Türkiye’den stratejik teknoloji hamlesi: 550 genç araştırmacı yetiştirilecek! Başvurular ne zaman?

Türkiye, geleceğin teknolojilerinde söz sahibi olabilmek için insan kaynağına yönelik yeni bir adım atıyor. Yükseköğretim Kurulu (YÖK) tarafından hazırlanan Türkiye Stratejik Teknoloji İnsan Kaynağı Programı ile genç araştırmacıların kritik teknoloji alanlarında yetiştirilmesi hedefleniyor. Programın ilk yılında 550 doktora öğrencisi merkezi sınavla seçilecek.

Programın ilk yılında 550 doktora öğrencisi seçilecek. (A Haber Grafik Ekibi)

PROGRAM BAŞVURULARI NE ZAMAN?

Programa başvurular 8 Eylül'de başlayacak ve 22 Eylül'de sona erecek. Adaylar başvurularını elektronik ortamda, YÖK'ün "Öncelikli Alanlardaki Doktora Programlarına Başvuru Sistemi" üzerinden yapacak.

Başvuru sürecinde adaylara önemli bir tercih hakkı da tanınacak. Adaylar ilan edilen programlar arasından en fazla iki farklı alandan toplam 5 tercih yapabilecek. Ancak adaylar yalnızca tercih ettikleri programlar üzerinden değerlendirmeye alınacak.

Programda dört stratejik teknoloji alanına öncelik verilecek.

550 ARAŞTIRMACI HANGİ ALANLARDA YETİŞTİRİLECEK?

İlk yıl alınacak 550 araştırmacı, Türkiye açısından stratejik kabul edilen dört ana alana yönlendirilecek. Bunlar:

• Bilişim Teknolojileri
• Donanım ve Bilgisayar Sistemleri
• Siber Güvenlik
• Yapay Zeka ve Akıllı Sistemler

Programın temel hedefi, bu alanlarda yalnızca mevcut ihtiyaçları karşılayacak değil, geleceğin teknolojilerini geliştirebilecek araştırmacılar yetiştirmek. YÖK'ün açıklamasına göre model kapsamında bilimsel araştırma, doktora eğitimi ve akademik istihdam aynı yapı içerisinde buluşturulacak.

Bilişim ve donanım alanlarında da genç araştırmacılar yetiştirilecek.

GENÇ ARAŞTIRMACILAR AYNI ZAMANDA ARAŞTIRMA GÖREVLİSİ OLACAK

Programı farklılaştıran en önemli noktalardan biri, doktora öğrencilerinin eğitimleri sırasında araştırma görevlisi olarak da istihdam edilmesi. Merkezi sistemle seçilecek adaylar, 23 araştırma üniversitesinde doktora eğitimi alacak. Böylece gençlerin hem akademik eğitimlerini sürdürmeleri hem de araştırma süreçlerinin içinde yer almaları sağlanacak.

Araştırma görevlisi kadrolarına atamalar ise ilgili üniversiteler tarafından yürürlükteki mevzuata göre yapılacak. Adayların mezuniyet durumlarına göre bilimsel hazırlık eğitimi uygulanabilecek. Lisans mezunları için ise bütünleşik doktora programı yürütülebilecek.

Farklı mühendislik ve bilim alanlarından adaylar programa başvurabilecek.

KİMLER BAŞVURABİLECEK?

Programa başvurabilmek için adayların ilan edilen alanlarda lisans mezunu olması gerekiyor. Bunun yanında belirtilen lisans alanlarından mezun olup ilgili alanlardan birinde tezli yüksek lisans yapan adaylar da başvuru yapabilecek.

Öne çıkan bölümler arasında şunlar bulunuyor:

• Bilgisayar mühendisliği
• Yazılım mühendisliği
• Elektrik-elektronik mühendisliği
• Yapay zeka
• Mekatronik
• Makine mühendisliği
• Endüstri mühendisliği
• Malzeme mühendisliği
• Enerji
• Havacılık ve uzay
• Matematik
• İstatistik ve bilgisayar bilimleri
• Bilişim sistemleri ve teknolojileri

Bununla birlikte tıp, diş hekimliği, eczacılık, hukuk ve mimarlık gibi başarı sıralamasına dayalı öğrenci kabul eden farklı disiplinlerden mezun adaylar için de ilgili alanlarda kontenjanlar bulunacak.

Merkezi yazılı sınav 28 Kasım tarihinde gerçekleştirilecek.

MERKEZİ SINAV 28 KASIM'DA YAPILACAK

Başvuru sürecinin ardından adayları merkezi yazılı sınav bekliyor. Merkezi sınav 28 Kasım'da gerçekleştirilecek. Adaylar yalnızca başvuruda tercih ettikleri ve sınava girmeye hak kazandıkları program için sınava katılabilecek.

Sınavdan 70 puanın altında alan adaylar başarısız kabul edilecek. Sınavın yarısı tüm adayların gireceği ortak temel modülden, diğer yarısı ise adayın başvurduğu alana yönelik alan modülünden oluşacak.

SINAVDA HANGİ KONULAR SORULACAK?

Alanlara göre sınav içeriği de değişecek.

Yapay zeka ve akıllı sistemler

• Makine öğrenmesi
• Yapay sinir ağları
• Büyük dil modelleri
• Transformer mimarisi
• Güvenilir ve açıklanabilir yapay zeka

gibi başlıklar sınav kapsamında olacak.

Siber güvenlik

• Kriptografi
• Kimlik doğrulama
• Tehdit modelleme
• Ağ güvenliği
• Yazılım güvenliği

konuları öne çıkacak.

Bilişim teknolojileri

• Programlama
• Veri tabanları
• Bulut bilişim
• Yazılım yaşam döngüsü

başlıkları sınavda yer alacak.

Donanım ve bilgisayar sistemleri

• Bilgisayar mimarisi
• Mikroişlemciler
• Yüksek başarımlı hesaplama
• Gömülü sistemler
• Gerçek zamanlı sistemler

üzerinden değerlendirme yapılacak.

Nihai başarı puanı dört farklı ölçütün birleşimiyle hesaplanacak.

NİHAİ BAŞARI PUANI NASIL HESAPLANACAK?

Merkezi sınavı geçmek tek başına yeterli olmayacak. Adayların programa yerleşmesinde dört farklı ölçüt dikkate alınacak.

Böylece adayların yalnızca sınav performansı değil, akademik geçmişi ve yabancı dil yeterliliği de nihai başarı puanına yansıtılacak.

Program kapsamında doktora ve akademik istihdam aynı modelde buluşacak.

PROGRAMIN 5 YILLIK HEDEFİ: 3 BİN ARAŞTIRMACI

Türkiye Stratejik Teknoloji İnsan Kaynağı Programı yalnızca ilk yıl alınacak 550 kişiyle sınırlı kalmayacak. Beş yıllık programın sonunda yaklaşık 3 bin genç araştırmacının bilim ve teknoloji ekosistemine kazandırılması hedefleniyor.

YÖK'ün açıkladığı modele göre burada amaç, üniversitelerde üretilen bilginin yalnızca akademik yayınlarda kalmasının önüne geçmek. Araştırma sonuçlarının teknolojiye, ürüne, patente ve ekonomik değere dönüşmesi hedefleniyor. Bunun için de kritik alanlarda uzun vadeli ve nitelikli insan kaynağı oluşturulması amaçlanıyor.

YÖK, kritik teknoloji alanlarında nitelikli insan kaynağını artırmayı hedefliyor. (AA)

BİLGİ TEKNOLOJİYE VE ÜRÜNE DÖNÜŞECEK

Programın bir diğer hedefi de üniversitelerde ortaya çıkan bilimsel bilginin ekonomik değere dönüşmesini hızlandırmak. YÖK Başkanı Özvar, üniversitelerde üretilen bilginin yalnızca laboratuvarlarda veya akademik yayınlarda kalmasını istemediklerini belirterek, "Bilginin teknolojiye, ürüne, patente ve ekonomik değere dönüşmesini istiyoruz." dedi.