ABD ve İsrail'den sinsi plan! İran'da terör örgütü PJAK mı devreye sokuluyor? CIA görüşmelere başladı

CNN, Wall Street Journal ve Axios'a dayandırılan bilgilere göre, CIA ve Beyaz Saray çevreleri, Irak'taki bazı Kürt liderler ve İranlı muhalif unsurlarla askeri destek ihtimalini görüşüyor.

CIA'DEN SİLAHLANDIRMA PLANI

CNN'e konuşan kaynaklar, Trump yönetiminin İran'daki rejime karşı bir halk ayaklanmasını tetiklemek amacıyla Kürt silahlı gruplara askeri destek seçeneğini değerlendirdiğini aktardı.

Üst düzey bir İranlı Kürt yetkili, İran'ın batısında yakın günlerde bir kara operasyonu ihtimalinin masada olduğunu söyledi. ABD'li yetkililer de Başkan Donald Trump'ın Tahran'a karşı silahlı grupların desteklenmesine açık olduğunu doğruladı.

Axios'un haberine göre Trump'ın Irak'ın İran sınırına yakın bölgelerinde bazı Kürt liderlerle doğrudan görüştüğü belirtiliyor. Haberde bu temasların, İsrail'in aylar süren perde arkası lobi faaliyetlerinin ardından gerçekleştiği ifade edildi.

İSRAİL'İN UZUN VADELİ KİRLİ HESABI

İsrail'in Suriye, Irak ve İran'daki bazı Kürt yapılarla onlarca yıldır temas halinde olduğu biliniyor. Bölgedeki dengeleri kendi lehine çevirmek isteyen İsrail'in, terör gruplarını jeopolitik bir kaldıraç olarak gördüğü yorumları yapılıyor.

Son günlerde İsrail'in İran'ın batısındaki hedefleri bombalaması da dikkat çekti. Bu saldırıların, İran'ın batısında faaliyet gösteren silahlı unsurlara alan açmayı hedefleyip hedeflemediği sorusu gündeme geldi.

Wall Street Journal'a göre ABD'li yetkililer ile Irak'taki iki önde gelen Kürt siyasetçi arasındaki temaslar, ABD ve İsrail'in İran'ı bombalamaya başlamasından sadece bir gün sonra gerçekleşti.

PJAK İDDİASI VE OLASI SENARYO

İran sınırına yakın Kuzey Irak'ın dağlık bölgelerinde faaliyet gösteren bazı İranlı Kürt ayrılıkçı grupların silahlı kanatları bulunuyor. Bu gruplar arasında terör örgütü olarak tanımlanan PJAK da yer alıyor.

Ocak ayında Kürdistan Özgürlük Partisi (PAK) adlı grup, İran Devrim Muhafızları'na (IRGC) yönelik saldırılar düzenlediğini duyurmuştu. Ancak kısa süre önce beş grubun oluşturduğu yeni koalisyondan üst düzey isim Karim Parwizi, şu aşamada İran içinde silahlı operasyon başlatma yönünde resmi bir karar alınmadığını söyledi.

Yine de ABD'nin silah, eğitim ya da istihbarat desteği sağlaması halinde sahadaki denklemin hızla değişebileceği değerlendiriliyor.

"HALK AYAĞA KALKSIN" ÇAĞRISI

Trump, "Efsanevi Öfke" operasyonunun ardından İran halkına "Hükümetinizi devralın" çağrısı yaptı. Daha önce de "yardım yolda" ifadelerini kullanmıştı.

Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, Trump'ın birçok bölgesel ortakla görüştüğünü söyledi ancak Kürt liderlerle temas iddialarını doğrulamadı.

Öte yandan yeni kurulan bir Kürt koalisyonu, İran'ın batısındaki rejim güçlerine saf değiştirme çağrısında bulundu.

İRAN'DA İÇ SAVAŞ RİSKİ

Uzmanlara göre dış destekli silahlı hareketlilik, 90 milyonluk ve etnik açıdan son derece çeşitli bir ülke olan İran'da ciddi bir parçalanma riskini beraberinde getirebilir.

İran'daki Kürtler hem Şah döneminde hem de İslam Cumhuriyeti döneminde ayrılıkçı olsa da, tüm muhalif yapılarla aynı siyasi çizgide yer almıyor. ABD'de sürgünde yaşayan Rıza Pehlevi'nin olası bir geçiş sürecinde isim olarak öne çıkarılması da Kürt gruplar tarafından ortak bir zemin olarak görülmüyor.

SURİYE'DEKİ KİRLİ PLANI HATIRLATILIYOR

ABD tarafından eğitilip donatılan terör örgütü Suriye Demokratik Güçleri (SDG/YPG), sözde DEAŞ'a karşı mücadeleye yönelik kurulmuştu. Suriye'de ikililik göstererek özerklik isteyen Mazlum Abdi liderliğindeki örgüt, Suriye'ye entegre için 21 Ocak'ta Ahmed El Şara hükümetiyle masaya oturmuştu. Terör örgütünden İsrail'e destek çağrısı yapılmış, ABD'nin Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack, Abdi'ye entegre olmaktan başka bir yol olmadığını söylemişti.

Bu örnek, Washington'un kendi kara kuvvetleri yerine vekil güçler üzerinden sahada etkili olma çabası olarak değerlendiriliyor.

Ancak İran sahası, Suriye'den çok daha karmaşık bir yapıya sahip. Olası bir iç savaş senaryosu yalnızca İran'ı değil, tüm bölgeyi derin bir istikrarsızlığa sürükleyebilir.

YENİ BİR CEPHE Mİ AÇILIYOR?

CNN, Wall Street Journal ve Axios kaynaklı iddialar, ABD ve İsrail'in İran'ı içeriden zayıflatmaya yönelik bir strateji üzerinde çalıştığını ortaya koyuyor.

Beyaz Saray henüz resmi bir karar açıklamış değil. Ancak silah, eğitim ya da istihbarat desteği seçeneklerinin masada olması, İran'da yeni ve tehlikeli bir sürecin kapısını aralayabilir.

Gözler şimdi Washington'un atacağı somut adımda. Bölge ise yeni bir çatışma dalgasının eşiğinde.

ÇARPICI DETAYLAR A HABER'DE

ABD ve İsrail'in "domino etkisi" bekleyerek rejimi içeriden çökertme hesabı, İran'ın devreye aldığı "Yatay Devlet" yapılanması ve Mozaik Doktrini ile duvara tosladı. Ayrılıkçı grupların silahlandırılmasından Hürmüz Boğazı'ndaki enerji savaşına kadar, bölgedeki büyük satrancın tüm bilinmeyenlerini Uluslararası İlişkiler Uzmanı Dr. Anar Ali A Haber'e açıkladı.

REJİMİN YENİ SİLAHI: MOZAİK DOKTRİNİ VE YATAY DEVLET

İran'ın en kritik anlarda bile devlet otoritesini korumayı başardığını belirten Dr. Anar Ali, "İran Liderlik Konseyi, mozaik doktrin sistemine geçtiklerini deklare etti. Bu, ülkede dikey bir devlet yapılanmasının değil, yatay bir devlet yapılanmasının olduğunu gösterir. Yani güç dağılımı yapılmış, komutanlara ve valilere 'merkezden haber alamadığınız durumlarda inisiyatif alın' yetkisi verilmiştir" sözleriyle Tahran'ın yarı özerk savunma sistemine geçtiğini ifade etti. Bu sistemin İran'ın bir Irak veya Libya olmadığını kanıtladığını vurgulayan Ali, "Dini lideri ortadan kaldırıyorsunuz ama devlet otoritesini çökertemiyorsunuz; Netanyahu ve Trump'ın serzenişlerinin arkasında bu gerçek var" değerlendirmesinde bulundu.

AYRILIKÇI GRUPLAR VE TERÖR KORİDORU PLANI

İsrail ve ABD'nin içerideki etnik fay hatlarını kaşımaya çalıştığına dikkat çeken Dr. Anar Ali, "İsrail, içerideki Beluç ve Kürt gruplarla iş birliği yapmak istiyor. Beş Kürt grubunun tek çatı altında birleşmesi ve Belucistan'daki Ceyşü'l-Adl yapılanması bu planın parçasıdır. Ancak rejim henüz çözülmüş değil; Besic ve Devrim Muhafızları bu ayaklanmaları bastırabilecek güce sahip" ifadelerini kullandı. İran'ın asıl korkusunun Türk nüfusun inisiyatif alması olduğunu belirten Ali, "İsrail, sınır bölgelerindeki limanları ve Devrim Muhafızları karargahlarını vurarak kendisine bir operasyonel koridor açmaya, sonraki aşamada ise halk ayaklanmasını tetiklemeye çalışıyor" sözleriyle uyardı.

HÜRMÜZ'DE ENERJİ SAVAŞI VE DEAŞ TEHLİKESİ

Bölgeye sürülen radikal gruplar ve enerji güvenliği üzerinden yürütülen kavgayı yorumlayan Dr. Anar Ali, "Suriye'den çıkarılan DEAŞ militanlarının İran-Irak sınırına konuşlandırıldığı ve Devrim Muhafızlarının zayıflaması durumunda sahaya sürüleceği söyleniyor. Bu gruplar içeride mezhepsel bir çatışmayı körükleyebilir" dedi. Hürmüz Boğazı'ndaki restleşmeye de değinen Ali, "Trump, Amerikan gemilerinin tankerlere eskortluk yapacağını söylüyor; Devrim Muhafızları ise 'geçit vermeyeceğiz' diyor. İran donanması ortadan kalksa bile, elindeki düşük maliyetli dron ve füze envalteriyle Hürmüz'ü her an kapatabilecek ve küresel enerji akışını durdurabilecek bir güce sahip" ifadeleriyle küresel piyasaları bekleyen tehlikeyi aktardı.

İRAN'DA 'MOZAİK' KALKANI VE TERÖR KORİDORU ÇIKMAZI: ABD VE İSRAİL'İN KİRLİ PLANI SAHADA ÇÖKTÜ MÜ?

Orta Doğu'da kartlar yeniden karılırken, ABD ve İsrail'in ayrılıkçı gruplar üzerinden İran'ı içeriden kuşatma stratejisi sert kayaya çarptı. Hava saldırılarıyla sonuç alamayan Washington, bölücü örgütleri "kurtarılmış bölgeler" kurmak için kışkırtırken; Tahran yönetimi Muhammed Bakıri suikastı sonrası attığı kritik atamalar ve 'Mozaik Savunma Doktrini' ile gövde gösterisi yapıyor. Türkiye'nin ise sınır ötesi terörle mücadeledeki net tavrı, bölgedeki tüm dengeleri değiştirecek güçte. Güvenlik Analisti Dr. Hurşit Dingil, sahadaki son durumu ve Ankara-Tahran hattındaki terörle mücadele şifrelerini A Haber'e deşifre etti.

VAHİDİ HAMLESİ VE 31 İLDE 'MOZAİK' SAVUNMA

İran'ın iç güvenlikte vites yükselttiğini belirten Dr. Hurşit Dingil, "Hava saldırılarıyla bekledikleri hedeflere ulaşamadılar, kara birliği sokmanın maliyetinden ise kaçınıyorlar. Bu noktada Devrim Muhafızları Ordusu Genel Komutanı Muhammed Bakıri suikastı sonrası yerine Ahmed Vahidi'nin atanması en kritik adımlardan biridir. Vahidi, askeri valilik ve İçişleri Bakanlığı tecrübesiyle iç güvenlik konularında uzman bir figürdür" ifadelerini kullandı. Mozaik Savunma Doktrini'nin detaylarına dikkat çeken Dingil, "31 ilde her merkezin kendi güvenlik önlemini aldığı dağınık ve merkeziyetçi bir yapıya geçilmesi, olası saldırılara karşı çok güçlü bir mukabele hazırlığıdır" sözleriyle Tahran'ın savunma kalkanını aktardı.

YAPAY ZORLAMALAR VE İSRAİL'İN 'KURTARILMIŞ BÖLGE' HAYALİ

Ayrılıkçı Kürt grupların bir araya getirilme çabalarının sahada karşılık bulmadığını vurgulayan Dr. Hurşit Dingil, "Amerikan kaynakları bile bu grupların ekonomik anlamda desteklenmediğini ve bir alan oluşturma konusunda belirsizlikler olduğunu söylüyor. İsrail'in teşvikiyle ayrılıkçı gruplar üzerinden kurtarılmış bölgeler oluşturup karada ilerleme planlıyorlar ancak bu yapay zorlamalar istikrar oluşturmaz" değerlendirmesinde bulundu. Dingil, geçmişteki '12 gün çatışması' benzeri hareketliliklerin zemin bulamadığını kaydederek, "Devrim Muhafızları iç güvenlik tecrübesiyle bu tür sızma ve isyan girişimlerine karşı oldukça hassas bir hazırlık içerisinde" sözlerini kullandı.

TÜRKİYE'NİN KIRMIZI ÇİZGİSİ: TERÖRSÜZ BÖLGE, GÜVENLİ TÜRKİYE

Ankara'nın bölgedeki terör hareketliliğine karşı tavrının net olduğunu belirten Dr. Hurşit Dingil, "Türkiye ve İran'ın PKK ve PJAK gibi örgütlerle mücadelede ortak hareket ettiğine dair bilgiler açık kaynaklara yansımıştı. Türkiye'nin temel endişesi sınır aşan terör konusudur. Terörsüz bir Türkiye için öncelikle terörden arındırılmış bir bölge sağlanmalıdır" ifadelerini kullandı. Sincar'dan Suriye'ye kadar uzanan terör yığınağına dikkat çeken Dingil, "İran Dışişleri Bakanı ile yapılan müzakerelerde de öncelikli konu terörle mücadeleydi. Türkiye, bu konudaki endişelerini net bir şekilde koruyor ve bölgesel güvenlik için gerekli reaksiyonları gösterecektir" açıklamasıyla Ankara'nın stratejik duruşunu vurguladı.