1 Ağustos’ta alışverişte yeni dönem: Sahte indirimlere geçit yok! İşte 10 yeni düzenleme

Ticaret Bakanlığının tüketicileri yanıltıcı ticari uygulamalara karşı daha etkin korumak amacıyla hazırladığı yeni düzenlemeler 1 Ağustos itibarıyla yürürlüğe giriyor.

Yeni dönemde dijital reklamlar daha sıkı denetlenecek. Yapay zekâ kullanılarak hazırlanan tanıtımlardan influencer paylaşımlarına, sahte indirimlerden çocuklara gösterilen hedefli reklamlara kadar birçok alanda şeffaflık sağlanacak.

Düzenlemelerle tüketicilerin bilgi ve tecrübe eksikliklerinin istismar edilmesinin önlenmesi, piyasa şeffaflığının artırılması ve haksız rekabetle daha etkin mücadele edilmesi hedefleniyor.

İNDİRİM REKLAMLARINDA 10 GÜN KURALI

Tüketicilere indirim veya başka bir avantaj sağlanmasını belirli bir şarta bağlayan satış reklamları da indirimli satışlara ilişkin kurallara tabi olacak.

İndirimli satış reklamlarında, indirimin başladığı tarihten önceki son 10 gün içerisinde uygulanan en düşük fiyat, üzeri çizilerek "indirimden önceki fiyat" şeklinde gösterilebilecek. Böylece ürünün fiyatını önce yükseltip ardından indirim yapılmış gibi gösteren yanıltıcı uygulamaların önüne geçilmesi amaçlanıyor.

Meyve ve sebze gibi çabuk bozulabilen ürünlerle hizmetlere ilişkin reklamlarda ise indirimli fiyattan hemen önce uygulanan fiyat esas alınacak.

ŞİKÂYETLERE CEVAP SÜRESİ 48 SAATE İNDİRİLDİ

Tüketici şikâyetlerinin yayımlanmasından önce satıcı veya sağlayıcılara tanınan cevap süresi de değiştirildi. Daha önce 72 saat olan açıklama veya cevap hakkı süresi 48 saate indirildi.

Satıcı ya da sağlayıcı bu süre içerisinde cevap vermezse tüketici değerlendirmesi doğrudan yayımlanabilecek.

YAPAY ZEKÂLI REKLAMLARDA AÇIKLAMA ZORUNLULUĞU

Reklamlarda yapay zekâ teknolojileri kullanılarak oluşturulan ve gerçek bir insandan ayırt edilemeyen dijital karakterlere yer verilmesi durumunda tüketici açıkça bilgilendirilecek.

İçeriğin yapay zekâ kullanılarak üretildiği; açık, anlaşılır ve kolayca ayırt edilebilir biçimde belirtilecek. Gerçek kişilerin dijital kopyalarının bir ürünü bizzat kullanmış veya deneyimlemiş gibi tavsiye etmesine de izin verilmeyecek.

INFLUENCER PAYLAŞIMLARI SIKI DENETLENECEK

Sosyal medya etkileyicilerinin maddi kazanç, ücretsiz veya indirimli ürün ya da davet karşılığında hazırladığı paylaşımlarda reklam ilişkisini gizlemesi engellenecek.

Bu tür paylaşımlarda "reklam" veya "tanıtım" ibarelerinin tüketicinin kolayca fark edebileceği şekilde kullanılması zorunlu olacak.

Influencerlar, yayımladıkları yasa dışı bahis ve şans oyunu reklamlarından da doğrudan sorumlu tutulabilecek. Sosyal medya platformları ve internet siteleri anlık ve geriye dönük olarak taranabilecek. Kurallara uymayan mecralar hakkında reklam durdurma ve erişimin engellenmesi tedbirleri uygulanabilecek.

ÇOCUKLARA PROFİLLEME YOLUYLA REKLAM YASAK

Çocukların kişisel verileri ve internetteki davranışları analiz edilerek oluşturulan profillere dayalı kişiselleştirilmiş reklamlar yasaklanacak.

Böylece çocukların ilgi alanları, aramaları ve çevrimiçi hareketleri kullanılarak doğrudan hedef alınmasının önüne geçilecek.

İŞTE TÜKETİCİYİ KORUYACAK 10 YENİ DÜZENLEME

1. Çocuklara hedefli reklam yasağı

Çocukların kişisel verilerinin ve çevrimiçi davranışlarının analiz edilmesiyle oluşturulan profillere dayalı reklam gösterilemeyecek.

2. Influencer paylaşımlarına sıkı denetim

Kazanç, ücretsiz veya indirimli ürün ya da davet karşılığında yapılan paylaşımlarda "reklam" veya "tanıtım" ibaresi açıkça kullanılacak.

3. İndirimli satışlarda şeffaflık

İndirimden önceki fiyat olarak son 10 gün içerisinde uygulanan en düşük fiyat gösterilecek. Şarta bağlı indirimler de aynı kurallara tabi olacak.

4. Yasa dışı şans oyunu reklamlarına yasak

Fal, medyum ve astrolog hizmetlerine yönelik reklamlarla yasa dışı bahis yasağının kapsamı genişletilecek. Tüm yasa dışı şans oyunu reklamları yasak kapsamında değerlendirilecek.

5. Şikâyet platformlarına 48 saat sınırı

Satıcı ve sağlayıcılara tüketici şikâyetlerine cevap vermeleri için tanınan süre 72 saatten 48 saate indirilecek.

6. Yapay zekâ içeriklerinde şeffaflık

Gerçek insandan ayırt edilemeyen yapay zekâ üretimi dijital karakterlerin kullanıldığı açıkça belirtilecek. Gerçek kişilerin dijital kopyaları, ürünü deneyimlemiş gibi gösterilemeyecek.

7. "Çevre dostu" ifadelerine belge şartı

"Çevre dostu" gibi çevresel beyanlar gelişigüzel kullanılamayacak. Bu iddiaların üniversiteler veya akredite bağımsız kuruluşlar tarafından doğrulanması gerekecek.

8. Takviye edici gıda reklamlarına düzenleme

Takviye edici gıdaların normal beslenmenin yerine geçebileceği yönünde algı oluşturulamayacak. Reklamlarda tüketiciyi yanıltabilecek sağlık ifadeleri kullanılamayacak.

9. Akademik unvanların istismarı engellenecek

Tüketicinin bilgi eksikliğinden yararlanmak amacıyla akademik unvanların aldatıcı veya yanıltıcı biçimde kullanılmasına izin verilmeyecek.

10. Tüketici değerlendirmelerinde doğrulama

Satın alındığı doğrulanamayan ürün veya hizmetlerle ilgili değerlendirmeler yayımlanamayacak. Ürün, hizmet ve kargo gibi farklı kategorilere ait puanlamalar şeffaf biçimde gösterilecek.

DENETİMLER KARARLILIKLA SÜRDÜRÜLECEK

Sabah'ın haberine göre; Ticaret Bakanlığı, 1 Ağustos'ta başlayacak yeni dönemde piyasa şeffaflığını artırmak ve tüketicilerin bilgi eksikliğinin kötüye kullanılmasını engellemek amacıyla denetimlerin sürdürüleceğini bildirdi.

Yeni kurallarla dijital reklamlarda güvenin artırılması, tüketicilerin doğru bilgiye ulaşması ve mevzuata uygun hareket eden işletmelerin haksız rekabete karşı korunması amaçlanıyor.

İŞTE KAMUOYUNUN YAKINDAN TAKİP ETTİĞİ DÜZENLEMEDE EN ÇOK MERAK EDİLENLER?

Yeni tüketici düzenlemeleri ne zaman başlayacak?

Ticaret Bakanlığının hazırladığı yeni düzenlemeler 1 Ağustos itibarıyla yürürlüğe girecek.

İndirimden önceki fiyat nasıl belirlenecek?

İndirimin başlangıcından önceki son 10 gün içerisinde uygulanan en düşük fiyat, indirimden önceki fiyat olarak gösterilebilecek.

Yapay zekâ ile hazırlanan reklamlar yasaklanacak mı?

Yapay zekâlı reklamlar tamamen yasaklanmayacak. Ancak gerçek insandan ayırt edilemeyen dijital karakterlerin yapay zekâ ile üretildiği açıkça belirtilecek.

Influencerlar reklam paylaşımından sorumlu olacak mı?

Evet. Kazanç veya menfaat karşılığında yapılan paylaşımlarda reklam ibaresi kullanılacak. Influencerlar, yayımladıkları yasaklı reklamlar nedeniyle doğrudan sorumlu tutulabilecek.

Tüketici şikâyetlerine kaç saatte cevap verilecek?

Satıcı ve sağlayıcılara tanınan cevap süresi 72 saatten 48 saate indirilecek.