ABD istihbaratından İran’da skandal ihmal! Minab’daki ilkokul saldırısına ilişkin yeni detaylar ortaya çıktı

İddialara göre, ABD ordusunun hedef listesinde bulunan bina askeri tesis sanıldı ve bu nedenle vuruldu. Oysa söz konusu yapı yıllardır ilkokul olarak kullanılan bir eğitim binasıydı. Saldırıda en az 175 kişinin hayatını kaybettiği, ölenlerin büyük bölümünün ise çocuk olduğu bildirildi.

SAVAŞIN İLK SAATLERİNDE VURULDU

Saldırı, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik geniş çaplı hava ve füze operasyonlarını başlattığı günün ilk saatlerinde gerçekleşti.

İran devlet medyasına göre saldırı, 28 Şubat sabahı yerel saatle 10.45 civarında, Hormozgan eyaletine bağlı Minab kentindeki Şecere Tayyibe İlkokuluna düzenlendi.

O sırada birçok ebeveyn, çocuklarını güvenli bir yere götürmek için okula doğru yola çıkmıştı. Patlamalar tam da bu sırada meydana geldi.

Görgü tanıkları, okul binasının kısa sürede çöktüğünü ve enkaz altında çok sayıda çocuğun kaldığını anlattı.

"OKUL, HEDEF LİSTESİNDE ASKERİ TESİS OLARAK GÖRÜNÜYORDU"

Washington Post'un ABD ve İsrail'de konuştuğu birden fazla kaynağa göre, saldırının merkezindeki bina ABD'nin hedef veri tabanında yer alıyordu.

Ancak binanın askeri bir tesis veya fabrika olarak tanımlandığı ve bu nedenle vurulduğu öne sürüldü.

Kaynaklardan biri, hedefin daha önce "fabrika" olarak işaretlendiğini ve saldırı için onaylanan hedefler arasında bulunduğunu söyledi.

Başka bir kaynak ise aynı bölgede bir silah deposunun hedef olarak belirlendiğini, ancak istihbaratın yanlış yorumlanmış olabileceğini belirtti. Bu nedenle ABD'nin yanlış binayı vurmuş olabileceği ihtimali üzerinde duruluyor.

Bir diğer kaynak ise şu ifadeleri kullandı:

"Başlangıçta bu binanın neden hedef listesinde olduğu konusunda ciddi bir karışıklık vardı."

SKANDAL: GÜNCELLENMEYEN HARİTA VE ESKİ İSTİHBARAT

Pentagon'un yürüttüğü ön inceleme de tartışmaları büyüttü.

The New York Times tarafından aktarılan bilgilere göre, Pentagon'un ilk değerlendirmesi saldırının ABD tarafından gerçekleştirildiğini ve olayın güncellenmemiş hedef verileri nedeniyle yaşanmış olabileceğini ortaya koydu.

Washington Post'a konuşan ABD'li bir yetkili de, saldırının büyük ihtimalle yanlış konum bilgisi veya eski istihbarat verileri nedeniyle gerçekleştiğini söyledi.

Uydu görüntülerine göre söz konusu kompleks bir zamanlar İran Deniz Kuvvetleri üssünün parçasıydı. Ancak analizler, binanın 2015 yılından itibaren üs alanından duvarlarla ayrıldığını gösteriyor.

Ayrıca 2015–2016 yılları arasında okul için ayrı girişler oluşturulduğu ve 2017'den itibaren çocukların kullandığı açık oyun alanının bulunduğu tespit edildi.

2022 yılında ise kompleks içinde yeni duvarlar inşa edildi ve okul ile yakınındaki bir tıbbi klinik birbirinden ayrıldı.

Uzmanlar, bu değişikliklerin uzun süredir uydu görüntülerinde açıkça görülebildiğini belirtiyor.

UZMANLAR: "BU BİNALAR MEŞRU ASKERİ HEDEF DEĞİL"

Uzmanlara göre okulun ve yanındaki klinik binasının İran Devrim Muhafızları'na ait bir tesisin yakınında bulunması bu yapıları otomatik olarak askeri hedef haline getirmiyor.

Human Rights Watch saldırıyla ilgili savaş suçu soruşturması açılması çağrısında bulundu.

PENTAGON'DAN TARTIŞMALI AÇIKLAMA

İstihbarat verilerinin skandallarını peş peşe sıraladığı ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth ise saldırı sonrası yaptığı açıklamada İran'ı suçladı.

Hegseth, İran'ın okullardan ve hastanelerden füze fırlattığını iddia ederek şu ifadeleri kullandı:

"Mollalar çaresiz ve panik içinde. Terörist korkaklar gibi okullardan ve hastanelerden füze fırlatıyorlar."

Ancak Washington Post'un bu iddiaya ilişkin yönelttiği sorulara Pentagon'dan yeni bir açıklama yapılmadı.

GÖRÜNTÜLER TOMAHAWK FÜZESİNE İŞARET EDİYOR

Sosyal medyada yayımlanan bazı görüntülerde saldırının Tomahawk seyir füzesiyle gerçekleştirilmiş olabileceği öne sürüldü.

Sekiz farklı mühimmat uzmanı görüntüleri inceleyerek Washington Post'a, videolarda görülen mühimmatın ABD Donanması tarafından kullanılan Tomahawk füzesiyle uyumlu olduğunu söyledi.

ABD Başkanı Donald Trump ise herhangi bir kanıt sunmadan saldırının İran tarafından yapılmış olabileceğini iddia etti.

Ancak askeri uzmanlara göre İran'ın Tomahawk füzesi bulunmuyor. İsrail'in de envanterinde bu füze sistemi yer almıyor.

YAPAY ZEKÂ HEDEF LİSTESİ TARTIŞMASI

Saldırı aynı zamanda ABD ve İsrail'in savaşta yapay zekâ kullanımı konusunda da tartışma yarattı.

Her iki ülkenin de hedef belirleme süreçlerinde Palantir şirketinin geliştirdiği Maven sistemini kullandığı belirtiliyor.

Maven sistemi, sensörler, istihbarat raporları ve lojistik verileri analiz ederek komutanlara potansiyel hedefler öneren bir savaş planlama platformu olarak tanımlanıyor.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı'nın başındaki Amiral Brad Cooper, saldırılar sırasında gelişmiş yapay zekâ araçlarından yararlanıldığını doğruladı.

Cooper, bu sistemlerin büyük veri yığınlarını saniyeler içinde analiz ederek karar alma süreçlerini hızlandırdığını söyledi.

"KORKUNÇ BİR SES DUYDUK"

Saldırıdan kurtulan görgü tanıklarından Abdollah Karyanipak, patlama anını şöyle anlattı:

"Korkunç bir ses duyduk. Bir füzenin sesi gibiydi. Ardından okul binasına çarptı."

Patlamanın etkisiyle yere savrulduğunu söyleyen Karyanipak, birkaç saniye içinde iki büyük patlama daha duyduğunu anlattı.

"Okulun girişine doğru geri gittim ama bina artık orada değildi. Tamamen çökmüştü."

Karyanipak, enkazın üst katında kanlar içinde ağlayan üç kız çocuğunu gördüğünü, ancak onları aşağı indiremediğini söyledi.

Enkazda saatlerce arama yapan kurtarma ekiplerinin çıkardığı çocukların hiçbirinin hayatta olmadığını belirtti.

Karyanipak saldırıda 7 ve 8 yaşındaki iki oğlunu kaybetti. Küçük oğlunu yalnızca ayakkabılarından tanıyabildiğini söyledi.

BİNLERCE HEDEF, BİNLERCE SALDIRI

ABD ve İsrail orduları savaşın ilk günlerinde binlerce hedefi vurduklarını açıkladı.

İsrail ordusundan bir yetkiliye göre İsrail 3 bin 400 hedefe yönelik 6 binden fazla saldırı düzenledi.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı ise 5 bin 500 hedefin vurulduğunu duyurdu.

Bu saldırıların büyük bölümünün yapay zekâ destekli analizlerle oluşturulan hedef listeleri üzerinden gerçekleştirildiği ifade ediliyor.

PES DEDİRTEN SAVUNMA

Okula yönelik saldırının yapay zeka modelleri ya da yeni teknolojilerden kaynaklanmadığını vurgulayan ABD'li yetkililer, bunun savaş ortamında zaman zaman görülen ve yıkıcı sonuçlar doğurabilen "insani bir hatanın ürünü" olduğunu kaydetti.