Eşel Mobil Sistemi nedir? Akaryakıt fiyatları nasıl sabit tutuldu?
Akaryakıt fiyatlarındaki artışın pompa fiyatlarına yansımaması için uygulanan eşel mobil sistemi, Türkiye’de özellikle döviz kuru ve uluslararası petrol fiyatlarındaki dalgalanmaların yoğunlaştığı dönemlerde devreye alınan bir vergi mekanizması olarak biliniyor.
Akaryakıt fiyatlarındaki dalgalanmaların enflasyon üzerindeki etkisini sınırlamak amacıyla hayata geçirilen eşel mobil sistemi, vergi ayarlaması yoluyla fiyat istikrarı sağlamayı hedefleyen bir mekanizma olarak uygulandı. Sistem, uluslararası petrol fiyatları ve döviz kurundaki artışların pompa fiyatlarına doğrudan yansımasını engellemek için devreye alındı.
Eşel mobil uygulaması, akaryakıt fiyatlarındaki dalgalanmaları sınırlamayı amaçlayan bir vergi düzenlemesi olarak hayata geçirildi. (Kaynak: AA)
Temel işleyiş, Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) üzerinden yapılan düzenlemelere dayanıyor. Petrol fiyatı ya da kur artışı nedeniyle akaryakıtın vergiler hariç maliyetinde artış yaşandığında, aynı tutarda ÖTV indirimi yapılarak pompa satış fiyatının sabit kalması sağlanıyordu. Böylece tüketicinin ödediği fiyat değişmiyor, artış vergi kaleminden karşılanıyordu.
Sistem, küresel petrol fiyatları ve döviz kurundaki değişimlerin pompa fiyatlarına etkisini dengelemeye yönelik bir mekanizma sundu. (Kaynak: AA)
FİYAT ARTIŞINDA VERGİ İNDİRİMİ, DÜŞÜŞTE TELAFİ
Sistem çift yönlü çalışıyordu. Örneğin motorin fiyatı maliyet kaynaklı olarak 20 kuruş artacaksa, motorindeki ÖTV 20 kuruş düşürülüyor ve fiyat artışı pompaya yansımıyordu. Ancak sonraki süreçte fiyatlarda gerileme yaşandığında daha önce indirilen ÖTV kademeli olarak artırılıyor ve kamu gelirindeki kayıp telafi ediliyordu.
