ABD ve İran masada: Kim ne istiyor? İşte pazarlık konuları

Wall Street Journal ve Reuters kaynaklı haberlere göre taraflar masaya ağır şartlarla oturdu. Üstelik kulislerde konuşulanlar, bu görüşmelerin göründüğünden çok daha sert geçeceğini ortaya koyuyor.

ABD'NİN ÖZEL İSTEĞİ: "ÖNCE O 6 KİŞİ"

WSJ'nin haberine göre Washington yönetimi, İran'dan tutuklu Amerikalıların serbest bırakılmasını istiyor.
İran'da en az 6 ABD vatandaşının tutulduğu belirtilirken, bu isimlerin müzakerelerde kritik bir koz olduğu değerlendiriliyor.

ABD'li yetkililere yakın kaynaklar, bu talebin görüşmelerin merkezinde yer alabileceğini ancak pazarlığın sertleşmesi halinde geciktirilebileceğini ifade ediyor.

The Washington Post'un daha önceki haberlerinde de bu kişilerin bir kısmının Tahran'daki Evin Cezaevi'nde tutulduğu ve savaş ile internet kesintileri nedeniyle durumlarının giderek daha riskli hale geldiği aktarılmıştı.

Uzmanlara göre bu adım, "ABD'nin masaya sürdüğü en kritik insani ama stratejik kart."

İRAN'IN ŞARTLARI: YAPTIRIMLAR KALKACAK, BOĞAZ BİZİM OLACAK

Reuters'ın aktardığına göre Tahran ise masaya çok daha sert taleplerle geliyor:

• ABD yaptırımlarının tamamen kaldırılması
• İran'ın Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünün tanınması
• Dondurulan İran varlıklarının serbest bırakılması
• Lübnan'daki çatışmalarda ateşkes

İranlı yetkililer açıkça şunu söylüyor:
"Bu şartlar yerine gelmeden müzakere başlamaz."

Bu talepler, özellikle enerji piyasaları açısından büyük bir kırılma anlamına geliyor. Çünkü Hürmüz Boğazı, dünya petrolünün en kritik geçiş noktalarından biri.

TRUMP'TAN SERT ÇIKIŞ: "İRAN'IN ELİNDE HİÇBİR KART YOK"

ABD Başkanı Donald Trump ise görüşmeler öncesinde tonu yükseltti.

Trump, İran'ın elinde "kısa vadeli şantaj dışında hiçbir koz olmadığını" savunarak, "Bugün hayatta olmalarının tek nedeni müzakere etmek" ifadelerini kullandı.

Bu çıkış, görüşmeler öncesinde taraflar arasındaki derin güvensizliği bir kez daha gözler önüne serdi.

MASADAKİ EN KRİTİK BAŞLIKLAR

İslamabad'daki görüşmelerde yalnızca tutuklular ya da yaptırımlar konuşulmuyor. Masada aynı anda birçok kritik dosya var:

• Hürmüz Boğazı'nın açılması
• İran'ın nükleer programı ve uranyum stoku
• Balistik füze kapasitesi
• İran'ın bölgedeki müttefik güçleri
• ABD askerlerinin bölgedeki varlığı

Uzmanlara göre bu başlıklar, yalnızca iki ülkeyi değil, küresel enerji piyasalarını ve dünya siyasetini doğrudan etkiliyor.

LÜBNAN DÜĞÜMÜ: GÖRÜŞMELERİ KİLİTLEYEBİLİR

Reuters'a göre İran, özellikle Lübnan'daki Hizbullah-İsrail çatışmasının durdurulmasını ön şart haline getirdi.

Ancak ABD ve İsrail bu dosyanın İran görüşmelerinin dışında tutulması gerektiğini savunuyor.

Bu ayrışma, görüşmelerin daha başlamadan "krize girme ihtimali" taşıdığı şeklinde yorumlanıyor.

HÜRMÜZ KRİZİ: DÜNYANIN NEFESİ KESİLDİ

İran'ın Hürmüz Boğazı'nda gemi geçişlerini kısıtlaması, küresel enerji arzını ciddi şekilde sarstı.

• Petrol akışı sekteye uğradı
• Enerji fiyatları yükseldi
• Küresel enflasyon baskı altına girdi

Bu nedenle masadaki en kritik başlıklardan biri, "Boğazın ne karşılığında açılacağı"

PERDE ARKASINDA PAZARLIK

Her ne kadar taraflar kamuoyuna sert mesajlar verse de, kulislerde farklı bir tablo var.

İran bazı taleplerinde yumuşama sinyali verdi
ABD sınırlı yaptırım esnekliğini masaya getirebilir
"Küçük ama kritik bir anlaşma" ihtimali konuşuluyor

Uzmanlara göre en olası senaryo:
Sınırlı bir uzlaşma + ateşkesin uzatılması

A HABER'DE ÇARPICI YORUM: İSRAİL MASADA YOK VEKİLLERİ ORADA

Ortadoğu'da kartlar yeniden karılıyor. Pakistan'da kurulan ve İran ile ABD'yi bir araya getiren kritik müzakere masası, bölgedeki dengeleri kökten sarsacak gelişmelere gebe. Uluslararası İlişkiler Uzmanı Dr. Canan Tercan, A Haber ekranlarında masadaki gizli ajandaları, Trump'ın "rejim değişti" çıkışının perde arkasını ve ABD'nin bölgedeki büyük prestij kaybını çarpıcı analizlerle deşifre etti.

İSRAİL MASADA YOK AMA VEKİLLERİYLE ORADA!

Müzakere masasında İsrail'in fiziksel varlığının neden mümkün olmadığını açıklayan Dr. Canan Tercan, "İsrail'in masaya gelmesi halinde muhtemelen İran masada olmayacaktır, Pakistan da İsrail'i devlet olarak tanımıyor. Dolayısıyla İsrail'i bu masanın dışında tutmak mümkün ancak Amerika Birleşik Devletleri güdümünde bir İsrail göreceğiz bu süreç içerisinde" ifadelerini kullandı.

Tercan, ABD ve İsrail arasındaki hedef ayrışmasına dikkat çekerek, "ABD ekonomik kazanç istiyor, İran'ın kendisiyle çalışabilir bir hale gelmesini istiyor. Ancak İsrail yıkım ve kaosla bölgeye yayılmak istiyor. Başlangıç noktalarında aynı yerde durmalarına rağmen şu anda ayrışıyorlar" sözleriyle aktardı.

TRUMP'IN KRİTİK EKİBİ: DİPLOMAT DEĞİL TÜCCARLAR MASADA

Trump'ın masaya sürdüğü isimlerin arka planını analiz eden Tercan, JD Vance için, "Vance aslında savaş karşıtı gibi duran kabine içerisinde daha yumuşak bir isim ancak yaptığı açıklamalar oldukça sert" dedi. Masadaki diğer isimleri de değerlendiren Tercan, Steve Witkoff için, "Diplomat değil, asker değil ancak Yahudi olmasıyla ve tüccar olmasıyla mahir bir isim" değerlendirmesinde bulunurken, Jared Kushner için ise, "Bir bürokrat değil, asker kökenli değil; İsrail'i temsil etmediğini söylemek kesinlikle mümkün değil. Fiilen bir başlık olarak İsrail burada var olmasa da vekil güçleriyle masada olduğunu söylemek mümkün" şeklinde konuştu.

HÜRMÜZ BOĞAZI VE EKONOMİK AMBARGO SAVAŞI

Trump'ın Hürmüz Boğazı ile ilgili yaptığı "İzin vermeyeceğiz" açıklamasını ve İran'ın ekonomik beklentilerini yorumlayan Dr. Canan Tercan, "İran'ın halkına yönelebilmesi ve ekonomisini düzeltmesi için yaptırımların kalkması gerekiyor. Donald Trump'tan bu yönde olumlu mesajlar gelmişti ancak tazminatlar konusu kritik bir engel olarak duruyor" ifadelerini kullandı. Trump'ın Hürmüz çıkışını ise, "Dünyadan bu masaya ciddi destek var ancak İsrail bu müzakereyi baltalayacaktır. Trump'ı masaya çeken şey özellikle Hürmüz Boğazı'dır" sözleriyle ifade etti.

TRUMP "REJİM DEĞİŞTİ" DEDİ AMA GERÇEK BAŞKA!

Donald Trump'ın "İran'da rejim değişikliği oldu" iddiasını değerlendiren Tercan, "Aslında rejim değişmedi, hala aynı rejim devam ediyor. Trump böyle bir açıklama yapmak zorunda kaldı çünkü kendi iç kamuoyuna 'hiçbir şey yapamadık, bu kadar para harcadık' diyemezdi. Bu Trump'ın onurlu çıkışı ve kendisi için bir zafer ilanıdır" dedi.

BÜYÜK DÜELLONUN GALİBİ KİM?

40 gün süren savaşın ve kurulan masanın galibini ilan eden Dr. Canan Tercan, "İran hiç beklenmedik bir savunma yaptı, prestiji arttı. ABD ise kesinlikle kaybetti. Bu durum 1956'daki Süveyş Kanalı krizine benziyor. ABD, tıpkı Afganistan'da olduğu gibi kendisini dünya kamuoyunda aşağı indirdi" ifadeleriyle konuşmasını noktaladı.