• Geri kalanı ise Fordo ve Natanz tesislerinde bulunuyor.

Axios'un aktardığına göre savaşın ilk günlerinde ABD ve İsrail, Natanz ve İsfahan'daki tesislere saldırılar düzenledi. Bu saldırıların tesis girişlerini kapatarak uranyumun taşınmasını engellemeyi amaçladığı değerlendiriliyor.

ABD ve İsrail ayrıca geçen yıl haziran ayında İran'ın nükleer tesislerine düzenlenen saldırıların ardından uranyum stokunun büyük bölümünün enkaz altında kaldığını ve İranlıların da henüz bu materyale ulaşamadığını öne sürüyor.

11 NÜKLEER BOMBA İÇİN YETERLİ OLABİLECEĞİ İDDİASI

Axios'un aktardığı değerlendirmelere göre İran'ın elindeki 450 kilogram %60 zenginleştirilmiş uranyum, kısa sürede silah seviyesine çıkarılabilecek kapasiteye sahip.

Uzmanlara göre bu stok yüzde 90 saflığa ulaşırsa yaklaşık 11 nükleer bomba üretmeye yetecek miktarda materyal anlamına geliyor.

"BÜYÜK İŞGAL DEĞİL, KÜÇÜK BASKINLAR"

Axios'a konuşan ABD'li üst düzey bir yetkili, kamuoyunda konuşulan "kara operasyonu" ifadesinin geniş çaplı bir işgal anlamına gelmediğini savundu.

Yetkili şu ifadeleri kullandı:

"Trump için sahaya asker gönderme, medyada anlatıldığı gibi büyük bir operasyon anlamına gelmiyor."

Bir başka kaynak ise şöyle dedi:

"Konuşulan şey büyük bir kuvvetle girilen bir savaş değil. Küçük özel operasyon baskınları."

Üçüncü bir kaynak ise şu değerlendirmeyi yaptı:

"İnsanlar Irak Feluuce'deki gibi büyük kara savaşlarını düşünüyor. Konuşulan plan bu değil."