İstifa eden işsizlik maaşı alabilir mi? İşsizlik maaşı nasıl alınır?

Genel olarak kendi isteği ile ayrılanlar işsizlik maaşı alamıyor. Ancak bunun istisnası ise haklı fesih. Bu durumda kendi isteği ile ayrılanlara da işsizlik maaşı ödeniyor

120 GÜN ŞARTI KALKABİLİR
Son günlerde işsizlik maaşı yeniden gündeme geldi.Özellikle son 120 gün şartının esnetileceği hatta kaldırılacağı konuşuluyor. Böylece daha çok kişinin işsizlik maaşına kavuşması sağlanacak. Çalışma Bakanı Zehra Zümrüt Selçuk da TBMM'de bütçe görüşmeleri sırasında bu konuda açıklamalarda bulundu ve 120 gün şartıyla ilgili değişikliğin müjdesini verdi

KOLAYLIK SAĞLANACAK

Şu anda mevzuatımıza göre işsizlik maaşı almak oldukça zor. Öncelikle işten çıkartılma şartlarının yerine gelmesi gerekiyor. Bu da yetmiyor prim şartları bulunuyor, süre ile ilgili de bazı şartlar var. O yüzden kolaylık gelmesi binlerce vatandaşı mutlu edecek.

KENDİ AYRILAN NE YAPAR

İşsizlik maaşı genel olarak işten çıkartılanlara veriliyor. Ancak istifa edilerek alınabilmesinin istisnaları da bulunuyor. İşsizlik maaşı ile ilgili çok sayıda soru alıyorum. O yüzden genel olarak bilgi vermek istiyorum. Böylece sorularınızın çoğunu da cevaplamış olacağız.

İŞSİZLİK MAAŞINI KİMLER ALABİLİR?
4A'lı olarak çalışan sigortalılar haksız ve sebepsiz olarak işten çıkartıldıklarında işsizlik maaşı alabiliyorlar. Tabii ayrıca prim şartlarını da yerine getirebilmek gerekiyor.

İSTİFA EDENİN HAKKI YOK MU?
Kendi isteğiyle hiçbir gerekçesi olmadan işten ayrılanlar, yani istifa edenler işsizlik maaşına başvuramıyor. Ancak İş Kanunu'nda 'haklı fesih' tanımına giren durumlarda çalışanın işsizlik maaşı alma hakkı var. Haklı fesihle istifa edenler, haklı olduklarını ispatlarsa işsizlik maaşına başvurabiliyor.

EĞER KONU MAHKEMEYE İNTİKAL ETMİŞSE...
Eğer konu mahkemeye intikal etmişse sonucuna göre yine işsizlik maaşı alınabiliyor. Maaşın ödenmemesi, gerçek ücretin saklanması, mobbing, iyi niyet ve ahlak kurallarına uyulmaması, sağlık gerekçeleri, sözleşmeye uyulmaması gibi olaylar haklı fesih kapsamına giriyor.

HER SİGORTALIYA ÖDENİYOR MU?
İşsizlik maaşı alabilmek için son 3 yıl içinde farklı işyerlerinde de olsa en az 600 gün prim ödemek gerekiyor. Yine işten ayrılmadan önceki 120 günde de eksiksiz prim ödenme şartı aranıyor. Ancak bu şartın kaldırılması gündemde.

İŞSİZLİK MAAŞININ BİR SINIRI VAR MI?
Maaşın süresi yatırılan prime göre değişiyor. Buna göre son 3 yılda 600 gün primi olan çalışan 6 ay, 900 gün primi olan 8 ay ve 3 yılın tamamında, yani bin 80 gün primi olanlar 10 ay boyunca işsizlik maaşı alabilir.

HERKES AYNI MAAŞI MI ALIYOR?
Rakam çalışanın maaşına göre değişiyor. Yüksek maaş alan çalışanların işsizlik ücreti de yükseliyor. Ancak burada bir sınır da var. İşsizlik maaşı brüt ücretin yüzde 40'ı kadar oluyor.
Ancak brüt asgari ücretin yüzde 8'inden fazla olamıyor. Maaştan sadece damga vergisi kesiliyor.

İŞSİZLİK MAAŞI ALANIN SİGORTASI DEVAM EDER Mİ?
İşsizlik maaşı alanların Genel Sağlık Sigortası primleri İŞKUR tarafından ödeniyor. Kendileri ve bakmakla yükümlü oldukları çocukları ve eşleri de sağlık hizmetinden yararlanıyor. Ancak bu süreler emeklilik hesabından sayılmıyor.

İŞ BULURLARSA PARA KESİLİR Mİ?
Maaş alanlar bu süre içinde yeni bir iş bulurlarsa durumu İŞKUR'a bildirmek zorundalar.
Bu durumda maaşları kesiliyor.
Bildirim yapmayanların çalıştığı tespit edilirse ödenen paralar faiziyle geri alınır. Yeniden işsiz kalan çalışan belli şartlarda kalan işsizlik maaşını alabilir.

EMEKLİ OLAN İŞSİZLİK MAAŞI ALABİLİR Mİ?
Emeklilik ya da 15 yıl 3.600 gün şartıyla ayrılanlar alamıyor.

BAŞVURU İÇİN SÜRE VAR MI?
İşten ayrıldıktan sonra 1 ay içinde İŞKUR'a başvurmak gerekiyor. Bu süreyi geçirirseniz geçen her zaman sizin alacağınız işsizlik maaşı süresinden kesiliyor.

FARUK ERDEM/ YENİ ASIR