CANLI | Ortadoğu alev alev: İran'da yeni lider Mücteba Hamaney | Tahran'dan İsrail'e füze saldırısı

 ABD-İsrail saldırılarına misilleme olarak bölge ülkelerindeki ABD üsleri ve kritik noktalara saldırılar düzenleyen İran'ın insansız hava araçlarıyla (İHA) hedef aldığı Bahreyn'de, gece saatlerinden bu yana 3 kez sirenlerin çaldığı bildirildi.

Bahreyn İçişleri Bakanlığı, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı açıklamada, İHA saldırılarına ilişkin bilgi verdi.

Bakanlık, gece saatlerinden bu yana 3 kez sirenlerin çaldığı ülkede, vatandaşlar ve ikamet edenlerden sakin kalmalarını, en yakın güvenli alana gitmelerini ve gelişmeleri resmi kanallardan takip etmelerini istedi.

Bahreyn İçişleri Bakanlığı, İran'ın ülkeye yönelik insansız hava araçları (İHA) saldırıları nedeniyle Sitre bölgesinde çok sayıda evde hasar meydana geldiğini açıklamıştı.

Bahreyn Sağlık Bakanlığı da İHA saldırıları nedeniyle Sitre bölgesinde 4'ü ağır olmak üzere 32 kişinin yaralandığını duyurmuştu.

Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Savunma Bakanlığı, İran'dan gelen füze ve insansız hava aracı (İHA) tehditlerine, hava savunma sistemlerinin müdahalede bulunduğunu bildirdi.

Bakanlıktan yapılan açıklamada, İran'dan gelen füze ve İHA tehditlerine, hava savunma sistemlerinin karşılık verdiği belirtildi.

Açıklamada, ülkenin farklı bölgelerinde duyulan seslerin, hava savunma sistemlerinin balistik füzelere, savaş uçaklarının ise İHA ve seyir füzelerine müdahalesinden kaynaklandığı ifade edildi.

İran Devrim Muhafızları Ordusu, ülkede yeni lider olarak Mücteba Hamaney'in seçilmesiyle eş zamanlı olarak İsrail ve ABD üslerine füze saldırıları düzenlediğini duyurmuştu.

Bu açıklamanın ardından Katar, Kuveyt, Bahreyn, Suudi Arabistan ve Irak'tan füze ve İHA saldırılarına ilişkin haberler geldi.

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ise yeni lider seçilmeden önce yaptığı açıklamada, ülkesinin güvenlik politikasıyla ilgili değerlendirmelerde bulunarak, Geçici Liderlik Konseyi’nin saldırı gelmeyen komşu ülkelere yönelik saldırı düzenlenmemesi ve füze fırlatılmaması kararı aldığını açıklamıştı.

Ancak gece boyunca Körfez hattı, yeni saldırılar ve bu ülkelerin hava savunma sistemlerinin İran'dan gelen füze ve İHA'ları engellemeye yönelik müdahaleleriyle hareketli saatler yaşadı.

Irak'ta, ABD üssünün de bulunduğu Erbil Havalimanı ile ABD'nin Erbil Başkonsolosluğu yakınlarında 5’er dakika arayla 4 saldırı oldu ve art arda patlama sesleri duyuldu.

İnsansız hava aracı (İHA) ile yapılan saldırıların ardından hava savunma sistemleri devreye girdi.

Hava savunma sistemleriyle eş zamanlı olarak güvenlik güçleri de İHA’lara karşı yoğun ateş başlattı.

ABD-İsrail’in İran’a başlattıkları saldırıların ilk gününden bu yana her gün Erbil’de patlama sesleri duyuluyor.

Suudi Arabistan, İran'ın komşu ülkelere saldırma planlarının olmadığı yönündeki açıklamasının gerçeği yansıtmadığını, İran'ın "gerçeklikle ilgisi olmayan, zayıf gerekçelere dayalı saldırganlığını sürdürdüğünü" belirtti.

Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamada, İran'ın Körfez İşbirliği Konseyi ülkeleri ve Suudi Arabistan topraklarına yönelik saldırılarının "hiçbir koşulda kabul edilemez" olduğu vurgulandı.

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan'ın komşu ülkelere saldırma planlarının olmadığı yönündeki açıklamasına atıfta bulunulan açıklamada, "İran tarafının bu açıklamayı ne İran Cumhurbaşkanı'nın konuşması sırasında ne de sonrasında uygulamaya koymadığını teyit ederiz. İran, gerçeklikle hiçbir ilgisi olmayan, zayıf gerekçelere dayalı saldırganlığını sürdürmektedir." ifadeleri kullanıldı.

Suudi Arabistan'ın savaşta yer almak üzere savaş uçakları ve yakıt ikmal uçaklarını gönderdiği iddialarına değinilen açıklamada, "Gerçekte, bu uçaklar Krallığın ve Körfez İşbirliği Konseyi ülkelerinin hava sahasını İran füzeleri ve insansız hava araçlarından korumak ve izlemek için hava devriyesi yapmaktadır." değerlendirmesinde bulunuldu.

Açıklamada, Suudi Arabistan'ın egemenliğini ve vatandaşlarının güvenliğini korumak için gerekli tüm önlemleri alma hakkına sahip olduğu vurgulandı.

İsrail ordusunun, İran'ın orta kesimlerine yeni saldırılar başlattığını açıklamasının ardından İsfahan kentinde patlama sesleri duyuldu.

İsrail ordusu, İran'ın merkezindeki altyapıya yönelik ek bir hava saldırısı dalgası başlattığını açıkladı.

İran medyası ise ülkenin orta kesimlerindeki İsfahan kentinde patlamaların meydana geldiğini belirtti.

Resmi makamlardan saldırıya ilişkin henüz açıklama yapılmadı.

İsrail saldırılarının hedefindeki Lübnan'ın başkenti Beyrut'ta patlama ve savaş uçağı sesleri duyuluyor. 

İran, İsrail'e füze saldırısı başlatmasını ardından Tel Aviv'de sirenler devreye girdi. Orta Doğu'da gece saatlerinde hareketlilik sürerken İsrail ise Tahran'a ve Beyrut'a eş zamanlı saldırılarını sürdürüyor. 

Suudi Arabistan Savunma Bakanlığı, ülkenin güneydoğusundaki Şeybe Petrol Sahası'na düzenlenen insansız hava aracı (İHA) saldırısının engellendiğini açıkladı.

Bakanlığın ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yapılan açıklamada, İHA saldırısına ilişkin bilgi verildi.

Açıklamada, ülkenin güneydoğusunda, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) sınırı yakınlarındaki Şeybe Petrol Sahası'na İHA ile düzenlenen saldırının engellendiği kaydedildi.

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Uzmanlar Meclisi tarafından ülke lideri makamına seçilen Mücteba Hamaney'i tebrik etti.

İran Meclisi Haber Ajansı (ICANA), Pezeşkiyan'ın tebrik mesajını yayımladı.

İran Cumhurbaşkanı mesajında, "Ülkedeki mevcut sorunların üstesinden gelebilmek sizin hikmetli liderliğinizin yanı sıra halkın güven, dayanışma, katılım ve geniş tabanlı direnişine dayanan bir ortamın oluşturulmasıyla mümkün olacaktır." ifadelerini kullandı.

Pezeşkiyan, ülkede birliği koruma, ileri, bağımsız bir İran inşa etme yolunda yeni lidere Allah'tan başarılar dilediğini kaydetti.

İran'da yeni liderin seçiminden sorumlu Uzmanlar Meclisi, Mücteba Hamaney'in oy çoğunluğuyla ülkenin üçüncü lideri olarak seçildiğini duyurmuştu.

ABD ile İsrail'in 28 Şubat'taki hava saldırısında ülke lideri Ali Hamaney öldürülmüş, yeni liderin seçimine kadar söz konusu makamı geçici liderlik konseyi temsil etmişti. 

Katar'ın başkenti Doha'da patlama sesleri duyulduğu ve füze saldırılarının hava savunma sistemleri tarafından engellendiği bildirildi.

Katar Savunma Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, ülke topraklarını hedef alan füze saldırılarının önlendiği belirtildi.

Başkent Doha'da patlama sesleri duyulurken, cep telefonlarına "ulusal acil durum" uyarısı gönderildi.

Vatandaşlar ve ülkede ikamet edenlerden evlerinde kalmaları ve açık alanlardan uzak durmaları istendi.

İran Devrim Muhafızları Ordusu, ülkede yeni lider Mücteba Hamaney'in seçilmesiyle eş zamanlı olarak İsrail ve ABD üslerine füze saldırısı düzenlediğini duyurmuştu.

İran, Mücteba Hamaney'in ülkenin yeni lideri olarak seçilmesinin ardından İsrail'e art arda 3 dalga halinde misilleme saldırıları yaptı.

Saldırıların iki dalgası ülkenin kuzey kesimlerini hedef alırken, bir dalgası ise başkent Tel Aviv'in de yer aldığı orta kesimlere yönelik gerçekleştirildi.

İran'ın misilleme saldırısında çok başlıklı füze kullanması dikkat çekti.

İran'ın misillemesi nedeniyle ülkenin büyük bir kısmında sirenler çalarken milyonlarca İsrailli sığınaklara girdi.

Başkent Tel Aviv ve Kudüs semalarında güçlü patlama sesleri duyuldu.

Yedioth Ahronot gazetesinin haberinde, ülkenin orta kesimindeki Lod ve Rishon Lezion kentlerine şarapnel parçalarının isabet ettiği ve hasar meydana geldiği aktarıldı.

İsrail acil yardım servisi Magen David Adom (Kızıl Davud Yıldızı) ilk belirlemelere göre, 40 yaşında bir kadının şarapnel etkisiyle yaralandığını duyurdu.

İsrail'in Kanal 12 televizyonu ise ülkenin kuzeyine gerçekleştirilen misillemelerde, bazı boş alanlara isabetlerin olduğunu bildirdi.

İsrail basını, Lübnan'daki Hizbullah'ın İsrail'e karşı saldırılarında "yarı düzenli ordu" tarzından "tam teşekküllü gerilla savaşı" tarzına geçiş yaptığı belirtti.

İsrail'in Kanal 12 televizyonunun İsrailli askeri kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Hizbullah, cephe hattında saldırılarını "küçük ve hareketli birimlere dayandırmaya" başladı.

"Hizbullah, yarı düzenli bir orduya benzeyen savaş tarzından tam teşekküllü gerilla savaşı tarzına geçti." ifadesini kullanan İsrailli askeri yetkili, Hizbullah'ın Rıdvan Gücü unsurlarının Lübnan'ın güneyine yayıldığını ve buradan sınırın her iki tarafındaki İsrail unsurlarına saldırılar düzenlediğini söyledi.

Kaynak, İsrail'in Lübnan'ın güneyindeki hava ve kara saldırılarına rağmen Hizbullah mensuplarının saldırı düzenleyebildiğini kaydetti.

Hizbullah’ın “uzun süreli bir savaş” yürütmek amacıyla küçük ve hareketli birimlere ayrılarak taktik değiştirdiğini belirten kaynak, İsrail ordusunun ise fırlatma platformları, roketler ve tesisleri hava saldırılarıyla hedef almayı sürdürdüğünü aktardı.

İran'ın saldırı başlattığını açıklamasının ardından İsrail'in kuzey bölgelerinde sirenler çaldı. İsrail ordusundan yapılan açıklamada, İran'dan atılan füzeleri önlemek için hava savunma sistemlerinin devrede olduğu belirtildi.

Saldırı tehdidi altındaki bölgelerdeki vatandaşların cep telefonlarına ön uyarı mesajları giderken, İsrail ordusu halka en yakın sığınağa gitmeleri talimatını verdi.

İran'ın yeni füze saldırısının hemen ardından İsrail'in kuzeyinde ve orta kesimindeki Netanya kentinde sirenler çaldı.

Öte yandan İran basını, Mücteba Hamaney'in ülkenin yeni lideri olarak seçilmesinin ardından İsrail'e ilk füze saldırısının başlatıldığını yazdı.

Lübnan resmi haber ajansı NNA: Havadan indirme yaparak Lübnan'ın Nebi Şit kasabasına ilerleyen İsrail askerleriyle Hizbullah üyeleri arasında şiddetli çatışmalar yaşanıyor.

İSRAİL'DEN HAVADAN İNDİRME OPERASYONU

Lübnan'ın doğusunda havadan indirme yaparak Nebi Şit kasabasına doğru ilerlemeye çalışan İsrail askerleri ile Hizbullah mensupları arasında şiddetli çatışmalar yaşandığı bildirildi.

Lübnan resmi ajansı NNA'nın haberine göre, İsrail askerleri havadan indirme yaparak Nebi Şit kasabasına doğru ilerlemeye çalıştı.

Haberde, bölgede Hizbullah üyeleri ile İsrail askerleri arasında şiddetli çatışmaların yaşandığı belirtildi.

İsrail ordusu 7 Mart'ta da Nebi Şit beldesine helikopterlerle asker indirme girişiminde bulunmuş, Hizbullah ise bu girişimin çatışmaların ardından püskürtüldüğünü açıklamıştı.

İsrail ordusu, 1986'da Lübnan'da uçağı düşen ve o tarihten bu yana akıbeti bilinmeyen İsrailli askeri pilot Ron Arad'ın cenazesini bulmak için Lübnan'a havadan indirme yapıldığını açıklamıştı.

İndirme sırasında İsrail ordusunun Nebi Şit beldesine düzenlediği yoğun saldırılarda ve baskında 41 kişi hayatını kaybetmişti.

İran’da Uzmanlar Meclisi, ABD ve İsrail’in 28 Şubat’taki hava saldırısında hayatını kaybeden Ali Hamaney’in ardından liderlik makamına oğlu Mücteba Hamaney’in “ezici oy çoğunluğuyla” seçildiğini açıkladı.

Bu gelişmenin ardından İran’da vatandaşlar sokaklara çıkarak yeni liderin seçilmesini sevinçle karşıladı.

ABD-İsrail'in İran'a saldırılarında İsfahan Devrim Muhafızları Ordusu Komutan Yardımcısı Tuğgeneral Hacı Ali Haşimi hayatını kaybetti.

İranlı Öğrenciler Haber Ajansı (ISNA), Devrim Muhafızları Ordusu tarafından konuya ilişkin yapılan açıklamayı yayımladı.

Açıklamada, ABD-İsrail saldırılarında İsfahan'daki Sahib ez-Zaman Devrim Muhafızları Koordinasyon Yardımcısı Tuğgeneral Hacı Ali Haşimi'nin öldüğü belirtildi.

ABD-İSRAİL’İN İRAN’A SALDIRILARI

İsrail ve ABD, Tahran ile Washington yönetimleri arasında müzakereler sürerken 28 Şubat'ta İran'a askeri saldırı başlattı.

İran da İsrail'in yanı sıra ABD üslerinin bulunduğu Katar, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Bahreyn başta olmak üzere bazı bölge ülkelerinde belirlediği hedeflere saldırılarla karşılık verdi.

ABD-İsrail saldırılarında, İran lideri Ayetullah Ali Hamaney'in yanı sıra çok sayıda üst düzey yetkili öldü.

İranlı yetkililere göre, ABD-İsrail saldırılarında 1332 kişi hayatını kaybetti.

İran'da Uzmanlar Meclisi, ABD-İsrail'in 28 Şubat'taki hava saldırısında öldürülen Ali Hamaney'in ardından liderlik makamına oğlu Mücteba Hamaney'in "ezici oy çoğunluğuyla" seçildiğini duyurdu.

İran'da yeni liderin seçiminden sorumlu Uzmanlar Meclisi, yaptığı yazılı açıklamada, "Ayetullah Seyyid Mücteba Hüseyni Hamaney’i Uzmanlar Meclisi üyelerinin ezici oy çoğunluğuyla İran İslam Cumhuriyeti’nin üçüncü lideri olarak belirleyip ilan ettiğini duyurur." ifadesini kullandı.

Rehber Meclisi, ABD-İsrail saldırılarına rağmen liderin seçilmesi çalışmalarının "dikkatli ve yoğun bir değerlendirmeyle" bugün gerçekleşen olağanüstü oturumla tamamlandığını belirtti.

İRAN MEDYASI YENİ LİDERİ DUYURDU

A Haber muhabiri Ekber Karabağ, Mücteba Hameney'in yeni lider olarak açıklanmasının ardından Tahran'daki son bilgileri paylaştı. 

"Az önce İran devlet televizyonu yeni liderin Seyid Mücteba Hamaney olduğunu açıkladı. Ayetullah Seyyid Mücteba Hamaney ülkenin üçüncü lideri olarak seçildiği yönünde İran medyasında haberler var. Aynı şekilde Tasnim Haber Ajansı acil koduyla Mücteba Hamaney'in yeni lider olduğunu duyurdu." dedi. 

MÜCTEBA HAMANEY KİMDİR?

Mücteba Hüseyni Hamaney 17 Eylül 1969’da Meşhed kentinde doğdu. ABD-İsrail'in 28 Şubat'ta hava saldırısıyla öldürülen eski İran lideri Ali Hamaney’in ikinci oğlu olan Mücteba Hamaney, 1979 yılında ailesinin Tahran’a taşınmasından sonra dini eğitimine Kum’daki İslam ilimler okulunda devam ederek, ileri düzeyde fıkıh ve usul eğitimi aldı.

Bazı dini otoriteler ve babası tarafından verilen “harici dersler” şeklinde nitelendirilen “içtihat dersleri müderrisliği” eğitimi de alan Hamaney, daha sonra bu dersleri okutan kişiler arasında yer aldı. Şii mezhebine göre, İslami ilimlerin en üst seviyesi kabul edilen bu eğitimi alan kimselerin artık kimseyi taklit etmesine gerek görülmüyor ve müçtehit olarak kabul ediliyor.

Mücteba Hamaney, İran-Irak Savaşı (1980-1988) sırasında İran'ın silahlı gücü Besic'in gönüllü bir üyesi olarak cephede bulundu.

Resmi bir görevi olmamasına rağmen 2000’lerin ortalarından itibaren hem ulusal hem de uluslararası medyada Mücteba adı daha fazla duyulmaya başlandı.

Bazı analistler, dolaylı etkisine dikkati çekerek, İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun bazı komutanlarıyla ilişkileri olduğunu, 2005 ve 2009 cumhurbaşkanlığı seçimlerinde rol aldığını ve bazı atamalar ile siyasi koordinasyonlar üzerinde etkili olduğunu ileri sürdü.

Son yıllarda medyada, babasının halefi olarak sıkça gündeme getirilen Mücteba Hamaney’in kamuoyuna yansıyan, kişisel hayatı hakkında sınırlı bilgi var. Mücteba Hamaney, genellikle medyadan uzak bir yaşam sürdü.

İRAN LİDERİNİN YETKİLERİ

İran'da seçimle iş başına gelen Cumhurbaşkanı sınırlı yetkilere sahipken, “liderlik makamı”, tüm devlet organlarının üzerinde, sahip olduğu anayasal yetkilerle iç ve dış politika konularında son sözü söyleyen merci kabul ediliyor.

Cumhurbaşkanı dahil tüm devlet organlarının üzerinde bir otoriteye sahip ve “rehber” olarak adlandırılan devlet başkanı, İran Silahlı Kuvvetleri Başkomutanı olarak iç güvenlik ve dış politika konularında da belirleyici rol oynuyor.

İran lideri, 88 kişiden oluşan ve halk tarafından 8 yılda bir seçilen Uzmanlar Meclisi tarafından seçiliyor. Bu meclise aday kişilerin çoğu lider tarafından belirlenirken Anayasayı Koruyucular Konseyi (AAK) tarafından da onaylanıyor. AAK’nin uygun görmediği kişiler, Uzmanlar Meclisi seçimlerine katılamıyor.