ABD'den geçici ateşkesin uzamasına ilişkin açıklama: Görüşmeler verimli

ABD Senatosu, Başkan Donald Trump’ın İran’a yönelik askeri operasyonlar için Kongre onayı almasını şart koşan yasa tasarısını 47’ye karşı 52 oyla reddetti. 
  
ABD Senatosu, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a karşı askeri güç kullanma yetkisini sınırlandırmaya yönelik bir savaş yetkileri tasarısını daha reddetti. Demokrat Partili siyasetçilerin savaşın başından bu yana oylamaya götürdüğü dördüncü savaş yetkileri tasarısı, Senato’da çoğunluğu elinde bulunduran Cumhuriyetçi Partililer tarafından engellendi. Senato’daki oylamada, Trump’ın İran’a yönelik askeri operasyonlar için Kongre onayı almasını şart koşan yasa tasarısı 47’ye karşı 52 oyla reddedildi. 
  
Oylaması sırasında Kentucky temsilcisi Rand Paul haricindeki bütün Cumhuriyetçi senatörler, tasarıya "hayır" oyu kullanırken, Demokrat Partililerden tek "hayır" oyu ise Pennsylvania Senatörü John Fetterman’dan geldi. 
  
ABD Senatosu üyelerinin çoğunluğu, tasarının reddedilmesi ile Trump’ın İran’a yönelik askeri operasyonlarının devamına destek vermiş oldu. 
  
İllinois temsilcisi Demokrat Senatör Tammy Duckworth tarafından sunulan tasarıda, "Kongre, Başkan’a savaş ilanı veya askeri güç kullanımına yönelik özel yetkilendirme söz konusu olmadığı sürece, ABD Silahlı Kuvvetleri’ni İran içinde veya İran’a karşı yürütülen çatışmalardan geri çekmesini emreder" ifadeleri yer aldı 
  
Duckworth, dün gerçekleştirdiği bir basın toplantısında, Cumhuriyetçi senatörleri tasarıyı desteklemeye ve "Trump’ın hukuksuz savaşına son verme" çağrısı yapmıştı. 

Oylama öncesinde Senato Azınlık Lideri Chuck Schumer de Cumhuriyetçilere parti çizgisinde hareket etmek yerine tasarıya destek verme ve savaşı sona erdirme çağrısı yapmış, "aksi halde her hafta bu tür oylamaları zorlamaya devam edeceklerini" söylemişti. 

ABD Kongresi’nde Demokratlar, İran ile savaşın hukuka aykırı ve gerekçesiz olduğunu savunuyor. Cumhuriyetçiler ise İran’ın nükleer kapasitesi ve ABD’nin geri çekilmesinin oluşturacağı yüksek riskler nedeniyle Trump’ın İran’a yönelik adımlarına güvenmeye devam edeceklerini bildiriyor. 

SAVAŞ YETKİLERİ YASASI
  
Vietnam Savaşı’ndan sonra kabul edilen ve ABD Başkanı’nın tek başına savaş başlatma yetkisini sınırlandıran 1973 tarihli Savaş Yetkileri Yasası, Cumhuriyetçi Partili Kongre üyeleri için de bir ölçü oluşturuyor. ABD Başkanı’nı askeri güç kullanmadan önce mümkün olan her durumda Kongre’ye danışma ve askeri güç kullanımı başladıktan sonra 48 saat içinde Kongre’yi bilgilendirmek zorunda bırakan yasa, Kongre onayı almayan operasyonların en fazla 60 gün sürebilmesini öngörüyor. Bu ay sonunda sona erecek 60 günlük süre, gerekirse 30 gün daha uzatılabiliyor. 

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent Beyaz Saray'da düzenlenen basın toplantısında, "Ülkelere, İran petrolünü satın alıyorlarsa ya da bankalarında İran parası duruyorsa, dolaylı yaptırımlar uygulamaya hazır olduğumuzu söyledik" ifadelerini kullanırken, Beyaz Saray Basın Sözcüsü Karoline Leavitt, ABD'nin İran'dan ateşkesin uzatılması talebinde bulunduğuna yönelik iddiaları yalanladı.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Beyaz Saray Basın Sözcüsü Karoline Leavitt ve ABD Küçük İşletmeler İdaresi Başkanı Kelly Loeffler, Beyaz Saray'da ABD Vergi Günü vesilesiyle düzenlenen basın toplantısında medya mensuplarının sorularını yanıtladı. Basın toplantısında petrol fiyatlarının ne zaman düşeceğine ilişkin bir soruya cevap veren Bessent, "Bence bu İran ile müzakerelerin nasıl gideceğine bağlı olacak. ABD Başkanı Donald Trump, bu sabah sona yaklaştığımızı düşündüğünü söyledi. ABD ateşkeste kendi üzerine düşeni yaptı ve biz ateşi kestik. Hürmüz Boğazı ise henüz tamamen yeniden açılmış değil. Dolayısıyla göreceğiz. Ama yaz ayları içinde benzinin galon başına 3 dolar seviyelerini göreceğimiz konusunda iyimserim" dedi.

Bessent, "Orta Doğulu mevkidaşlarımla çok sayıda görüşme yaptım ve hepsi boğaz açılır açılmaz bir hafta içinde yeniden petrol pompalamaya başlayabileceklerini söylüyor" ifadelerini kullandı.

İran petrolü satın alan ülkelere dolaylı yaptırım ihtimali

Bessent, İran'a yönelik ilave yaptırım ihtimaline ilişkin bir soruya cevabında, "Bir yılı aşkın bir süredir İranlılara azami baskı uyguluyoruz. Bunu hem İran devletine giden ödemeleri, hem de İran Devrim Muhafızları Ordusu (DMO) hesaplarının peşine düşerek yapıyoruz. İran'ın Körfez'deki komşularını bombalaması, yapmış olabileceği en ölümcül hatalardan biri oldu. Bu komşular, şimdi bankacılık sistemlerinde tutulan fonlar konusunda çok daha şeffaf olmaya ve daha derin incelemeler yapmaya istekli hale geldiler. Onlara, DMO liderliğinin ve İran liderliğinin diğer üyelerinin daha fazla fonunu dondurmak istediğimize dair talepler iletti. Ayrıca ülkelere, İran petrolünü satın alıyorlarsa ya da bankalarında İran parası duruyorsa, dolaylı yaptırımlar uygulamaya hazır olduğumuzu söyledik" dedi.

ÇİN BANKALARINA İRAN PARASI NEDENİYLE DOLAYLI YAPTIRIM İHTİMALİ

Bessent, "Çin, İran petrolünün yüzde 90'ından fazlasını satın alıyordu. Bu, Çin'in enerji ihtiyacının yaklaşık yüzde 8'ine tekabül ediyor. Boğaz'daki abluka nedeniyle Çin'in alımlarında bir duraklama olacağını düşünüyoruz. İki Çin bankası, ABD Hazine Bakanlığı'ndan mektup aldı. İsimlerini açıklamayacağım bankalara, hesaplarından İran parası geçtiğini kanıtlarsak, dolaylı yaptırım uygulamaya hazır olduğumuzu söyledik" dedi.

Piyasaya daha fazla petrol tedariki için ilave yaptırım muafiyeti düşünüp düşünmedikleri sorusuna Bessent, "Rus petrolü için genel lisansı yenilemeyeceğiz. İran petrolü için genel lisansı da yenilemeyeceğiz. Bu, 11 Mart'tan önce denizde olan petrole ilişkindi. Dolayısıyla, bunların hepsi kullanıldı" dedi.

ABD'NİN ATEŞKESİN UZATILMASI İÇİN İRAN'DAN TALEPTE BULUNDUĞU İDDİASINI YALANLADI

Basın toplantısında Beyaz Saray Basın Sözcüsü Leavitt, ABD'nin ateşkesin uzatılması için İran'dan talepte bulunduğu iddiasını yalanladı. Konuya ilişkin bir soruya cevabında Leavitt, "Bu sabah bazı haberler gördüm ve bu haberlerde ateşkesin uzatılması için resmen talepte bulunduğumuz iddia edildi. Bu doğru değil" dedi.

Leavitt, "Müzakerelerde çok aktif bir şekilde yer almaya devam ediyoruz. Bu hafta ABD Başkan Yardımcısı James David Vance ve Başkan'ın kendisinden bu görüşmelerin verimli olduğunu ve devam ettiğini duydunuz. Şu anda bulunduğumuz nokta bu" şeklinde konuştu.

Beyaz Saray Basın Sözcüsü, "Ama bir anlaşma ihtimali konusunda iyi hislerimiz var. Başkan bunu dün röportajında söyledi. İran'ın Başkanın taleplerini karşılaması, açık bir şekilde kendi menfaatine olacak" dedi.

Görüşmelerin muhtemel bir sonraki turunun yine İslamabad'da mı olacağına ilişkin bir soruya Leavitt, "Bir toplantı olacak olsaydı büyük ihtimalle geçen seferkiyle aynı yerde olurdu" ifadeleriyle cevap verdi.

"BU MÜZAKEREDE TEK ARABULUCU PAKİSTAN"

Pakistan'ın süreç boyunca "inanılmaz" bir arabuluculuk rolü üstlendiğini ifade eden Leavitt, "Bu nedenle bu müzakerede tek arabulucu onlar. Dünyada yardım teklif eden birçok ülke oldu ama Başkan iletişimi Pakistanlılar üzerinden sürdürmenin önemli olduğunu düşünüyor ve süreç böyle devam ediyor" dedi.

"Xİ, İRAN'A SİLAH TEDARİK ETMEDİKLERİ KONUSUNDA BAŞKAN'A GÜVENCE VERDİ"

ABD Başkanı Trump'ın Çin'e yönelik yüzde 50 tarife tehdidinin hala masada olup olmadığı sorusuna Leavitt, "Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, İran'a bu çatışma boyunca silah tedarik etmedikleri konusunda Başkan'a güvence verdi. Bu güvence Başkan'a iletildi. Tabii, yönetim bunu yakından izliyor" şeklinde cevap verdi.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, İran ile müzakerelerde ABD ile tam uyum içinde olduklarını savunarak, "İran'ın zenginleştirdiği uranyumun ülkeden çıkarılması, uranyum zenginleştirme programının sonlandırılması ve Hürmüz Boğazı'nın açılmasını" anlaşma için şart koştu.

Başbakan Netanyahu, yayımladığı görüntülü açıklamasında, Lübnan ve Suriye'nin güneyine saldırılar ve İran'la yapılması planlanan müzakerelere ilişkin konuştu.

ABD'nin Pakistan arabuluculuğunda İran'la yürüttüğü müzakerelere ilişkin Netanyahu, "Amerikalı müttefiklerimiz bizi İran ile temaslar konusunda sürekli bilgilendiriyor. Hedeflerimiz aynı doğrultuda." dedi.

Netanyahu, söz konusu hedeflerin "İran'dan yüksek düzeyli zenginleştirilmiş uranyumun çıkarılması, İran içindeki uranyum zenginleştirme kapasitesinin sonlandırılması ve Hürmüz Boğazı'nın açılması" olarak sıraladı.

İsrail Başbakanının daha önce saldırıları sona erdirmek için ön şart olarak öne sürdüğü İran'ın balistik füze programının sona erdirilmesine değinmemesi dikkati çekti.

İran'la müzakerelere dair şüphelerini paylaşan Netanyahu, "Saldırıların yeniden başlaması ihtimaline karşı her türlü senaryoya hazırlıklıyız." dedi.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı'ndan (CENTCOM), Hürmüz Boğazı'nda uygulanan ablukaya ilişkin yapılan açıklamada, "İlk 48 saat içinde hiçbir gemi ABD ablukasını aşamadı ve 9 gemi, ABD kuvvetlerinin geri dönme talimatına uyarak İran limanlarına veya kıyı bölgelerine geri döndü" denildi.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), 13 Nisan TSİ 17.00'dan bu yana Hürmüz Boğazı'ndaki uygulanan ablukaya ilişkin güncel verileri paylaştı. Açıklamada, "İlk 48 saat içinde hiçbir gemi ABD ablukasını aşamadı ve 9 gemi, ABD kuvvetlerinin geri dönme talimatına uyarak İran limanlarına veya kıyı bölgelerine geri döndü" denildi.

Ayrıca başka bir açıklamada, CENTCOM'un abluka kapsamındaki faaliyetlerini sürdürdüğü ve ABD Donanması'na ait savaş gemilerinin Umman Körfezi'ndeki devriyelerine devam ettiği bildirildi. Açıklamada, "ABD güçleri teyakkuzda ve emirlere uyulmasını sağlamaya hazır durumda" ifadeleri kullanıldı. CENTCOM açıklamaya ek olarak, bölgedeki gemilere iletilen uyarı anonsunu da kamuoyuyla paylaştı.

Paylaşıma göre bölgedeki gemilere ve ablukaya yaklaşan taşıtlara geçilen anonsta, "ABD, İran limanları ve kıyı bölgelerine yönelik resmi bir abluka ilan etti. Limandan ayrılan tüm gemilerin derhal geri dönmeleri ve bir sonraki durakları İran ise seferlerini durdurmaları tavsiye edilmektedir. Ablukayı ihlal etmeye çalışmayın. İran limanlarına giden veya bu limanlardan gelen gemiler durdurulacak, aranacak ve el konulacaktır. Geri dönün ve denetime hazır olun. Ablukaya uymazsanız güç kullanılacaktır. Bütün ABD Donanması, bu karara uyulmasını sağlamak üzere hazır durumdadır" ifadeleri kullanıldı.

 

 

Pakistan Genelkurmay Başkanı Mareşal Asım Munir'in başkanlığındaki üst düzey heyet, ABD'den İran'a bir mesaj iletmek ve iki ülke arasında ikinci tur görüşmeleri planlamak üzere İran’ın başkenti Tahran’a geldi.

İran devlet televizyonuna göre, Genelkurmay Başkanı Mareşal Munir başkanlığındaki üst düzey Pakistan heyeti, Tahran’a ulaştı.

Pakistanlı heyetin, ABD'den İran'a bir mesaj ileteceği ve Tahran-Washington arasında planlanan ikinci tur görüşmelerle ilgili istişarelerde bulunmak için İran'a geldiği aktarıldı.

Heyet, Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi tarafından karşılandı.

Çarşamba günü aracı ülkeler, ABD ile İran arasında devam eden kırılgan ateşkesi uzatmak ve önümüzdeki hafta dolacak olan süreden önce barışı kalıcı hale getirmek için müzakereleri hızlandırdı. Ancak İranlı üst düzey bir askeri yetkili, ABD’nin deniz ablukasını kaldırmaması halinde bölgedeki tüm ticareti durdurma tehdidinde bulundu.

ABD'nin İran limanlarına uyguladığı abluka ve İran’dan gelen yeni tehditler bir haftalık anlaşmayı tehlikeye atsa da, bölge yetkilileri ilerleme kaydedildiğini belirtiyor. Associated Press’e (AP) konuşan yetkililer, Washington ve Tahran'ın diplomasiye zaman tanımak adına ateşkesin uzatılması konusunda "prensipte anlaştığını" bildirdi.

Üst düzey bir ABD'li yetkili ise henüz resmi bir uzatma kararı alınmadığını, İran ile "temasların" sürdüğünü ifade etti. Yetkili, müzakerelerin hassasiyeti nedeniyle isminin açıklanmaması şartıyla konuştu.

İRAN’DAN "TOPYEKûN ABLUKA" TEHDİDİ

İran Müşterek Askeri Komutanı Ali Abdollahi, ABD ordusunun limanlardaki ablukayı kaldırmaması durumunda; Basra Körfezi, Umman Denizi ve Kızıldeniz üzerinden yapılan tüm ithalat ve ihracatı tamamen durduracakları konusunda uyardı. Abdollahi, "İran, ulusal egemenliğini ve çıkarlarını korumak için güç kullanmaktan çekinmeyecektir," dedi.

22 Nisan’da sona erecek olan iki haftalık ateşkes öncesinde arabulucular, geçen hafta sonu doğrudan görüşmeleri tıkayan üç ana konuda uzlaşma sağlamaya çalışıyor:

• İran’ın nükleer programı
• Hürmüz Boğazı’nın statüsü
• Savaş tazminatları

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Baghaei, uranyum zenginleştirme düzeyi ve türünü tartışmaya açık olduklarını ancak ülkesinin "ihtiyaçları doğrultusunda zenginleştirmeye devam etmesi gerektiğini" belirtti.

ABD yönetiminin, İran'la geçici ateşkesin uzatılmasını henüz "resmi olarak" kabul etmediği, ancak görüşmelerin sürdüğü bildirildi.

ABD'li bir yetkili, AA muhabirine yaptığı yazılı açıklamada, ABD ile İran arasındaki geçici ateşkese ilişkin son durumu değerlendirdi.

Yetkili, "ABD, ateşkesin uzatılmasını henüz resmi olarak kabul etmedi. Bir anlaşmaya varılması için ABD ile İran arasındaki görüşmeler devam ediyor." ifadelerini kullandı.

Pakistan'ın arabuluculuğunda ABD ile İran arasında 2 haftalık geçici bir ateşkes anlaşmasına varılmıştı. 8 Nisan'da başlayan anlaşmanın süresi 22 Nisan'da doluyor.

Öte yandan Amerikan medyasına yansıyan haberlerde, taraflar arasında ateşkesin uzatılması için görüşmelerin sürdüğü ve olumlu bir sonuca yaklaşıldığı iddiaları yer aldı.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, İran ile ABD arasında Pakistan’da gerçekleştirilen müzakerelere ilişkin bugün büyük ihtimalle Pakistan'dan bir heyeti ağırlayacaklarını söyledi.

Bekayi, başkent Tahran’da düzenlediği haftalık basın toplantısında gündeme ilişkin açıklamalarda bulundu.

Pakistan’daki müzakerelerin temelde savaşın sonlandırılması ve İran’ın taleplerinin dile getirilmesi üzerine kurulduğunu belirten Bekayi, “Mesaj alışverişi devam ediyor. Bugün yüksek ihtimalle Pakistan'dan bir heyeti ağırlayacağız. Bu görüşmede iki tarafın görüşleri ayrıntılı şekilde ele alınacak." dedi.

Bekayi, ülkesinin nükleer silah üretmek gibi bir amacının olmadığını ve bunu daha önce de defalarca dile getirdiklerini hatırlatarak, "Uranyum zenginleştirmenin türü ve seviyesi görüşülebilir ki biz bunu daha önce de ilan ettik. İran'ın kendi ihtiyaçlarına göre uranyum zenginleştirmeye devam etmesi gerekiyor." ifadelerini kullandı.

ABD’nin daha önce "İran’ın nükleer programını yok ettiklerine" dair açıklamalarda bulunduğuna ancak buna rağmen bugün de aynı konuyu gündemde tuttuğuna dikkati çeken Bekayi, ABD’nin nükleer meseleyi İran’a baskı yapmak için kendi çıkarları doğrultusunda kullandığını söyledi.

Bekayi, ABD’den gelen “İran nükleer silah peşinde koşmaz ise ekonomisinin refaha ereceği” yönündeki açıklamalara ilişkin ise “Biz ekonomimizi nasıl geliştireceğimizi biliyoruz. İran’ın barışçıl amaçlar dışında nükleer programı olmadı. Kimseden korktuğumuz için değil ilkesel olarak nükleer silah peşinde değiliz.” diye konuştu.

Ülkesinin uzun yıllar boyunca Hürmüz Boğazı’nın güvenliğini sağladığına işaret eden Bekayi, son zamanlarda özellikle Hürmüz Boğazı’nda yaşanan tehlikelerin ABD ve İsrail’in girişimlerinden kaynaklandığını savundu.​​​​​​​

 

ABD Başkanı Donald Trump, ABD merkezli Truth Social sosyal medya platformu hesabından Çin'e ilişkin açıklamalarda bulundu.

"Çin, Hürmüz Boğazı'nı kalıcı şekilde açmamdan çok memnun." değerlendirmesini yapan Trump, bunu Çin'in yanı sıra dünya için yaptığını savundu.

Böyle bir durumun "bir daha asla yaşanmayacağını" belirten Trump, şunları kaydetti:

"İran'a silah göndermemeyi kabul ettiler. (Çin Devlet Başkanı Şi Cinping) Birkaç hafta sonra oraya gittiğimde bana kocaman sarılacak."

Trump ayrıca, Çin Devlet Başkanı Şi ile çok iyi çalıştıklarını belirterek "Bu, savaşmaktan daha iyi değil mi? Ancak unutmayın, gerektiğinde savaş konusunda herkesten çok daha iyiyiz." yorumunu yaptı.

İran'ın, ABD ile İsrail'in saldırılarıyla başlayan savaşta ABD üslerini hedef almak için Çin yapımı casus uydu kullandığı öne sürüldü.

İngiliz Financial Times (FT) gazetesinin sızdırılan askeri belgelere dayandırdığı haberinde, uydu görüntüleri ve yapılan yörünge analizlerinin, Çin üretimi uydunun ABD askeri noktalarını izlemek üzere kullanıldığını gösterdiği belirtildi.

İncelemelere göre, Çin merkezli "Earth Eye Co" şirketi tarafından üretilen ve 2024 sonunda uzaya gönderilen "TEE-01B" uydusu fırlatıştan kısa bir süre sonra İran Devrimi Muhafızları Ordusu (IRGC) tarafından satın alındığı iddia edildi.

Yapılan yörünge analizleri, yaklaşık yarım metre çözünürlükte görüntü sağlayabilen casus uydunun insansız hava aracı (İHA) ve füze saldırılarında ABD askeri üslerinin üzerinde bulunduğunu gösterdi.

İZLENEN HEDEFLER ARASINDA KÖRFEZ

İzlenen hedefler arasında Suudi Arabistan, Ürdün, Bahreyn ve Irak'taki ABD askeri tesislerinin de yer aldığı ifade edildi.

Görüntülerin İHA ve füze saldırılarından hemen önce ve sonra kaydedildiği belirtilen haberde, uydunun saldırıların yönlendirilmesinde kullanılmış olabileceği savunuldu.

Haberde, İran'ın, Pekin merkezli "Emposat" şirketine ait yer istasyonlarını kullanma izni aldığı ve bu sayede uydudan gelen verileri sadece kendi toprakları üzerinden değil, Asya'dan Latin Amerika'ya kadar uzanan bir ağ üzerinden de erişebildiği öne sürüldü.

Söz konusu durumun İran'ın askeri istihbarat kapasitesi için bir gelişme anlamına geldiğini belirten uzmanlar, bu büyüklükte bir teknoloji transferinin Pekin'in onayı olmadan gerçekleşmesinin düşük ihtimal olduğu değerlendirmesinde bulundu.

NE OLMUŞTU?

ABD Başkanı Donald Trump, İran'a askeri anlamda destek veren ülkelere yüzde 50 gümrük vergisi getirmeyi düşündüğünü belirtmişti.

Buna Çin'in de dahil olup olmadığı yönündeki soruyu cevaplayan Trump, "Evet, Çin ve muhtemelen diğer ülkeler. Ama özellikle Çin de buna dahildir. Çin'in (İran'a) omuzdan ateşlenen uçaksavar füzeleri sağladığına dair haberler duydum. Ben bu haberlere her zaman güvenmiyorum. Bunu yapacaklarını sanmıyorum, belki başlangıçta biraz yapmışlardır. Ancak Çin dahil herhangi bir ülkeyi İran'a askeri teçhizat sağlarken yakalarsak yüzde 50 gümrük vergisiyle karşı karşıya kalacaklar." yorumunu yapmıştı.

Küresel enerji koridorunun kalbi Hürmüz Boğazı’ndaki sıcak gelişmeler dünya tarafından yakından takip ediliyor. Sabah Gazetesi Dış Haberler Müdürü Bercan Tutar, bölgedeki askeri hareketliliği ve diplomatik satranç hamlelerini A Haber ekranlarında analiz etti.

ABD’nin dev savaş gemileriyle bölgeyi abluka altına alma girişimi ve İran’ın ambargoyu delme çabaları, dünyayı büyük bir enerji krizinin eşiğine getirdi. Rusya ve Çin’in de dahil olduğu bu gerilimde, gözler bölgedeki son gelişmelere çevrildi.

AMBARGOYU DELMEK İÇİN ‘LİMAN’ HAMLESİ

İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki stratejisini değerlendiren Bercan Tutar, "İran bu noktayı fiilen kapattığını duyurdu, Amerika da benzer bir hamleyle karşılık verdi. Ancak İran, daha güneydeki limanları üzerinden bu ambargoyu delebileceğini düşünüyor." dedi. Tutar, bu hamlenin Hürmüz’ü baypas etmek adına kritik bir adım olduğunu vurguladı.

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, diyaloğa her zaman hazır olduklarını ancak ülkeyi teslim olmaya zorlama girişimlerinin başarısızlığa mahkum olduğunu söyledi. İran resmi ajansı IRNA'ya göre Pezeşkiyan, Tahran'daki acil hizmetler merkezini ziyaretinde açıklama yaptı.

Uluslararası sistemdeki "çifte standartları" eleştiren Pezeşkiyan, herhangi bir ülkeye yapılan askeri saldırının "evrensel olarak kabul görmüş" ilkelere aykırı olduğunu ve ABD-İsrail'in İran'a açtığı savaşın da hukuksuz olduğunu vurguladı.

"İRAN SAVAŞ VE İSTİKRARSIZLIK ARAYIŞINDA DEĞİL"

ABD-İsrail'in saldırılarında sivillerin ve sivil merkezlerin de hedef alındığına işaret eden İran Cumhurbaşkanı, "Sivilleri, önde gelen kişileri, çocukları hedef almanın, okullar ve hastaneler dahil olmak üzere hayati merkezleri tahrip etmenin uluslararası hukuk ve insani ilkeler çerçevesinde ne gibi bir gerekçesi olabilir?" sorusunu yöneltti.

İran Cumhurbaşkanı, ABD-İsrail'in saldırılarına rağmen İran'ın "ilkeli" duruşundan taviz vermediğini söyleyerek şunları kaydetti:

"İran savaş ve istikrarsızlık arayışında değildir ve her zaman farklı ülkelerle diyalog ve yapıcı etkileşimi vurgulamıştır. Buna karşılık ülkeyi teslim olmaya zorlama girişimleri de başarısızlığa mahkumdur. İran milleti asla böyle bir yaklaşımı kabul etmeyecektir."

ABD'nin İran'a "deniz ablukası" iddiaları sırasında İran'a ait bir petrol tankerinin konum cihazı açık halde Hürmüz Boğazı'ndan geçerek İran kara sularına girdiği belirtildi.

Yarı resmi Fars Haber Ajansına göre, İran'a ait bir tanker, ABD'nin "deniz ablukası" sırasında konum sistemi açık halde Hürmüz Boğazı'nı geçerek İran kara sularına ulaştı.

Haberde, söz konusu petrol tankerinin 2 milyon varil ham petrol taşıma kapasitesine sahip olduğu ve "en ufak bir engelle karşılaşmadan" varış noktasına ulaştığı ifade edildi.

 

Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, ABD ile İran arasında yapılması beklenen yeni barış görüşmeleri öncesinde diplomasi trafiğini hızlandırdı. Şerif’in, Suudi Arabistan, Katar ve Türkiye’yi kapsayan dört günlük kritik bir ziyaret turuna çıkacağı açıklandı.

DİPLOMASİ MARATONU BAŞLIYOR

Pakistan Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, Şerif’in 15-18 Nisan tarihleri arasında Suudi Arabistan, Katar ve Türkiye’ye resmi ziyaretler gerçekleştireceği bildirildi.

Açıklamada, Suudi Arabistan ve Katar temaslarının ikili ilişkiler kapsamında yürütüleceği, Türkiye ziyaretinde ise Şerif’in Antalya Diplomacy Forum’na katılacağı ve burada Başkan Recep Tayyip Erdoğan başta olmak üzere çeşitli liderlerle görüşmeler yapacağı ifade edildi.

İSLAMABAD GÖRÜŞMELERİ SONUÇSUZ KALDI

ABD ile İran arasında hafta sonu Islamabad’da gerçekleştirilen doğrudan temaslar, onlarca yıl sonra yapılan ilk yüz yüze görüşme olma özelliği taşıyordu.

28 Şubat’ta başlayan ve altı haftayı aşkın süredir devam eden savaşın sona erdirilmesi hedeflenirken, taraflar arasında bir anlaşmaya varılamadı. Ancak diplomatik girişimlerin sürdüğü ve yeni bir müzakere turu için hazırlık yapıldığı bildirildi.

SAVAŞ BÖLGEYİ SARSTI: ENERJİ AKIŞI KESİNTİDE

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan savaş, Orta Doğu genelinde geniş çaplı bir krize yol açtı. İran’ın misillemeleri, özellikle Körfez’deki ABD müttefiklerini hedef alırken, bölgeden yapılan enerji ihracatında ciddi aksamalara neden oldu.

ABD Başkanı Donald Trump, Salı günü yaptığı açıklamada görüşmelerin bu hafta yeniden başlayabileceğini belirterek diplomasiye kapıyı açık bıraktı.

KIRILGAN ATEŞKES SÜRÜYOR

ABD’nin İran’a yönelik deniz ablukası kararına rağmen, bölgede kırılgan bir ateşkesin önümüzdeki haftaya kadar yürürlükte olduğu ifade ediliyor.

Şerif’in ziyaretlerine, ABD-İran görüşmelerinde arabuluculuk yapan isimlerden biri olan Dışişleri Bakanı Ishaq Dar ve üst düzey yetkililer de eşlik edecek.

RİYAD’DAN MİLYAR DOLARLIK DESTEK

Pakistan ile Saudi Arabia arasındaki yakın ilişkiler dikkat çekerken, Pakistan Maliye Bakanlığı, Riyad yönetiminin ülkenin döviz rezervlerini güçlendirmek amacıyla 3 milyar dolar sağlayacağını açıkladı.

Bu gelişme, Pakistan’ın kısa süre önce Birleişk Arap Emirlikleri’ne olan milyarlarca dolarlık borcunu geri ödediğini duyurmasının ardından geldi.

Ayrıca, Suudi Arabistan’ın Pakistan Merkez Bankası’nda bulunan 5 milyar dolarlık mevduatının da süresi belirtilmeyen bir dönem için uzatılacağı bildirildi.

GÖZLER YENİ GÖRÜŞME TURUNDA

İslamabad’ın yürüttüğü yoğun diplomasi, ABD ile İran arasında yeni bir müzakere sürecinin kapısını aralamayı hedefliyor. Önümüzdeki günlerde yapılması beklenen görüşmeler, savaşın seyrini değiştirebilecek kritik bir eşik olarak değerlendiriliyor.

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Trump'ın İran'la "kapsamlı" bir anlaşma peşinde olduğunu belirtti.

 ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Başkan Donald Trump'ın İran'la dar değil, aksine "kapsamlı" bir anlaşma yapmak istediğini ve bunun için müzakerelere devam edeceklerini söyledi.

ABD Başkan Yardımcısı Vance, Georgia'da düzenlenen "Turning Point USA" etkinliğinde ABD-İran gerilimini değerlendirdi.

Vance, Başkan Trump'ın İran'la dar kapsamlı bir anlaşma yerine "kapsamlı" bir anlaşma peşinde olduğunu ve buna ulaşacaklarına inandığını belirtti.

ABD Başkan Yardımcısı, devam eden müzakereleri, yaklaşık bir haftadır süren geçici ateşkesle bağlantılı daha geniş bir stratejinin parçası olarak nitelendirdi.

Trump'ın sürece bakışına değinen Vance, "Başkan büyük bir anlaşma yapmak istiyor. İran'a temel olarak sunduğu şey çok basit. Eğer normal bir ülke gibi davranmaya hazırsanız, biz de size ekonomik olarak normal bir ülke gibi davranmaya hazırız. Kendisi dar kapsamlı bir anlaşma istemiyor." dedi.

Vance, söz konusu geçici ateşkesin halen devam ettiğini vurgulayarak, bu bakımdan sürecin halen devam ettiğine işaret etti.

POTANSİYEL ANLAŞMA KONUSUNDA HALEN İYİMSER

"İran'la anlaşmanın henüz tamamlanmamasının nedeni, başkanın İran'ın nükleer silaha sahip olmadığı bir anlaşma istemesi." diye konuşan Vance, müzakerelerin devam edeceğini ve potansiyel bir anlaşma konusunda halen iyimser olduğunu dile getirdi.

Vance, "Müzakerelere devam edeceğiz ve bunu gerçekleştirmek için çaba göstereceğiz, çünkü bu dünya için çok iyi olur. Ülkemiz için ve herkes için harika olur. Bu yüzden bunu gerçekleştirmek için mücadele etmeye devam edeceğim." ifadelerini kullandı.

İki ülke arasında ciddi bir güvensizlik olduğuna da dikkati çeken Vance, "Bu sorunu bir gecede çözemezsiniz. Karşımızda oturanların bir anlaşma yapmak istediğini düşünüyorum ve ABD başkanının bize oraya gidip iyi niyetle müzakere etmemizi söylediğini biliyorum. Biz de öyle yaptık. Yapmaya da devam edeceğiz." şeklinde konuştu.

Vance, genç Amerikalıların Trump yönetiminin Orta Doğu'ya yönelik bazı politikalarını desteklemediğini gördüğünü de kaydetti.

ABC News muhabiri, sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı paylaşımda, "ABD Başkanı Donald Trump, ateşkesi uzatmayı düşünmediğini ve bunun gerekli olacağını düşünmediğini söyledi." ifadelerini kullandı.

ABD Başkanı Donald Trump, İran’a yönelik sürecin farklı şekillerde sona erebileceğini ancak bir anlaşmanın daha tercih edilebilir olduğunu söyledi.

Trump, “Bu süreç her iki şekilde de sona erebilir ancak bence bir anlaşma tercih edilir, çünkü o zaman ülkelerini yeniden inşa edebilirler” ifadelerini kullandı.

Söz konusu açıklama, ABC News muhabirinin X platformunda yaptığı paylaşımla kamuoyuna yansıdı.

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, ABD-İsrail’in İran’a karşı yürüttüğü savaş nedeniyle Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyatın aksaması sonucu Çin’de oluşan enerji açığını Rusya’nın karşılayabileceğini söyledi. Açıklama, Rus devlet medyası tarafından Çarşamba günü duyuruldu.

Pekin’de düzenlenen basın toplantısında konuşan Lavrov, Hürmüz Boğazı’ndaki tıkanıklığa ilişkin bir soruya yanıt verirken, “Rusya, Çin ve bizimle çalışmak isteyen diğer ülkelerde ortaya çıkan kaynak açığını şüphesiz telafi edebilir” ifadelerini kullandı.

Rus devlet medyasına göre Lavrov ayrıca, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in yılın ilk yarısında Çin’i ziyaret edeceğini de açıkladı.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı’nın (CENTCOM) komutanı, Salı günü yaptığı açıklamada, devam eden abluka kapsamında ABD güçlerinin İran’a yönelik deniz ticaretini “tamamen durdurduğunu” söyledi.

Amiral Brad Cooper, yaptığı açıklamada, “Ablukanın uygulanmaya başlamasından bu yana geçen 36 saatten kısa sürede, ABD güçleri İran’a deniz yoluyla giren ve çıkan ekonomik ticareti tamamen durdurdu” ifadelerini kullandı.

Cooper’ın açıklamaları, CENTCOM’un Pazartesi günü İran limanlarına giriş ve çıkış yapan tüm deniz trafiğine yönelik abluka başlatmasının ardından geldi.

Orta Doğu’daki askeri operasyonlardan sorumlu olan CENTCOM, ablukayı Körfez ve Umman Denizi’ndeki İran limanlarına giren veya bu limanlardan çıkan tüm ülkelere ait gemilere karşı “tarafsız şekilde uyguladığını” bildirdi.

Açıklamada ayrıca, “CENTCOM güçleri, İran dışındaki limanlara gidip gelen gemilerin Hürmüz Boğazı’ndan geçiş serbestisini engellemeyecektir” denildi.

İRAN'A GİREN ÇIKAN 8 PETROL TANKERİ DURDURULDU

Abluka, hafta sonu Pakistan’da ABD ile İran arasında 28 Şubat’ta başlayan savaşı sona erdirmeyi amaçlayan nadir doğrudan görüşmelerin ardından geldi. Ancak bu görüşmelerden bir anlaşma çıkmadı.

CENTCOM daha önce Salı günü yaptığı açıklamada, ablukanın ilk 24 saatinde hiçbir geminin ABD engelini aşamadığını ve altı ticari geminin ABD güçlerinin talimatlarına uyarak Umman Denizi’ndeki bir İran limanına geri döndüğünü duyurmuştu.

The Wall Street Journal gazetesinin bir ABD’li yetkiliye dayandırdığı haberine göre ise, ablukanın başlamasından bu yana ABD donanması İran limanlarına giren veya çıkan sekiz petrol tankerini durdurdu.

ABD Başkanı Donald Trump, tamamı bugün yayınlanacak bir röportajında ABD-İsrail’in İran’a karşı yürüttüğü savaşın “sona çok yakın” olduğunu söyledi.

Fox Business sunucusu Maria Bartiromo’nun “Savaş bitti mi?” sorusuna yanıt veren Trump, “Bence sona çok yakın, evet. Yani ben bunun bitmeye çok yakın olduğunu düşünüyorum” ifadelerini kullandı. Röportajdan bir video kesiti ABD merkezli sosyal medya platformu X üzerinden paylaşıldı.

"HENÜZ BİTİRMEDİK"

Trump ayrıca, “Şunu bilin, eğer şu anda çekilsem, o ülkeyi yeniden inşa etmeleri 20 yıl alır ve biz henüz bitirmedik. Ne olacağını göreceğiz. Bence anlaşma yapmak için çok istekli olduklarını düşünüyorum” dedi.

Daha önce Bartiromo, Instagram üzerinden paylaştığı videoda, Trump’ın röportaj boyunca İran savaşından geçmiş zaman kipiyle bahsettiğini ve bunun üzerine kendisine doğrudan “Bitti mi?” diye sorduğunu aktardı.

Bartiromo, “O da ‘Bitti’ dedi” ifadeleriyle bu diyaloğu anlattı.

YENİ MÜZAKERE İÇİN ÇALIŞMALAR SÜRÜYOR

28 Şubat’ta başlayan ABD-İsrail’in İran’a yönelik savaşını kalıcı olarak sona erdirmek amacıyla hafta sonu İslamabad’da görüşmeler gerçekleştirildi. Ancak bu görüşmelerden bir anlaşma çıkmadı. Yeni bir müzakere turu için çalışmaların sürdüğü belirtiliyor.

Trump, doğrudan ABD-İran görüşmelerinin yeniden başlama ihtimaline ilişkin iyimser bir ton kullanarak, Salı günü yaptığı açıklamada bu görüşmelerin önümüzdeki iki gün içinde Pakistan’da yeniden başlayabileceğini ifade etti.

Pakistan, 8 Nisan’da iki haftalık bir ateşkese aracılık etmişti. Ateşkesin halen yürürlükte olduğu bildirildi.