Yeni OVP açıklandı! Enflasyon yüzde 9'a inecek, 2,1 milyon kişiye yeni iş

Türkiye ekonomisinin önümüzdeki üç yılına ilişkin hedefler belli oldu. Sabah'tan Önder Yılmaz'ın haberine göre, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın imzasıyla Resmi Gazete'de yayımlanan 2027-2029 dönemine ilişkin Orta Vadeli Program (OVP), ekonomide büyümeden enflasyona, istihdamdan konuta kadar birçok başlıkta yeni hedefler ortaya koydu. Programın en dikkat çeken başlıkları arasında enflasyonun tek haneye indirilmesi, milyonlarca kişiye yeni iş imkanı oluşturulması ve sosyal konut yatırımlarının artırılması yer aldı.

(A Haber Grafik Ekibi)

BÜYÜME KADEMELİ OLARAK HIZLANACAK

Yeni programda büyümenin dengeli ve sürdürülebilir bir yapıda ilerlemesi hedefleniyor. 2026 yılında yüzde 3,3 olması beklenen büyümenin 2027'de yüzde 4,2'ye, 2028'de yüzde 4,6'ya ve 2029'da yüzde 5'e yükselmesi öngörülüyor.

Programda yalnızca büyüme hızının artırılması değil, büyümenin kalitesinin de güçlendirilmesi amaçlanıyor. Üretim kapasitesinin ve rekabet gücünün artırılması, kaynakların daha verimli kullanılması ve imalat sanayisinin üretim ile ihracat kapasitesinin korunması öncelikler arasında bulunuyor.

Yeşil ve dijital dönüşüm de bu sürecin önemli parçalarından biri olacak. Yapay zeka destekli ve otonom üretim sistemleriyle enerji, ham madde, iş gücü ve makine kullanımında verimliliğin artırılması planlanıyor. Düşük karbonlu üretim, enerji verimliliği ve döngüsel ekonomi uygulamalarının da yaygınlaştırılması hedefleniyor.

ENFLASYONDA TEK HANELİ HEDEF

OVP'nin en önemli başlıklarından biri fiyat istikrarı oldu. Dezenflasyon sürecinin sürdürülmesi ve enflasyonist baskı oluşturmayan bir büyüme modeli uygulanması planlanıyor. Programdaki tahminlere göre enflasyonun seyri şöyle olacak:

Böylece program dönemi sonunda enflasyonun yeniden tek haneli seviyelere indirilmesi amaçlanıyor.

2,1 MİLYON KİŞİYE YENİ İSTİHDAM

İş gücü piyasasında da dikkat çeken bir hedef ortaya konuldu. 2026 yılında yüzde 8,1 seviyesinde gerçekleşmesi beklenen işsizlik oranının 2029'da yüzde 7,6'ya çekilmesi planlanıyor.

Program boyunca yaklaşık 2,1 milyon kişiye ilave istihdam sağlanması hedefleniyor. 2026 sonunda 32 milyon 579 bin olması beklenen istihdam edilen kişi sayısının 2029'da 34 milyon 711 bine yükselmesi öngörülüyor. Bu artışla birlikte istihdamın yükseltilmesi ve toplumsal refahın güçlendirilmesi amaçlanıyor.

SOSYAL KONUT YATIRIMLARINDA YÜZDE 150 ARTIŞ

OVP'de vatandaşların konuta erişimine ilişkin de önemli bir hedef bulunuyor. Özellikle dar ve orta gelirli kesimin konut sahibi olmasını kolaylaştırmak için sosyal konut yatırımlarının yüzde 150 artırılması planlanıyor. İstanbul'da başlatılan kiralık sosyal konut projelerinin de ülke genelinde yaygınlaştırılması öngörülüyor.

Afetlere karşı hazırlık da konut politikasıyla birlikte ele alınıyor. Başta İstanbul olmak üzere risk azaltıcı kentsel dönüşüm çalışmalarına hız verilmesi ve şehirlerin afetlere karşı dayanıklılığının artırılması hedefleniyor.

DEPREM İÇİN 12 MİLYAR DOLARLIK KAYNAK

Depremlerin yol açtığı kayıpların telafisi için yapılan harcamalar da programda ayrı bir başlık olarak yer aldı. 2023-2026 döneminde deprem kaynaklı kayıp ve zararların giderilmesi için toplam 5,4 trilyon TL, yaklaşık 104 milyar dolar harcanmış olacak. 2027 sonunda bu tutarın 116 milyar doları aşması bekleniyor.

Buna göre 2027 yılında deprem başta olmak üzere afetlerle mücadele için yaklaşık 12 milyar dolarlık harcama yapılması öngörülüyor.

SAVUNMA SANAYİSİNDE GÜÇLÜ YATIRIM

Programda stratejik sektörlere yönelik yatırımların artırılması da öne çıktı. Savunma sanayi harcamalarının yüzde 229 artırılması hedefleniyor. Sağlık yatırımlarında yüzde 43, sanayi altyapısı yatırımlarında ise yüzde 54 artış öngörülüyor.

Savunma sanayisinde Türkiye'nin kendi teknolojisini geliştirmesi, ihtiyaçlarını kendi imkanlarıyla karşılaması ve yüksek katma değerli üretimini artırması amaçlanıyor.

KOBİ'LERE 250 MİLYAR TL'LİK DESTEK

Küçük ve orta büyüklükteki işletmelerin finansmana erişiminin kolaylaştırılması için de yeni adımlar planlanıyor. KOBİ'lerin özellikle teminat ve işletme sermayesi sorunlarının hafifletilmesi hedefleniyor. İmalat Sanayi Finansman Desteği Programı kapsamında 250 milyar TL büyüklüğünde ilave kredi desteği sağlanmaya devam edilecek.

Orta-yüksek ve yüksek teknoloji ağırlıklı sanayi yatırımları için ise üç yıllık dönemde 750 milyar TL'lik YTAK kredilerinin kullandırılması planlanıyor.

ELEKTRİK VE DOĞAL GAZ DESTEĞİ SÜRECEK

Sanayicilerin maliyetlerini azaltmaya yönelik desteklerin devam edeceği de programda belirtildi.

Sanayide kullanılan elektrik ve doğal gaza yönelik maliyeti azaltıcı sübvansiyon uygulamalarının sürdürülmesi planlanıyor. İmalat Sanayi İstihdamı Koruma Destek Programı kapsamında istihdamını koruyan işletmelere çalışan başına verilen desteğin de devam etmesi öngörülüyor.

GIDADA FİYAT OYNAKLIĞI AZALTILACAK

Vatandaşların bütçesini doğrudan ilgilendiren gıda fiyatları için de arz yönlü politikaların güçlendirilmesi hedefleniyor.

Tarımsal üretimde verimliliğin artırılması, üretim planlamasının güçlendirilmesi ve maliyet baskılarının azaltılması için yapısal adımlar hızlandırılacak. Böylece gıda fiyatlarındaki dalgalanmanın sınırlandırılması ve kaliteli gıdaya daha makul fiyatlarla erişimin kolaylaştırılması amaçlanıyor.

Yönetilen ve yönlendirilen fiyatlarla tarımsal ürünlerin alım fiyatlarında da program hedefleriyle uyum gözetilecek.

TÜRKİYE İÇİN YENİ TİCARET ROTALARI

Türkiye'nin dış ticarette yeni pazarlara yönelmesi de OVP'nin önemli başlıklarından biri oldu. Avrupa Birliği ile ilişkilerin derinleştirilmesinin yanı sıra Uzak Ülkeler Stratejisi kapsamında yeni açılımların sürdürülmesi planlanıyor. Afrika, Orta Asya ve Türk dünyasıyla ticaret ve pazar çeşitliliğinin artırılması hedefleniyor.

Doğu-batı ve kuzey-güney yönlerindeki ticaret koridorlarının çeşitlendirilmesiyle Türkiye'nin üretim, lojistik ve ticarette daha güçlü bir merkez haline gelmesi amaçlanıyor.

KRİTİK SEKTÖRLERDE DIŞA BAĞIMLILIK AZALTILACAK

Ekonomik güvenlik ve dayanıklılık da yeni programın öncelikleri arasında yer aldı. Enerji ve doğal kaynaklarda arz güvenliğinin güçlendirilmesi, gıda arzının güvence altına alınması ve stratejik girdilerde yerli üretim kapasitesinin artırılması planlanıyor.

Savunma sanayi, sağlık, yarı iletkenler ve yapay zeka gibi stratejik alanlarda Ar-Ge, üretim ve yenilik kapasitesinin geliştirilmesi hedefleniyor. Ailenin güçlendirilmesi ve demografik yapının korunmasına yönelik politikaların da sürdürüleceği belirtildi.

YATIRIMCI İÇİN DAHA KOLAY SÜREÇ

Program kapsamında yatırım ortamının daha öngörülebilir, şeffaf ve rekabetçi hale getirilmesi amaçlanıyor. Şirketlerin kuruluşundan yatırım ve dış ticaret işlemlerine kadar karşılaştığı idari yüklerin azaltılması planlanıyor. Mevzuatın sadeleştirilmesi ve idari süreçlerin kolaylaştırılması da hedefler arasında.

İHRACATTA YENİ PAZAR ARAYIŞI

İhracatın güçlendirilmesi için yeni pazarlara erişimin kolaylaştırılması planlanıyor. Eximbank destekleri ve ihracat sigortası imkanlarının genişletilmesi hedefleniyor. Sanayi bölgelerinin de yalnızca üretim yapılan alanlar olmaktan çıkarılarak ortak altyapıların kullanıldığı daha güçlü üretim ekosistemlerine dönüştürülmesi amaçlanıyor.

Enerji verimliliği yatırımları hızlandırılırken lojistik ve üretim maliyetlerini düşürecek uygulamaların yaygınlaştırılması planlanıyor. Sanayinin ihtiyaç duyduğu teknik iş gücünün yetiştirilmesi için sektör-okul iş birliklerinin güçlendirilmesi de gündemde.

CEVDET YILMAZ: SEÇİM TAKVİMİ MECLİSİN TAKDİRİNDE

OVP'nin kamuoyuna açıklandığı toplantıya Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'ın yanı sıra Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ile Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan da katıldı.

Programın açıklanmasının ardından seçim takvimine ilişkin de değerlendirme yapan Yılmaz, program hazırlanırken seçimlerin zamanında yapılacağı varsayımıyla hareket edildiğini belirtti. Seçimin daha erkene alınmasının ise Meclis'in takdirinde olduğunu ifade etti.

Yeni OVP ile Türkiye ekonomisinin 2027-2029 dönemindeki ana rotası; daha düşük enflasyon, daha yüksek istihdam, güçlü üretim, artan sosyal konut yatırımları ve stratejik sektörlerde yerli kapasitenin büyütülmesi üzerine kuruldu.