Genç kuşakta büyük değişim: Türkiye’de kadınlar mı daha çok okuyor erkekler mi?

Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) yayımladığı 2025 yılı ulusal eğitim istatistikleri, eğitim alanında son yılların en dikkat çekici dönüşümünü ortaya koydu. Verilere göre genç nüfus içinde yükseköğretim mezunu oranı önemli ölçüde yükselirken kadınların eğitim seviyesindeki artış da dikkat çekti.

(Fotoğraf: A Haber)

GENÇLERDE ÜNİVERSİTE MEZUNİYETİ ÜÇ KATIN ÜZERİNDE

TÜİK verilerine göre 25-34 yaş grubunda yükseköğretim mezunu oranı 2008 yılında yüzde 13,5 seviyesindeydi. Bu oran 2025 yılında yüzde 45,6'ya yükseldi. Kadınlarda üniversite mezunu oranı aynı dönemde yüzde 12,5'ten yüzde 50,3'e çıktı. Erkeklerde ise oran yüzde 14,6'dan yüzde 41'e ulaştı.

Böylece genç kadınlarda yükseköğretim mezunu oranı ilk kez yüzde 50'nin üzerine çıkmış oldu.

(Fotoğraf: A Haber)

TÜRKİYE OECD ORTALAMASINA YAKLAŞTI

Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü'nün (OECD) 2024 yılı verilerine göre 25-34 yaş grubunda yükseköğretim mezunu oranı OECD ülkelerinde ortalama yüzde 48,7 olarak hesaplandı. Türkiye'nin oranı ise yüzde 44,9 oldu.

OECD ülkeleri arasında en yüksek oran yüzde 70,6 ile Güney Kore'de kaydedildi. En düşük oran ise yüzde 29,1 ile Meksika'da görüldü. Bu veriler, Türkiye'nin yükseköğretim mezuniyeti konusunda OECD ortalamasına son yıllarda önemli ölçüde yaklaştığını ortaya koydu.

EĞİTİM SEVİYESİNDE GENEL YÜKSELİŞ

25 yaş ve üzerindeki nüfus içinde ön lisans, lisans, yüksek lisans ve doktora mezunlarının oranı 2008 yılında yüzde 9,8 seviyesindeydi. Bu oran 2025 yılında yüzde 26,1'e yükseldi. Ortaöğretim ve üzeri eğitim düzeyini tamamlayanların oranı ise aynı dönemde yüzde 26,5'ten yüzde 50,5'e çıktı. Başka bir ifadeyle Türkiye'de her iki yetişkinden biri en az lise mezunu hale geldi.

(Fotoğraf: A Haber)

ORTALAMA EĞİTİM SÜRESİ 9,6 YILA ÇIKTI

Türkiye'de 25 yaş ve üzeri nüfusun ortalama eğitim süresi 2025 yılında 9,6 yıl olarak hesaplandı. Kadınların ortalama eğitim süresi 8,9 yıl olurken erkeklerde bu süre 10,3 yıl olarak kaydedildi

EĞİTİM SÜRESİNDE ZİRVEDE ANKARA VAR

İller bazında incelendiğinde ortalama eğitim süresinin en yüksek olduğu il 10,9 yıl ile Ankara oldu. Ankara'yı şu iller takip etti:

• İstanbul
• Eskişehir
• Kocaeli
• Yalova

Ortalama eğitim süresinin en düşük olduğu il ise 7,6 yıl ile Ağrı olarak belirlendi. Ağrı'nın ardından sırasıyla şu iller geldi:

• Şanlıurfa
• Muş
• Kastamonu
• Van

(Fotoğraf: A Haber)

SON 10 YILDA EN HIZLI YÜKSELİŞ DOĞU VE GÜNEYDOĞU'DA

2016-2025 döneminde eğitim süresindeki artış oranının en yüksek olduğu iller şöyle sıralandı:

En düşük artışın görüldüğü iller ise şunlar oldu:

Bu tablo, eğitim göstergelerinde son yıllarda gelişmekte olan illerde daha hızlı bir ilerleme yaşandığını gösterdi.

(Fotoğraf: A Haber)

OKURYAZARLIK ORANI YÜZDE 98'E DAYANDI

Türkiye'de 6 yaş ve üzeri nüfusta okuma yazma bilenlerin oranı 2008 yılında yüzde 91,8 olarak ölçülmüştü. 2025 yılında bu oran yüzde 97,9'a yükseldi. Kadınlarda okuryazarlık oranı yüzde 86,9'dan yüzde 96,4'e çıkarken, erkeklerde yüzde 96,7'den yüzde 99,3'e ulaştı.

Veriler, kadınlar ile erkekler arasındaki eğitim farkının son yıllarda önemli ölçüde azaldığını ortaya koydu.

(Fotoğraf: A Haber)

EBEVEYNLERİN EĞİTİM SEVİYESİ ÇOCUKLARIN EĞİTİMİNİ ETKİLİYOR MU?

25 yaş ve üzeri nüfusta annesi yükseköğretim mezunu olan bireylerin yüzde 84,2'si yükseköğretim mezunu olarak kaydedildi. Aynı grupta yüzde 13,1'inin ortaöğretim, yüzde 2,7'sinin ise ortaöğretim altı eğitim düzeyini tamamladığı belirlendi.

Babası yükseköğretim mezunu olan bireylerin yüzde 80,4'ünün yükseköğretim, yüzde 16,2'sinin ortaöğretim ve yüzde 3,5'inin ortaöğretim altı eğitim düzeyini tamamladığı tespit edildi. Annesi ortaöğretim mezunu olan bireylerin yüzde 64,3'ünün, babası ortaöğretim mezunu olan bireylerin ise yüzde 56'sının yükseköğretim mezunu olduğu kaydedildi.

Annesi ortaöğretim altı eğitim düzeyini tamamlayan bireylerde yükseköğretim mezunu oranı yüzde 29,4, babası ortaöğretim altı eğitim düzeyini tamamlayan bireylerde ise yüzde 28,2 olarak hesaplandı.