Deprem bölgesinin dönüşümünde yeni dönem: Hazine arazilerine yüzde 10 peşin, faizsiz taksit kolaylığı

Geçtiğimiz haftalarda torba kanunla TBMM'de kabul edilen ve Resmi Gazete'de yayımlanan değişikliklerle deprem bölgesinde hibe ve kredi destekleri ile yeni inşa edilen taşınmazlara yönelik uygulamaların kapsamı netleştirildi.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, sosyal medya hesabından "Torba kanunla hayata geçirdiğimiz düzenlemelerden biri de deprem bölgesinde yerinde dönüşümle inşa edilen yapılarla ilgili… Yerinde dönüşüm kapsamında inşa edilen yapılarda hibe ve kredi desteklerini güvence altına aldık. Hazine taşınmazlarında yüzde 10 peşin, 5 yıl faizsiz taksit imkânı getirdik. Kamu kaynaklarını korumak amacıyla da cayma ve iade uygulamalarına son verdik. Hayırlı olsun" mesajı ile paylaştı.

Tapu Kanunu İle Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, Resmi Gazete'de yayımlanarak yasalaştı. Bu kapsamda 7452 Sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Yerleşme ve Yapılaşmaya İlişkin Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un Ek 1'inci Maddesi'nde de değişikliğe gidildi. 6, 7 ve 9'uncu fıkralarında esaslı değişiklikler yapıldı ve 10. fıkra eklendi. 6 Şubat 2023'te meydana gelen depremler sonucu mağdur olan hak sahiplerine verilen hibe ve kredilerin haczedilmemesi, ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz konulamaması yönünde düzenlemeler yapıldı. Devlet eliyle (AFAD-Bakanlık) yapılan konut ve iş yerlerinin yanı sıra Yerinde Dönüşüm Projesi kapsamındaki hibe ve kredi ile yapılan konut, iş yeri, samanlıkların üzerinde bulunduğu taşınmazların hak sahiplerine satışına yönelik uygulamaların hukuki kapsamı netleştirildi.

YETKİ KENTSEL DÖNÜŞÜM BAŞKANLIĞI'NA DEVREDİLDİ
Bu değişikliklerle hibe ve kredi ödeneklerinin tahsis edileceği bütçe, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'ndan Kentsel Dönüşüm Başkanlığı'na devredildi. Kanun kapsamında verilen hibe ve krediler için haciz, temlik, takas, rehin ve ihtiyati tedbir yasağı getirildi.

"YERİNDE DÖNÜŞÜM KAPSAMINDA İNŞA EDİLEN YAPILARDA HİBE VE KREDİ DESTEKLERİNİ GÜVENCE ALTINA ALDIK"

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda "Torba kanununla hayata geçirdiğimiz düzenlemelerden biri de deprem bölgesinde yerinde dönüşümle inşa edilen yapılarla ilgili… Yerinde dönüşüm kapsamında inşa edilen yapılarda hibe ve kredi desteklerini güvence altına aldık. Hazine taşınmazlarında yüzde 10 peşin, 5 yıl faizsiz taksit imkânı getirdik. Kamu kaynaklarını korumak amacıyla da cayma ve iade uygulamalarına son verdik. Hayırlı olsun" ifadelerine yer verdi.

YÜZDE 10 PEŞİNAT, 5 YILA KADAR FAİZSİZ TAKSİT KOLAYLIĞI
Hibe ve kredi destekleriyle üzerinde yapılaşma gerçekleştirilen Hazine taşınmazlarının, rayiç bedelin yarısı üzerinden hak sahiplerine taksitli ve faizsiz satışına imkan tanındı. Buna göre; hibe ve kredi destekleri ile üzerinde konut, iş yeri ve ahırlı konut yapılan ve yüzölçümü en fazla 1.000 m² olan Hazine taşınmazları, Hazine tarafından Kentsel Dönüşüm Başkanlığı'na bedelsiz devredilecek. Başkanlık bu taşınmazların, rayiç bedelin yarısı üzerinden peşin ya da yüzde 10'u peşin ödenmek üzere 5 yıla kadar taksitle ve faizsiz olarak satışını gerçekleştirilebilecek. Tahsil edilen tutarlar Dönüşüm Projeleri Özel Hesabı'na gelir kaydedilecek. Bu düzenleme ile mera, Hazine ve tespit harici alanlarda kendi imkanlarıyla yapı inşa eden afetzedelere; üzerinde inşaat yaptıkları taşınmazı uygun şartlarla satın alma imkanı tanınırken, aynı zamanda kullandırılan kredinin geri ödenmesinin teminat altına alınmasını sağlandı.

KAMU KAYNAKLARINI KORUMA İÇİN CAYMA VE İADE KABUL EDİLMEYECEK
Devlet eliyle üretilen konutlardan anahtarını teslim alanların cayma ve teslim aldıkları konutlarını iade işlemlerinin önü kapatıldı. Bu sayede hak sahibinin teslim aldığı bağımsız bölümden vazgeçip, taşınmazı ikinci el konumunda kamu stokuna iade etmesi engellenmiş olacak. Yine düzenleme ile hak sahiplerince teslim alınmayan bağımsız bölümlerin Hazine'den Kentsel Dönüşüm Başkanlığı'na bedelsiz devri ve Başkanlık'ça satışı/değerlendirilmesi imkanı tanındı. Başkanlık, söz konusu bağımsız bölümleri rayiç bedeli üzerinden ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerinden istisna tutarak satabilecek. Satıştan elde edilecek gelir Dönüşüm Projeleri Özel Hesabı'na irat kaydedilecek. Alternatif olarak bu bağımsız bölümler, 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamındaki dönüşüm uygulamalarında değerlendirilebilecek.

YERİNDE DÖNÜŞÜM PROJESİNİN KAPSAMI BELİRLENDİ
Eklenen 10'uncu fıkra Ek 1'inci madde hükümlerinin yalnızca altıncı fıkra uyarınca hibe ve kredi desteği verilen yapılara yönelik uygulanmasını kapsar hale getirildi. Ayrıca, istisnai olarak, 7269 sayılı Kanun kapsamında hak sahiplerine teslim edilmek üzere Bakanlık tarafından üretilen yapılar bakımından dokuzuncu fıkranın ilgili hükümlerinin uygulanmasına da devam edilecek.