"KENDİNİ GELİŞTİREN KAZANDI" Pandemi döneminde dijitalleşme hızlanırken, e-ticaret globalleşti. E-ticarette yazılımın önemi, KOBİ'lerin girişimleri ve dikkat edilmesi gerekenler "E-İhracat-İşinizi Dünyaya Taşıyın" isimli panelde tartışıldı
YENİ Nesil Girişimcilik Zirvesi'nin "E-İhracat – İşinizi Dünyaya Taşıyın" isimli ilk paneli, e-ticaretin önemli isimlerin katılımıyla gerçekleşti. Moderatörlüğünü Sabah Gazetesi Yazarı Metin Can'ın üstlendiği panele, Ali Express Türkiye ve MENA Müdürü Yaman Alpata, Inveon Kurucu Ortağı Yomi Kastro, Ideasoft Kurucu Ortağı Seyhun Özkara, ETİD Yönetim Kurulu Başkanı, TOBB E-Ticaret Meclisi E-İhracat Komitesi Başkanı Emre Ekmekçi, Halkbank KOBİ Pazarlama Daire Başkanı Güvenç Usta katılım sağladı. E-ihracatın ve e-ticaretin konuşulduğu, pandemide KOBİ'lerin izlemesi gereken yolların masaya yatırıldığı panelde Türkiye'nin dijitalleşmedeki yol haritası çizildi.
"TÜRKİYE LOJİSTİK ÜSSÜ OLDU"
Panelde ilk sözü alan isim Inveon Kurucu Ortağı Yomi Kastro oldu. Türkiye'nin Avrupa'ya kıyasla e-ticarette büyük potansiyele sahip olduğunu dile getiren Kastro, coğrafi konum nedeniyle ülkenin şanslı olduğunu söyledi. Kastro, "Türkiye, lojistik üssü olmaya uygun konumda bulunuyor. Her noktaya ve ülkeye kısa zamanda ulaşmak mümkün. Özellikle ürün kategori segmentinde ve çeşitliliğinde çok zengin. Türk halkı yeni nesil teknolojilere çok açık" diyerek ülkenin stratejik önemine vurgu yaptı. Pandemi döneminde e-ticaret ve e-ihracat anlamında çeşitli araştırmalar yapan firma, dokuz ülkedeki e-ticaret trendlerini araştırmış ve iki önemli ülkede bunun sürdürülebilir olacağını öngörmüş. Bu ülkelerden biri Çin, diğeri ise Türkiye. Bankaların KOBİ'lere sağlanan desteklerle bunun fırsata çevrilebileceğinin altını çizen Kastro, "E-ticarette başarılı olmak için farklı kanalları kullanmalıyız. Sektörün bir arada birleşmesi ve aynı amaç için bir araya gelmesiyle başarı gelecektir" dedi.
Panelde ikinci sözü alan isim KOBİ'lere ve girişimcilere verdikleri desteklerle ön plana çıkan Halkbank'ın KOBİ Pazarlama Daire Başkanı Güvenç Usta oldu. "Esnafın KOBİ'ye, KOBİ'nin de ihracatçıya dönüşmesine katkı sağlıyoruz" diyerek söze başlayan Usta, KOBİ'lerin başarılı işletmeler olabilmesi için ellerinden gelen tüm destekleri sağladıklarını belirtti. "Finansman sağlamak bizim görevimiz" diyen Usta, Halkbank'ın deneyimlerinden ve tecrübelerinden yararlanmalarını isterken kişiye özel çözümler de sunduklarının altını çizdi. "Girişimcilere rehber niteliğinde olacak online bir platform kurduk. Oradan e-ticaret nasıl yapılır konusunda her tür bilgiye erişilebiliyor. Özellikle kadın ve genç teknolojik girişimcilerimize her desteği vermeye çalışıyoruz" diye de ekledi.
"SİBER SALDIRILARA DİKKAT"
ETİD Yönetim Kurulu Başkanı-TOBB E-Ticaret Meclisi E-İhracat Komitesi Başkanı Emre Ekmekçi ise, hükümetin e-ticaret ve e-ihracat anlamında ciddi motivasyon örneklerinin olduğunu söyledi. "Artık her şeyin elektronik olduğu dönemde, beyanname bedellerinin azaltılması da iyi oldu" diyen Ekmekçi, Metin Can'ın, "Siber saldırılara ve yanıltıcı satışlar hakkında neler düşünüyorsunuz?" sorusuna ise şöyle yanıtladı: "Dijital dünyada bunların olması artık normal. Ancak tüketicinin reel dışı ürünlere kapılmaması gerekiyor. Artık kredi kartından önce kişisel bilgiler daha fazla yayılıyor. Bu bilgileri girerken araştırma yapılması, güvenli yazılımlara sahip olan kurumsallarla çalışması gerekiyor."
Ideasoft Kurucu Ortağı Seyhun Özkara ise, "Türkiye'de KOBİ anlatımını mikro işletme olarak yorumlayabiliriz. Firmaların e-ticaret deneyimlerinin olması az da olsa gerekiyor" diyerek e-ticarette başarılı örnekler olduğu kadar başarısızların da olduğuna dikkat çekti. Dijitalleşme ve e-ticarette yolun daha çok başında olunduğuna değinen Özkara, fizibilite konularına daha fazla önem vermek gerektiği uyarısında bulundu.
"TÜRKİYE 1 MİLYARLIK NÜFUSA HİZMET EDEBİLECEK BİR NOKTADA"
İşletmelerin site açmasıyla iş bitmiyor. İşin tahsilat kısmından tutun da lojistiğine kadar her şeyi planlamak gerekiyor. Ali Express'in 190 ülkeye satışı ve 200 milyona yakın müşterisi var. Türkiye'nin Ali Express'te farklı bir yeri var. Tüm dünyaya satış yapan global ülkelerden biri Türkiye diğeri ise Çin. Diğer çalıştığımız ülkelerde genelde kendi ülke içerisinde satış yapılıyor. Biz Türkiye'deki KOBİ'lerin önünde ne engeller varsa kaldırdık. Dil, para birimi, lojistik ağı gibi konuları çeşitlendirdik. Türkiye 1 milyarlık nüfusa hizmet edebilecek noktada.

KENAN ŞAHİN: TÜRKİYE'NİN ÖNÜNDE BÜYÜK FIRSATLAR VAR"
"Yaklaşık 60 yıl önce Türkiye'den ayrılıp ABD'ye gittim. O dönemden beri Türkiye'yi yakından izliyorum. Türkiye'nin o dönemde yıllık ihracatı 300 milyon dolar, çektiği yabancı turist sayısı ise 200 bin idi. Türkiye o dönemden bu yana büyük bir gelişme gösterdi. Teknoloji son derece önemli fakat iş modelleri ondan da önemlidir. Amazon, Tesla, Uber gibi şirketlerde bunu görebiliyoruz. Tesla iş modelini oturmak için büyük hukuk mücadeleleri verdi. Fırsat alanları nelerdir diye bakıldığında ilk akla gelen teknoloji oluyor. Fakat teknolojiden daha önemlisi onu tatbik edebilmektir. Yapılan tahminlere göre 2035 yılına kadar 50 milyon adet elektrikli araç satılacak. 2035'de bu sektörün pazar büyüklüğü 1.5 trilyon dolara ulaşacak. Biz de firma olarak bu alanda çalışıyoruz. Samsung'a lisans verdik. Türkiye genç nüfusuyla büyük bir fırsata sahip. Türkiye'de üniversite mezunu olanlar toplam nüfusun yüzde 20'sini oluşturuyor. Bu oran Almanya'da yüzde 28. Amerika'da ise çok daha yüksek. Fakat Türkiye'de üniversite mezunu olup da işsiz olanlar diğer ülkelere göre daha fazla. İşte burada büyük bir fırsat var. Türkiye hükümeti bu kesimi destekleyerek girişimciler yaratabilir. Amerika'da girişimciliği Federal Hükümet destekliyor. Ekonominin en büyük gücünü de sanıldığı gibi büyük şirketler değil, o girişimciler oluşturuyor. Türkiye de önünde problem gibi görünen bu sorunu fırsata çevirebilir. Yaşadığımız pandemi de yeni fırsatlar çıkartacak. Bu olaya adapte olanlar ayakta kaldı, olamayanlar yok oldu. Pandemiden sonra özellikle yeşil alanlarda, yani çevreci alanlarda yeni fırsatlar çıkacak. Bir başka fırsat da iklim değişikliği nedeniyle olacak. Bu fırsatları görüp bu alanlara yatırım yapılabilir."
BİZİ BEKLEYEN GELECEK
4. Yeni Nesil Girişimcilik Zirvesi kapsamında düzenlenen "Yatırımcıların Gözünden Pandemi Sonrası" panelinde girişim sermayesi uzmanları bir araya geldi. Fon yöneticileri ve yatırımcılar, pandeminin startup ekosistemine etkilerini masaya yatırdı…
MODERATÖRLÜĞÜNÜ 500 Startup Kurucu Ortağı Enis Hulli'nin yaptığı "Yatırımcıların Gözünden Pandemi Sonrası" panelinde, girişim sermayesi yatırımcıları ve fon yöneticileri, pandeminin startup ekosistemine ve portföylere etkisini tartıştı.
"İŞ MODELLERİ HIZLANDI"
Türkiye'nin lider internet sağlayıcısı olarak pandemi sürecinde hem çalışmalara hem de yatırımlara hız verdiklerini belirten Türk Telekom Strateji Planlama ve Dijitalden Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı ve Türk Telekom Ventures Yönetim Kurulu Üyesi Barış Karakullukçu, "Önceliğimiz elbette internet altyapısı ve mobilite üzerine geliştirilen ürün ve hizmetlere yatırım yapmak, bu alanlarda çalışan startup'ları desteklemek oldu. Daha sonra özellikle sağlık ve eğitim alanındaki girişimlere yöneldik" dedi. Türk Telekom'un girişimcileri destekleyen programı Pilot'un çalışmalarından da bahseden Karakullukçu, 65 girişime nakit desteği sağladıklarını ifade etti. Yatırımları hızlandırmanın yönetim kurulu tarafından da motive edildiğini belirten Karakullukçu, "Sadece kuluçka aşamasındaki girişimler değil, büyüme tarafındaki şirketlere destek vermeyi de önemsiyoruz. Kuluçka desteklerini de gelecekte yatırım yapacağımız şirketler olarak görüyoruz" dedi.
Derin teknoloji şirketlerine, coğrafyadan bağımsız işlere ve geleceğe yatırım yapan bir fon olarak, pandemiden olumlu anlamda etkilendiklerini ifade eden ScaleX Kurucu Ortağı Dilek Dayınlarlı, "Türkiye'de girişim sermayesine kişi başı yapılan yatırım miktarı ortalaması 1 dolar. Dünya ortalaması ise 30 dolar. 1 dolar bile olsa, pandemi ile beraber teknoloji sektöründe çok büyük firmalar, çok iyi exit'ler ortaya çıktı. Tüm dünyada olduğu gibi Türkiye'de de para artık teknoloji yatırımlarına kayıyor" diye konuştu. Özellikle derin teknoloji içeren ve globale hitap eden işlerde ve iş modellerinde pandeminin hızlandırıcı bir etkiye sahip olduğunu ifade eden Dayınlarlı, girişim sermayesi yatırımlarının tüm dünyada yükselişe geçtiğine işaret etti.
"YENİ KATEGORİLER ÖNE ÇIKTI"
Pandeminin ilk günlerinden itibaren başta sağlık yatırımları olmak üzere sosyal sorumluluk yatırımlarını artırdıklarını ifade eden Vestel Ventures Genel Müdürü Metin Salt ise, ventilatör ve uzaktan iş yönetimi gibi hali hazırda portföylerinde yer alan girişim firmalarını bu süreçte hızla desteklediklerini aktardı. Pandemiyle beraber çok güçlü görülen bazı kategorilerdeki girişimlerin yavaşlarken, daha önce öne çıkmamış olan yeni kategorilerin önem kazanmaya başladığına da işaret eden Salt, "Örneğin milli sağlık diye bir kavram ortaya çıktı. Uzaktan sağlık yönetimi de kritik bir kategori olarak öne geçti. Bu alanlarda çalışan startup'larımız da var" dedi. Kurumsal girişimcilik programlarından da bahseden Salt, hem çalışanların hem de üst yönetimin kurum içi girişimciliğe büyük ilgi gösterdiğini belirterek şu bilgileri paylaştı: "Kurum içi girişimcilik programına ilk başladığımızda 300 başvuru, yüzlerce proje geldi. Tüm üst yönetimce de desteklendi program. Hatta yatırımları Ahmet Zorlu imzaladı. Bu da girişimcilerimiz için büyük bir motivasyon kaynağı oldu."
Karantina sürecinde Zoom üzerinden yatırım yapmaya başladıklarını ifade eden Tarvenn Kurucu Ortağı Mustafa Kopuk, "Herkes gibi bizim de alışkanlıklarımızda değişiklikler oldu. Yüz yüze gelip el sıkışmadan yatırımlar yaptık" dedi. Özellikle oyun sektöründeki yükselişi görerek Weplay adında sadece oyun girişimlerini destekleyecek bir fon da kurdukları bilgisini veren Kopuk, bir de oyun stüdyosu yatırımı yapacaklarının haberini verdi.
"TEYZELER BİLE GETİR'İ ÖĞRENDİ"
Covid-19 salgınının ilk başladığı aylarda çok sayıda senaryo analizi yaptık. Portföyümüzde çok olumlu etkilenen şirketler oldu. Mesela Getir'i bu dönemde bilmeyenler de öğrendi. Teyzeler, anneanneler bile Getir diye bir uygulama olduğundan haberdar oldu. Tıkanma noktasına gelen bazı işlerde ise inovatif çalışmalar tetiklendi. Yeni süreçte eğitim teknolojileri ve uzaktan çalışmaya yönelik her türlü girişime odaklanacağız.