Yargıtay’dan milyonlarca çalışanı ilgilendiren emsal karar: Primler kıdem tazminatına eklenecek!

Prim sistemiyle çalışanları yakından ilgilendiren karar Yargıtay 9. Hukuk Dairesinden geldi. Yüksek mahkeme, satış hedeflerine bağlı olarak tutarı değişen primlerin kıdem tazminatına esas giydirilmiş ücret hesaplanırken dikkate alınması gerektiğine hükmetti.

Kararda, işçinin her ay aynı miktarda prim almamasının sonucu değiştirmeyeceği belirtildi. Prim ödemesinin yalnızca satış hedefinin gerçekleştiği dönemlerde yapılması da bu ödemenin tazminat hesabının dışında bırakılması için yeterli görülmedi.

HAKLARINI ALMAK İÇİN DAVA AÇTI

Karara konu süreç, bir çalışanın iş sözleşmesini feshederek İş Mahkemesine başvurmasıyla başladı.

İşçi, haftalık çalışma sürelerinin yasal sınırı aştığını; sayım, eğitim ve toplantılar nedeniyle de ilave çalışma yaptığını belirtti. Ödenmeyen kıdem tazminatı ile fazla çalışma ücretlerinin tahsilini istedi.

Davacı, iş sözleşmesini feshetmesine gerekçe olarak ödenmeyen işçilik alacaklarını ve satış hedeflerinin keyfi şekilde belirlenmesini gösterdi.

İşçi ayrıca prim almasının engellendiğini, eşit davranma borcuna aykırı uygulamalarla karşılaştığını, kendisine ağır işler yüklendiğini ve psikolojik taciz niteliğinde eylemlere maruz kaldığını ileri sürdü.

TEMEL ÜCRETİNİN YANINDA PRİM ALIYORDU

Takım lideri olarak çalıştığını belirten davacı, temel ücretinin yanında satış miktarına göre prim aldığını ifade etti.

İşçi; yemek, yol ve özel sağlık sigortası yardımlarından da yararlandığını bildirdi.

Davada kıdem tazminatına esas giydirilmiş ücretin hesaplanması sırasında satış primlerinin dikkate alınıp alınmayacağı tartışma konusu oldu.

İŞVEREN DAVANIN REDDİNİ İSTEDİ

Davalı işveren ise işçinin haklı bir neden bulunmadan istifa ettiğini savundu.

İşveren, işçilik alacaklarının eksiksiz ödendiğini, satış primlerinin hedefe bağlı olduğunu ve çalışanın belirlenen satış hedeflerini gerçekleştiremediğini ileri sürdü.

Sabah'ın haberine göre; İş yerinde denkleştirme esasına göre çalışma yapıldığını belirten işveren, gerçekleştirilen fazla çalışmaların bordrolara yansıtılarak ödendiğini savundu ve davanın reddini istedi.

19,5 SAATLİK FAZLA ÇALIŞMA TESPİT EDİLDİ

İş Mahkemesi, puantaj kayıtlarının bulunduğu dönemler için bu kayıtları esas aldı. Yapılan incelemede işçinin ödenmemiş 19,5 saatlik fazla çalışma ücretinin bulunduğu belirlendi.

Kayıt sunulmayan dönemler bakımından ise tanık anlatımları ile işçinin talebi dikkate alındı.

Mahkeme, fesih tarihinde ödenmemiş fazla çalışma ücretinin bulunması nedeniyle işçinin iş sözleşmesini haklı nedenle sona erdirdiğini kabul etti.

Bunun üzerine işçinin kıdem tazminatı ve fazla çalışma ücreti talepleri kısmen hüküm altına alındı.

İSTİNAF İŞÇİYİ HAKLI BULDU

İşveren, İş Mahkemesinin kararına karşı istinaf başvurusunda bulundu.

Dosyayı inceleyen Bölge Adliye Mahkemesi, işçinin ödenmemiş fazla çalışma ücretinin bulunduğuna ilişkin tespiti yerinde buldu. İş sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiği yönündeki değerlendirme de korundu.

İşverenin itirazıyla dosya bu kez Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin önüne geldi.

YARGITAY'DAN PRİM KARARI

Yargıtay, satış hedeflerine bağlı olarak ödenen primlerin her ay aynı tutarda olmamasının, bu ödemeleri kıdem tazminatı hesabının dışında bırakmayacağına karar verdi.

Yüksek Mahkeme, yalnızca satış hedefinin gerçekleştirildiği dönemlerde prime hak kazanılmasının da tek başına farklı bir sonuca yol açmayacağını değerlendirdi.

Buna göre somut uyuşmazlıkta değişken satış primlerinin kıdem tazminatına esas giydirilmiş ücret hesaplanırken dikkate alınması gerektiğine hükmedildi.

HER PRİM OTOMATİK OLARAK EKLENMEYECEK

Karar, bütün prim ödemelerinin herhangi bir koşul aranmadan kıdem tazminatına ekleneceği anlamına gelmiyor.

Prim ödemesinin niteliği, çalışma ilişkisindeki devamlılığı, iş sözleşmesi ve bordro kayıtları ile somut olayın koşulları ayrı ayrı değerlendirilecek.

Yargıtay kararı, özellikle satış veya performans hedeflerine bağlı değişken prim alan çalışanların kıdem tazminatı hesaplamaları açısından önem taşıyor.

5. ÇALIŞANLAR İÇİN KARARIN ANLAMI

Soru	Karardaki yaklaşım
Değişken prim hesaba katılabilir mi?	Somut olayda evet
Primin her ay aynı olması şart mı?	Hayır
Her ay prim kazanılması gerekiyor mu?	Hayır
Satış hedefine bağlı prim dışarıda bırakılabilir mi?	Yalnızca hedefe bağlı olması yeterli değil
Bütün primler otomatik olarak eklenir mi?	Hayır, ödemenin niteliği ve somut olay incelenir
Hesaplamada hangi ücret esas alınıyor?	Giydirilmiş ücret