CANLI | İran hava sahası yeniden aktif! Dışişleri'nden protestolara yönelik açıklama: Sükunet sağlandı

ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a yönelik askeri seçenekleri değerlendirdiği ancak olası saldırının en iyi ihtimalle günler sonra düzenleneceği öne sürüldü.

The New York Times (NYT) gazetesinin haberinde ABD'nin bir süredir şiddetli protestoların sürdüğü İran'a askeri müdahale planları ele alındı.

Gazeteye konuşan ABD yönetiminden yetkililer, Trump'ın son günlerde komutanları tarafından kendisine sunulan askeri seçenekleri göz ardı etmediğini belirtti.

İsimleri açıklanmayan yetkililer, ABD Savunma Bakanlığının (Pentagon) Trump'a bu konuda geniş seçenek yelpazesi sunduğunu kaydetti.

Olası hedefler arasında yeniden İran'ın nükleer programı ve balistik füze sistemlerinin bulunduğunu söyleyen yetkililer, siber saldırı veya güvenlik güçlerine yönelik ölümcül saldırıların düzenlenmesinin ise daha yüksek olasılıkta olduğunu dile getirdi.

SALDIRI EMRİ, TAHRAN'IN SIRADAKİ ADIMLARINA BAĞLI

Yetkililer, Trump'ın askeri seçenek emrinin, Tahran'ın sonraki adımlarına bağlı olduğunu söyledi.

ABD'nin uzun menzilli bombardıman uçaklarının, ikincil saldırı ihtimali nedeniyle başta alarma geçirildiğini anlatan yetkililer, dün itibarıyla bunun askıya alındığını dile getirdi.

Yetkililer, herhangi bir saldırının henüz değil en az birkaç gün sonra düzenleneceğini ve İran'dan güçlü bir misillemeye yol açabileceğini ifade etti.

ABD istihbaratına göre İran'ın misillemesinin bölgedeki ABD üslerine yönelik olacağını dile getiren yetkililer, Katar'daki üssün yanı sıra Suriye ve Irak'a konuşlu ABD güçlerine de saldırılar düzenlenebileceğini belirtti.

SALDIRI İÇİN BÖLGEDEKİ SEÇENEKLER SINIRLI

Haberde Trump'ın İran'a karşı saldırı emri vermesi durumunda askeri seçeneklerinin sınırlı olacağı ifade edildi.

Pentagon yetkilileri, şu anda Orta Doğu'da bir uçak gemisinin yanı sıra füze fırlatan üç muhrip gemisi ile füze fırlatan en az bir denizaltı bulundurduklarını, gemilerden birinin ise Kızıldeniz'de olduğunu kaydetti.

Trump, dün Beyaz Saray'daki imza töreninde İran'daki "infazların" durdurulduğu bilgisinin kendilerine iletildiğini belirterek, askeri seçeneklerin halen masada olup olmadığına ilişkin, "Sürecin nasıl gelişeceğini izleyip göreceğiz." ifadesini kullanmıştı.

İran'da NOTAM'ın (havacılara bildiri) süresinin dolmasının ardından hava sahası uçuşlara yeniden açıldı.

İran tarafından dün gece yayımlanan NOTAM kapsamında TSİ 06.30'a kadar uygulanan uçuş kısıtlamaları, belirlenen sürenin dolmasıyla kaldırıldı.

Hava sahasının yeniden açılması sonrası Tahran uçuş bilgi bölgesinde kademeli normalleşme yaşandı, uluslararası ve bölgesel uçuşlarıda İran hava sahasının yeniden kullanıldığı gözlendi.

İran hükümetinin son yılların en sert protesto baskınlarını gerçekleştirdiği bir dönemde, Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi çarşamba günü yaptığı açıklamada durumun tamamen kontrol altında olduğunu söyledi.

"TERÖR OPERASYONU SONA ERDİ"

ABD merkezli Fox News kanalında yayınlanan "Special Report" programına katılan Arakçi, "Üç gün süren terör operasyonlarının ardından şu an bir sükûnet hâkim. Kontrol tamamen bizde," ifadelerini kullandı.

İDAM İDDİALARINA YANIT

Tahran yönetiminin daha önce protestocular için "hızlandırılmış yargılama" sözü vermesine rağmen Arakçi, "bugün veya yarın herhangi bir idamın gerçekleşmeyeceğini" belirtti.

Dışişleri Bakanı, İran'daki ekonomik zorluklar nedeniyle başlayan 10 günlük barışçıl gösterilerin ardından gelen üç günlük şiddet olaylarının İsrail tarafından organize edildiğini belirtti. Olayların yatıştığını savunan Arakçi, "Şunu söyleyebilirim ki; herhangi bir idam planı olmadığına dair güvenim tam." dedi.

Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noel Barrot, hükümetin İran’da internet erişiminin yeniden sağlanmasına yardımcı olmak amacıyla Eutelsat uydu terminalleri gönderme seçeneğini değerlendirdiğini söyledi.

Barrot, çarşamba günü milletvekillerine yaptığı açıklamada, kötüleşen ekonomik koşullar nedeniyle süren protestoların ardından ülkede uygulanan iletişim kesintisi ve internet engelinin devam ettiğini belirterek, İran’daki internet erişimini yeniden sağlamak için tüm seçeneklerin masada olduğunu ifade etti.

Uluslararası telefon görüşmeleri ve internet hizmetlerinin, en üst güvenlik organının talimatı doğrultusunda Bilgi ve İletişim Teknolojileri Bakanlığı tarafından durdurulduğu bildirildi.

ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’daki hükümet karşıtı protestolara yönelik sert uyarılarının ardından Washington yönetimi askeri hazırlıklarını hızlandırdı. USS Abraham Lincoln uçak gemisi ve Taşıyıcı Saldırı Grubu’nun Güney Çin Denizi’nden Ortadoğu’ya yönlendirilmesi, ABD’nin İran’a karşı caydırıcılığı artırma hamlesi olarak yorumlanırken; Pentagon’un saldırı ve siber operasyon seçeneklerini masada tuttuğu, ancak henüz büyük ölçekli bir askeri müdahale kararı alınmadığı belirtiliyor.

Konuya ilişkin Washinton’dan bağlanan A Haber Muhabiri İrfan Sapmaz, önemli açıklamalarda bulunarak şöyle konuştu:

ABRAHAM LINCOLN UÇAK GEMİSİ​ ORTADOĞU'YA YÖNLENDİRİLİDİ

“ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'daki hükümet karşıtı protestolara yönelik sert uyarılarının ardından Pentagon ve istihbarat topluluğu İran'a olası askeri müdahale seçeneklerini hızla değerlendirirken bölgedeki ABD askeri hazırlıkları hız kazandı. En dikkat çekici gelişme USS Abraham Lincoln uçak gemisi ve Taşıyıcı Saldırı Grubu'nun Güney Çin Denizi'ndeki görevinden Ortadoğu'ya yani CENTCOM sorumluluk alanına yönlendirilmesi oldu. Beyaz Saray ve savunma kaynaklarına yakın isimler bu yeniden konuşlandırmanın İran gerilimi nedeniyle gerçekleştiğini doğruladı. Bu gidişin yaklaşık 6-7 gün süreceği belirtiliyor. Geminin mevcut konumu Güney Çin Denizi'nde olup F-35 uçakları dahil yoğun uçuş operasyonları sürdürüyordu. Bu hareket ABD'nin bölgedeki caydırıcılığını arttırma sinyali olarak yorumlanıyor ancak büyük bir saldırı için henüz yeterli olmayacağı yorumları da yapılıyor. ABD'nin en büyük Ortadoğu üssü olan Katar'daki El Udeid Hava Üssü'ndeki yüzlerce asker ve aile olası İran misillemelerine karşı diğer tesislere veya otellere taşınması sürüyor. Katar hükümeti bunun bölgesel gerilimlere yanıt olarak nitelendirdi. Benzer önlemler diğer üslerde de gözleniyor. Personel ve ekipmanların kısmi çekilmesi, Haziran 2025'teki İran nükleer tesislerine yönelik ABD saldırılarından önceki tedbirleri hatırlatıyor.

TANKER UÇAKLARI, NAKLİYE FİLOLARI...

ABD Merkez Komutanlığı CENTCOM, Entegre Hava ve Füze Savunma Koordinasyon Hücresini aktif hale getirdi, Patriot sistemleri ve diğer savunma varlıkları güçlendirildi. Bölgedeki destroyerler örneğin USS Theodore Roosevelt'in Kızıldeniz'e yönelmesi ve hava unsurları da hareketli. Tanker uçakları ve nakliye filolarının doğuya yöneldiği OSINT verileriyle de yani açık kaynaklarla da doğrulanıyor ancak büyük ölçekli kuvvet yığınağı henüz yok.

Pentagon Trump'ın İran'a... Trump'a, İran'a yönelik geniş yelpazede vuruş seçenekleri sundu. Bunlar; nükleer tesisler (Fordo, Natanz, İsfahan), balistik füze sahaları, Devrim Muhafızları komuta merkezleri, protesto bastırma birimleri ve iç güvenlik altyapısı hedefler arasında. İstihbarat topluluğu CIA ve DIA yani Pentagon İstihbarat birimleri siber operasyonları özellikle iç güvenlik sistemlerine yönelik en olası seçenek olarak değerlendiriyor. Kinetik saldırıların en az birkaç gün uzakta olduğu belirtiliyor. Trump'ın ulusal güvenlik ekibi, Oval Ofis ve Beyaz Saray'da düzenli brifingler alıyor. Savunma Bakanı Pete Hegseth, CIA Direktörü, Ulusal İstihbarat Direktörü Tulsi Gabbard'ın yanı sıra Genelkurmay Başkanı Dan Caine Trump'ı İran'dan gelen öldürmelere karşı sürekli bilgilendiriyorlar. Pentagon sözcüsü "Savaş Bakanlığı başkomutanın emirlerini her zaman ve her yerde uygulamaya hazırız" açıklaması yaptı. Bu hareketler Trump'ın "Yardım yolda ve eğer asarlarsa... yani oradaki protestocuları asarlarsa çok güçlü eylem alırız" açıklamalarının ardından geldi.

Abraham Lincoln'ın yönlendirilmesi, caydırıcılığı arttırma ve potansiyel misillemeye karşı güç gösterme amacı taşıyor diyebiliriz.”

İran, Sivil Havacılık Otoritesi'nden önceden izin alınmış uluslararası sivil uçuşlar dışında, Tahran üzerindeki hava sahasını tüm uçuşlara kapattı.

İran, önceden onay alınmış uluslararası uçuşlar hariç hava sahasını kapattığını bildirdi. İran, 14-15 Ocak'ta ülkenin hava sahasını kapattığını bildiren NOTAM (Havacılara Bildiri) yayınladı.

NOTAM'da "Tahran uçuş bilgi bölgesi sivil geliş-gidiş uçuşları hariç tüm uçuşlara kapalıdır. Tahran uçuş bilgi bölgesindeki uçuşlar için İran Sivil Havacılık Kurumu'ndan önceden uçuş izni alınması gerekmektedir." bilgisi verildi.
 

İsrail medyası, İsrail güvenlik yetkililerinin, İran istihbarat teşkilatlarıyla iletişim kurduğu ve askeri üslerle ilgili "hassas" olarak nitelendirilen materyalleri sızdırdığı şüphesiyle bir İsrail askerini gözaltına aldığını açıkladı.

İsrail'in "Walla" isimli internet sitesinin haberine göre, İsrail iç istihbarat servisi Şin-Bet'ten (Şabak) yapılan açıklamada, Şin-Bet ve İsrail ordusunun Eylül 2025'te gözaltı operasyonunu gerçekleştirdiği belirtildi. Açıklamada, söz konusu askerin İran istihbarat unsurlarıyla temasa geçtiği ve para karşılığında onlara İsrail askeri üslerinin fotoğraflarını ve videolarını, ayrıca kullanılan silah ve mühimmat hakkında bilgi verdiği iddia edildi.

Şin-Bet'in açıklamasında, soruşturmaların, askerin Temmuz 2025'ten beri İran istihbarat unsurlarıyla temas halinde olduğunu ve onların talimatları doğrultusunda, İsrail içindeki hassas bölgelerin belgelenmesi de dahil olmak üzere bir dizi güvenlik görevi yürüttüğünü gösterdiği ileri sürüldü.

İsrail güvenlik teşkilatı olayı "tehlikeli" olarak nitelendirirken, İran'dan konuya ilişkin henüz bir açıklama yapılmadı.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, ülkesini askeri saldırıyla tehdit eden ABD Başkanı Donald Trump'a hitaben, "Haziran ayında yaptığınız hatayı tekrarlamayın." diyerek, İran'ın diplomasiye hazır olduğu mesajını verdi.

Amerikan Fox News'e konuşan Erakçi, ülkedeki olayları, Trump'ın tehditlerini ve ABD ile gerginliği değerlendirdi.

İran hükümetinin gösteriler sırasında çıkan "şiddet ve terör eylemleri" karşısında azami ölçüde itidal göstermek için mümkün olan tüm önlemleri aldığını aktaran Erakçi, "Terörist eylemlerin üzerinden üç gün geçtikten sonra şimdi sakinlik hakim. Kontrol tamamen bizde." dedi.

Olaylar sırasında ölenlerin sayısının sorulması üzerine Erakçi, "Ülke dışından yönlendirilen terörist unsurlar, bu gösterilere karışıp güvenlik güçlerine ve halka ateş açtı. Terörist hücreler vardı. İçeri girdiler, DEAŞ tarzı terörist operasyonları kullandılar. Polis memurlarını diri diri yaktılar. Kafalarını kestiler. Ve polis memurlarına ve insanlara ateş etmeye başladılar. Sonuç olarak, üç gün boyunca protestocularla değil, teröristlerle savaştık." ifadelerini kullandı.

Erakçi, "terörist unsurların", Trump'ı savaşa sürüklemek için gösterilerde ateş açarak ölü sayısını artırmak istediğini savunarak, "Bu tam olarak bir İsrail planıydı. ABD Başkanı'nı bu çatışmaya dahil etmek istediler. Bu yüzden sıradan insanları öldürerek, polis memurlarını öldürerek, farklı şehirlerde bir tür çatışma başlatarak ölü sayısını artırmaya başladılar." diye konuştu.

İran'ı askeri saldırıyla tehdit eden Trump'a mesajının olup olmadığının sorulması üzerine Erakçi, Haziran 2025'teki İsrail ve ABD saldırılarına işaret ederek, şunları söyledi:

"Benim mesajım, haziran ayında yaptığınız hatayı tekrarlamayın. Biliyorsunuz, başarısız bir deneyimi denerseniz aynı sonucu alırsınız. Biliyorsunuz, haziran ayında tesisleri imha ettiniz ancak teknoloji bombalanamaz, kararlılık da bombalanamaz. İran müzakereye, diplomasiye hazır olduğunu kanıtladı. Savaş ve diplomasi arasında diplomasi daha iyi bir yoldur. ABD tarafından olumlu bir deneyimimiz olmasa da diplomasi savaştan çok daha iyidir."

İran'da hükümet karşıtı protestoculara yönelik uygulanan müdahale sonrası İngiltere, Tahran Büyükelçiliği'ni geçici olarak kapattığını ve faaliyetlerine uzaktan devam edeceğini duyurdu.

"MİDE BULANDIRICI BİR BASKI VE CİNAYET"

Karar, İngiltere Başbakanı Keir Starmer’ın İran rejimini sert bir dille eleştirmesinin ardından geldi. Starmer, göstericilere yönelik müdahaleyi "mide bulandırıcı bir baskı ve cinayet" olarak nitelendirerek, müttefikleriyle birlikte yeni yaptırımlar üzerinde çalıştıklarını açıkladı.

İran'da son haftalarda binlerce protestocunun öldürüldüğü belirtilirken, rejim yetkilileri tutuklanan kişilerin idam edileceğine dair sinyaller veriyor. İngiliz hükümet sözcüsü Çarşamba günü yaptığı açıklamada, "Tahran'daki büyükelçiliğimizi geçici olarak kapattık; temsilciliğimiz artık uzaktan hizmet verecektir. Dışişleri Bakanlığı seyahat tavsiyeleri bu değişikliği yansıtacak şekilde güncellenmiştir," dedi.

18 BİN KİŞİYE "HIZLI İDAM" TEHDİDİ

İran Yargı Erki Başkanı Gulamhüseyin Muhsini Ejei, ülke genelindeki protestolarda gözaltına alınan 18 binden fazla kişinin hızlı yargılamalar ve infazlarla cezalandırılması gerektiğini savundu. Ejei’nin, "Bir iş yapacaksak şimdi yapmalıyız. Bir şey yapacaksak hızlı olmalıyız," şeklindeki sözleri uluslararası kamuoyunda büyük tepki çekti.

BÖLGEDE ASKERİ HAREKETLİLİK: TAHLİYELER BAŞLADI

Gerilim sadece diplomatik alanda değil, askeri alanda da tırmanıyor. ABD Başkanı Donald Trump'ın protestolardaki ölümler nedeniyle askeri müdahale imasında bulunmasının ardından, Katar'daki kilit bir ABD askeri üssündeki bazı personelin Çarşamba akşamına kadar tahliye edilmesi talimatı verildiği bildirildi.

STARMER: İRAN HALKININ CESARETİ HAYRANLIK UYANDIRICI

Parlamentoda milletvekillerine seslenen Başbakan Starmer, İran halkının cesaretini överek İngiltere'nin rejimin vahşetini "yüzlerine karşı" haykırdığını söyledi. Starmer, "İran halkının cesareti ile çaresiz rejimin gaddarlığı arasındaki fark hiç bu kadar net olmamıştı," dedi.

MUHALEFETTEN ÇAĞRI: SİBER GÜÇ KULLANILSIN

Muhafazakar Parti Gölge Dışişleri Bakanı Priti Patel ise hükümetin daha fazlasını yapması gerektiğini savundu. Patel, rejimin yaptırımları delme konusundaki ustalığına dikkat çekerek şu önerilerde bulundu:

İngiltere’nin saldırı amaçlı siber yeteneklerinin devreye sokulması.

İran'ın Birleşik Krallık'taki uzantılarının ve vekil güçlerinin etkisiz hale getirilmesi.

Rejime giden tüm finansal kaynakların kesilmesi.

İngiliz hükümeti şimdiden İran'ın petrol, enerji, nükleer ve finans sistemlerindeki "kilit aktörleri" hedef alan bir dizi yaptırım paketini devreye sokmuş durumda.

ABD Başkanı Donald Trump, Beyaz Saray’da yaptığı açıklamada İran’da bugün yapılması beklenen infazların durdurulduğunun ve sivillerin öldürülmesinin sone erdiğini kendilerine bildirildiğini söyledi. Trump ayrıca açıklamalarında Grönland'a ilişkin "Ulusal güvenliğimiz için Grönland'a ihtiyacımız var" mesajını yeniledi.   
  
ABD Başkanı Donald Trump, Beyaz Saray’da Oval Ofis’te kameraların karşısına geçti. Okul çağındaki çocuklara süt dağıtılmasına ilişkin başkanlık kararnamesini imzalayan Trump, toplantıda İran, Grönland ve Venezuela'ya ilişkin çarpıcı mesajlar verdi. Son günlerde özellikle İran’da protestoculara yönelik idam ve infaz iddiaları uluslararası kamuoyunda büyük endişe yaratırken, Washington yönetiminin askeri müdahale ihtimali de tartışılıyordu. 
 
"İRAN’DA HERHANGİ BİR İDAM OLMAYACAK"
  
Trump, İran’daki son gelişmelere ilişkin kendisine ulaşan bilgilere dikkat çekerek, "Bize oldukça kesin bir şekilde bildirildi ki İran’da cinayetler durdu. İdam ya da infaz planı yok. Bugün infaz günü olacaktı ama yapılmayacak. Bu son birkaç gündür herkesin konuştuğu bir şeydi" ifadelerini kullandı. Trump, bu bilgilerin güvenilir kaynaklardan geldiğini vurgulayarak, "Çok iyi, çok güvenilir kaynaklarımız var. Diğer tarafta güvendiğimiz kişiler bana, ‘Herhangi bir idam olmayacak’ dedi" ifadelerini kullandı. Bir gazetecinin "Bu bilgiyi size kim verdi?" sorusuna ise Trump, "Karşı tarafta çok önemli kaynaklar var. Onlar bize infazların durduğunu söyledi. Hem siz hem ben bunu yakında öğreneceğiz ama umarım bu doğrudur" yanıtını verdi. 
 
ASKERİ OPERASYON SORUSU: ŞU ANDA İZLİYORUZ
  
İran’a karşı askeri harekat ihtimali sorulduğunda Trump, sürecin takip edildiğini belirterek, "Şu anda izliyoruz. İdamların yaşanmamasını umuyoruz. Şu aşamada askeri harekat gündemde değil. Süreci bekleyip göreceğiz" dedi. Trump ayrıca, "Herkes bugün çok sayıda infaz yapılacağından bahsediyordu. Bize idam olmayacağı söylendi. Bu çok önemli" ifadelerini kullandı. 

- İngiliz basını, ABD'nin ardından İngiltere'nin de Katar'daki askerlerini geri çekme kararı aldığını iddia ederken, adı açıklanmayan Avrupalı yetkililer, ABD'nin İran'a askeri müdahalesinin 24 saat içinde gerçekleşebileceğini öne sürdü.

ABD'nin Katar'daki bazı askeri personelini geri çekme kararının ardından İngiltere'nin de benzer bir karar aldığı iddia edildi. İngiliz basınında yer alan haberlerde, İngiltere'nin Katar'daki El Udeid Hava Üssü'ndeki bazı askeri personelini ABD gibi geri çektiği iddia edildi.

İngiltere Savunma Bakanlığı Sözcüsü, operasyonel güvenlik gerekçesiyle kararı doğrulamazken, "İngiltere, personelimizin güvenliğini ve emniyetini sağlamak için her zaman önlemler alır, gerektiğinde personeli geri çekmek de dahil" dedi.

"TÜM İŞARETLER ABD'NİN SALDIRISININ YAKIN OLDUĞUNU GÖSTERİYOR"

Adı açıklanmayan Batılı bir askeri yetkili, "Tüm işaretler ABD'nin saldırısının yakın olduğunu gösteriyor, ancak bu yönetim herkesi tetikte tutmak için böyle davranıyor. Öngörülemezlik stratejinin bir parçası" dedi.

Adı açıklanmayan iki Avrupalı yetkili, ABD'nin İran'a yönelik askeri müdahalesinin önümüzdeki 24 saat içinde gerçekleşebileceğini öne sürdü. Adı açıklanmayan İsrailli yetkili ise kapsamı ve zamanlaması belirsiz olsa da ABD Başkanı Donald Trump'ın müdahale etmeye karar verdiğinin anlaşıldığını söyledi.

İtalya Dışişleri Bakanlığı, İran'dan ayrılma imkanı olan İtalyan vatandaşlarına bu ülkeyi terk etmeleri yönünde çağrı yaptı.

Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre, Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Antonio Tajani’nin başkanlığında bakanlık binasında, Savunma Bakanlığı, güvenlik birimleri, İtalya'nın Tahran Büyükelçisi ile mevcut krizden etkilenen ilgili başkentlerdeki diğer büyükelçilerle İran’daki gelişmelere yönelik bir kriz toplantısı gerçekleştirildi.

Açıklamada, "Öncelikle gerginliğin tırmanması halinde askeri müdahalenin potansiyel hedefi olabilecek, İran ve Körfez ülkelerinde bulunan İtalyan vatandaşlarının durumuna ilişkin bir değerlendirme yapıldı. İtalya Dışişleri Bakanlığı, İran’daki İtalyan vatandaşlarına ülkeyi terk etmeleri yönündeki çağrısını teyit etmekte ve güçlü biçimde yinelemektedir." ifadeleri kullanıldı.

İran'da çoğunluğu Tahran'da olmak üzere yaklaşık 600 İtalyan bulunduğu belirtilen açıklamada, İtalyan büyükelçiliğinin vatandaşlarının durumunu yakından takip ettiği kaydedildi.

Bakanlık açıklamasında ayrıca, bölgede yaklaşık 500'ü Irak'ta, 400'ü ise Kuveyt'te olmak üzere 900'ün üzerinde İtalyan askerinin görev yaptığı ifade edilerek, buralardaki askeri personelin korunmasına yönelik ihtiyati tedbirlerin uygulandığı bildirildi.

Bakan Tajani'nin kriz toplantısı sırasında, öncelikli meselelerinin İtalyan vatandaşlarının korunması olduğunu ve bölgedeki güvenlik durumunun seyrini sürekli izleme gerekliliğini vurguladığı belirtilen açıklamada, Tajani'nin İran'daki gelişmelerin halen büyük bir endişe kaynağı olduğunu belirttiği aktarıldı.

Açıklamada, şunlar kaydedildi:

"Bu bağlamda, gösterilerin şiddet kullanılarak bastırılmasını ve ciddi insan hakları ihlallerini İtalya’nın kesin şekilde kınayan tutumu bir kez daha teyit edildi. İtalya, gerilimin azaltılması, insan haklarının korunması ve bölgesel istikrar ile güvenliğin sağlanması için uluslararası toplumun çabalarına katkıda bulunarak Avrupa Birliği, NATO ve G7 ortaklarıyla yakın işbirliği içinde çalışmayı sürdürecektir."

A Haber Muhabiri Ekber Karabağ Tahran'dan canlı yayın ile son durumu aktardı. Peki sokaklarda son durum ne? Trump'ın açıklamaları İran'da nasıl yankılandı? 

A Haber Muhabiri Ekber Karabağ'ın aktardıkları şu şekilde:

Tahran sokakları sakin. Tahran sokaklarında üç gecedir sakinlik var. Gerçi bugün yine yönetim taraftarları sokaktaydı cenaze töreni için. Bugün öğle saatlerinde Tahran'da, üniversitesinin... Tahran Üniversitesi önünde bir cenaze töreni vardı. Özellikle 8 ve 9 Ocak gecelerinde hayatını kaybeden güvenlik görevlileri için cenaze töreni vardı ve onlar toprağa verildi. Çok sayıda da insan gelmişti. 100'ün üzerinde güvenlik görevlisi son yolculuğuna uğurlandı. Sadece bu rakam bile, sadece bu rakamı dikkate alırsak yani o iki gecede Tahran'da nasıl bir yani vahşet yaşandığının yani görebiliriz, okuyabiliriz.

ÖLÜ SAYISI KAÇ?

Ölü sayısına 2000 diyen var... Yani daha fazla da diyenler vardır. Net rakam belli değil. Yani o iki gecede,İran... 100'ün üzerinde, yani net rakam verilmiyor, sadece "100'ün üzerinde" demekle yetiniyor, güvenlik görevlisi hayatını kaybetti. Tabii bunların bir kısmı çatışmalarda hayatını kaybetti. Yani karşı taraftan da mutlaka ölen sayısı güvenlik görevlilerinden çok çok daha fazladır. Ancak kaç kişi o iki gecede, 8 Ocak ve 9 Ocak tarihinde İran'da, Tahran'da hayatını kaybetti, yani sayı net değil, kimse bilmiyor.

"ABD'NİN İRAN'A SALDIRISI OLABİLİR"

Trump'ın açıklamalarının herhangi bir karşılığı olmadı. Zaten ben geçtiğimiz yayınlarda da, zannedersem sizin yayındaydı, başka arkadaşın yayınıydı, ben de söylemiştim; artık bu süreçten sonra Tahran yönetimi özellikle o 3 gün önce kendi taraftarı sokağa çıktıktan sonra, o süreçten sonra artık, herhangi bir sıfatla sokağa çıkılmasına izin vermeyeceğini, izin vermeyeceğini... Zaten kendisi de belirtiyordu. İster protestocu olsun, ister kendi deyimiyle isyancı olsun, kimsenin sokağa çıkmasına artık izin vermeyeceğini belirtiyor. Nitekim de öyle oldu. Ve son üç gecedir Tahran sokakları sakindir. Ancak gerginlik devam ediyor. Gerginlik devam ediyor. Her an Amerika Birleşik Devletleri'nin İran'a yönelik bir saldırısı olabilir.

İDAM AÇIKLAMALARI İLE MESAJ VERİLMEK İSTENİYOR

Kereç kentinde öyle bir, yani esasında idamlar bu kadar çabuk bir şekilde verilmemesi gerekiyor. Hatta İran yasalarına göre bile verilmemesi gerekiyor. Çünkü bunun bir süreci vardır. Yani itiraz süreci vardır, üst mahkeme vardır. Yani bazen bu üst mahkemeler aylarca sürebiliyor. Ancak geçmiş tecrübelere bakarsak, geçmiş deneyimlere bakarsak İran bazen bu tip olaylarda bunu çok hızlı bir şekilde karara bağlayabilir. Nitekim üç sene önce o sokak gösterilerinde de böyle bir şey olmuştu. Birisiyle ilgili mahkeme idam kararı vermişti, itiraz etmişti, itirazı 24 saat içinde reddedilip hemen idam edilmişti.

Halbuki süreçler çok daha uzayabiliyor, yani İran'ın kendi yasalarına göre çok daha uzayabiliyor. Ancak öyle görünüyor ki yönetim bir şekilde bu meseleleri kontrol altına almak için, bir şekilde "Ben müsamahakar davranmayacağım" demek için bu yöntemlere de başvuruyor. Şimdi kaç kişi gözaltındadır, bu sayılar da net değildir. Dediğim üzere tıpkı tamamıyla karanlık bir tablo var, yani flu bir tablo var. Kaç kişi öldü, kaç kişi yaralandı, kaç kişi cezaevinde an itibariyle... Bunların hiçbiri net değil. Hatta kendi güvenlik görevlisi kaç kişi öldü, o bile net değil. Sadece mesela İran'daki medyada şöyle haberler yapılıyor; mesela bugün Tahran'da 100 kişi son yolculuğuna uğurlandı, şöyle bir haber yapılıyor. Mesela İsfahan'da 30 güvenlik görevlisi iki gün önce toprağa verilmişti. Meşhed'de 7'si verilmişti. Yani bunları bile toplasak nereden bakılsa 200'e yakın, görevli, yani asker, güvenlik görevlisi toprağa verildi. Ancak protestocu sayısı kaç kişi olduğuna ilişkin bilgi yok.

Önceki protestolarla birçok farklılığı vardı. Birincisi; mesela 3 yıl önce yapılan protestolarda genelde, mesela nasıl oluyordu? Tahran'ın 3-4 noktasında oluyordu. Ancak bu protestolar Tahran'ın hemen hemen her yerinde vardı. Yani olmayan yer yoktu. Şu anda mesela kameraman arkadaşım yanımdadır, yardım etmek için bana geldi. O, Tahran'ın, batısında, 30 kilometre uzaklığında oturuyor. Yani bazı şeyler anlatıyordu, ben hayrette kaldım diyor. "Bir evin içinde iki tane kardeş vardı, ikisi de öldü." Yani öyle şeyler anlatıyor... Kendisi de buradadır. Kendisine söz verebilirim, kendisi Türkçe de biliyor. Yani dehşet verici olaylar vardı.

PEHLEVİ İÇİN 'İRAN'A ÖZGÜRLÜK GETİRECEK' DEMEK BOŞ VE HAYAL

Şimdi ne, ne gibi farklılıklar vardı? Bir; genişlik... Genişlik, yani geçen protestolara göre çok çok fazlaydı. İki; aynı anda bütün illerde, ilçelerde oldu. Bu bir diğer fark. Üçüncü; en önemli fark, şiddet dozu yüksekti. Hiçbir protestoda bugüne kadar, İran İslam Devrimi tarihinde hiçbir protesto sırasında ne bu kadar güvenlik görevlisi öldü, ne bu kadar gösterici öldü. Yani bu etkisi de vardı. Diğer... Mesela bu protestoda Pehlevi ön plana çıktı. Bir şekilde prim yapmış oldu. Esasında ben geçtiğimiz yayınlarda da sürekli bunun altını çizerek söylüyorum; yani Pehlevi için "demokrat bir insan", işte "özgürlük getirecek İran'a", böyle bir sıfatlar kullanmak tamamıyla boş ve hayal. Yani onun babası, dedesi İran'ı nasıl yönetiyordu herkes biliyor. Zaten babası da işte bu sokak protestolarıyla İran'dan kaçmak zorunda kaldı. Kendisi şimdi buna medet umarak, yani burada, işte şah olmaya çalışıyor. Gerçi kendisi söylüyor; "Ben geleceğim İran'da sadece o geçiş yönetimini yöneteceğim." Ancak yani bunlar, tamamıyla, yani gerçek dışı ifadeler. Yani örnekleri de vardır; 3 sene önce bunlar bir konsey kurdu. Bir 7-8 kişiden oluşan bir konsey kurdu. Ancak orada bile öyle bir tavır sergiledi ki o konsey çok kısa sürede dağıldı. Ve dağılan insanlar da diyordu ki; "Bu orada şahlık yapıyor. Yani 'ben ne dediysem o olacaktır'." Yani bunun geçiş yönetimi de ancak bu kadar olabilir. Tabii bu gösterilerin başka farklı boyutları da vardır.

Reuters: Avrupalı yetkililer ABD'nin İran'a düzenleyeceği askeri müdahalenin 24 saat içinde başlayabileceğini söyledi. 

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, İsrail'in ABD'yi kendi adına savaşlara sürüklemeye çalıştığını söyledi.

Erakçi, ABD merkezli X sosyal medya platformundan İsrail'e ait Kanal 14 televizyonunun diplomasi muhabiri Tamir Morag'ın gönderisini alıntılayarak yaptığı paylaşımda, İsrail'in ABD'yi kendi adına savaşlara sürüklemeye çalıştığını ve bunu saklamadıklarını belirtti.

İran sokaklarının kan içerisinde olduğunu kaydeden Erakçi, "İsrail silahlarla donatmış oldukları protestocularla övünüyor, yüzlerce ölümün nedeni budur." ifadelerini kullandı.

Erakçi ayrıca, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'daki ölümleri durdurması için İsrail'e yönelmesi gerektiğini belirtti.

Diplomatik kaynaklar yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı: 

Türkiye İralı yetkililerle temasa ek olarak ABD'li makamlarla da görüşüyor. 

Üst düzey bir İranlı yetkili, Reuters’a yaptığı açıklamada, ABD’nin İran’a saldırması halinde bölgedeki Amerikan askeri üslerinin hedef alınacağını söyledi. Bu açıklama, ABD Başkanı Donald Trump’ın ülke çapındaki hükümet karşıtı protestolar sırasında müdahale tehdidinde bulunmasının ardından geldi.

Yetkili, “Tahran, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri’nden Türkiye’ye kadar bölge ülkelerine, ABD’nin İran’ı hedef alması durumunda bu ülkelerdeki Amerikan üslerinin vurulacağını bildirdi… Washington’un İran’a saldırmasını engellemeleri için bu ülkelerden girişimde bulunmalarını istedi.” dedi.

Aynı yetkili, Trump’ın tehditleri nedeniyle Washington ile Tahran arasındaki “doğrudan iletişimin” durduğunu da aktardı.

Çin Dışişleri Bakanlığı Çarşamba günü yaptığı açıklamada, ABD Başkanı Donald Trump’ın Washington’un Tahran’a karşı “çok güçlü adımlar” atacağı uyarısının ardından, İran’ın iç işlerine herhangi bir dış müdahaleye karşı olduklarını belirtti.

Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mao Ning, düzenli basın toplantısında, Çin’in uluslararası ilişkilerde güç kullanımını veya güç kullanma tehdidini onaylamadığını söyledi.

Trump, CBS News’e verdiği röportajda, İran’ın protestocuları idam etmeye başlaması halinde ABD’nin “çok güçlü bir tepki” göstereceğini ifade etti. Trump ayrıca protestoculara eylemlerini sürdürmeleri çağrısında bulunarak “yardımın yolda olduğunu” söyledi.

İran’da yetkililer tarafından uygulanan ülke çapındaki internet kesintisi, protestoları bastırmaya yönelik müdahalenin gerçek boyutunu gizlemek amacıyla yapıldığı yönünde aktivistlerin endişelerine yol açarken, 132 saati geride bıraktı. Haber ajansı AFP çarşamba günü bu bilgiyi paylaştı.

“Veriler gösteriyor ki #İran hâlâ çevrimdışı; ülke dijital karanlığın bir başka gününe uyanıyor,” ifadeleri Netblocks’un X platformundaki paylaşımında yer aldı.

ABD merkezli sivil toplum örgütü İran İnsan Hakları Aktivistleri (HRA), İran'da 28 Aralık'tan bu yana devam eden protestolarda hayatını kaybedenlerin sayısının en az 2 bin 571'e, tutuklananların sayısının ise 18 bin 434'e yükseldiğini açıkladı.

İran'da geçtiğimiz 28 Aralık'ta hayat pahalılığına tepki olarak başlayan ve hükümet karşıtı protestolara dönüşen kitlesel gösterilerin bilançosu ağırlaşmaya devam ediyor. ABD merkezli sivil toplum örgütü İran İnsan Hakları Aktivistleri'nden (HRA) yapılan son açıklamada, gösterilerde hayatını kaybedenlerin sayısının 2 bin 571'e yükseldiği bildirildi.

Ölenlerin 2,403'ünün protestocu, 12'sinin 18 yaş altı çocuk olduğu aktarılırken, protestocu olmayan tarafsız 9 sivilin de hayatını kaybettiği kaydedildi. Ayrıca 5 hükümet destekçisi sivil ile 142 güvenlik gücü personelinin öldüğü ifade edildi. HRA'nın 779 harici ölüm vakası ile ilgili incelemeyi sürdürdüğü belirtilirken, en az bin 134 kişinin de ciddi şekilde yaralandığı aktarıldı. 31 eyaletteki 187 şehre yayılan 614 protesto gösterisinde en az 18 bin 434 kişinin tutuklandığı bilgisi paylaşıldı.

Irak, ABD’nin İran’a olası bir saldırı düzenleyebileceğine yönelik endişelerin arttığı bir dönemde, Bağdat Uluslararası Havalimanı’ndaki uçuşların askıya alındığına dair haberleri salı günü yalanladı.

Irak Ulaştırma Bakanlığı Sözcüsü Meysem es-Safi, devlet haber ajansı INA’ya yaptığı açıklamada, “Bağdat Uluslararası Havalimanı’ndaki uçuşların durdurulduğuna ilişkin haberler gerçeği yansıtmamaktadır” dedi.

Es-Safi, “Irak hava sahasından geçen transit uçuşlar da dahil olmak üzere tüm destinasyonlara hava trafiği devam etmektedir. Ülkedeki hiçbir havalimanında uçuşlara ara verilmiş değildir” ifadelerini kullandı.

Söz konusu açıklama, komşu İran’da geçen ayın sonlarından bu yana süren hükümet karşıtı protestolar ve ABD’nin olası bir askeri müdahalesine dair endişelerin gölgesinde geldi.

Es-Safi, yalnızca olumsuz hava koşulları nedeniyle Süleymaniye Havalimanı’na yapılması planlanan tek bir uçuşun iptal edildiğini belirterek, “Uçuşların askıya alınmasına ilişkin herhangi bir karar yoktur” dedi.

Suudi Arabistan öncülüğünde Körfez ülkelerinin, İran'a yönelik olası bir saldırıdan vazgeçilmesi için ABD Başkanı Donald Trump yönetimini ikna etmeye çalıştığı öne sürüldü.

Wall Street Journal (WSJ) gazetesinin ismini paylaşmak istemeyen kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Körfez ülkeleri Trump yönetimini İran'a yönelik olası bir saldırıdan vazgeçirmeye çalışıyor.

Suudi Arabistan, Washington'u İran'a müdahale etmemesi için ikna etme çabalarına öncülük ediyor

TRUMP YÖNETİMİNE EKONOMİ UYARISI 

Körfez ülkelerinden yetkililere göre, Suudi Arabistan, Umman ve Katar, İran'a yönelik olası bir saldırının, petrol piyasalarını sarsacağı ve nihayetinde ABD ekonomisine de zarar vereceği konusunda Trump yönetimini uyarıyor.

Körfez ülkeleri, olası saldırıların, Hürmüz Boğazı'ndan geçen petrol tankerlerinin seyrini aksatmasından ve oluşabilecek bölgesel istikrarsızlıklardan endişe ediyor.

Suudi yetkililere göre, Riyad yönetimi, İran'a olası bir çatışmaya karışmayacakları ve ABD'nin hava sahalarını saldırılar için kullanmasına izin vermeyeceklerini garanti etti.

Beyaz Saray'dan yetkililere göre Trump, İran'a karşı atılacak adımlara ilişkin henüz nihai bir karar vermedi. Trump'ın, izleyeceği yolu belirlemek üzere danışmanlarıyla görüşmeler yaptığı ve olası seçenekleri değerlendirdiği belirtildi.

Yetkililere göre, masadaki seçenekler arasında İran'a ait tesislere saldırılması, siber saldırılar, yeni yaptırımlar ve rejim karşıtı sosyal medya hesaplarını desteklemek yer alıyor. 

İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), ekonomik sorunlar nedeniyle başlayan gösterilerde hayatını kaybedenlerin sayısının 2 bin 550'ye çıktığını bildirdi.

ABD merkezli HRANA'ya ait internet sitesinde yayımlanan raporda, ülkede 17 gündür süren gösterilere ilişkin bilgi verildi. Rapora göre, 12'si on sekiz yaşından küçük 2 bin 403 gösterici ve emniyet güçlerine bağlı 147 kişi olmak üzere ülkede gösteriler nedeniyle ölenlerin sayısı 2 bin 550'ye yükseldi.

18 BİNDEN FAZLA GÖZALTI 

Devam eden olaylarda 1134 kişinin yaralandığı ve 18 bin 434 kişinin de gözaltına alındığı belirtildi. İran makamlarından gösterilerde ölen ya da yaralananlara ilişkin resmi bir açıklama yapılmadı. HRANA, 16'ncı güne ilişkin raporunda ölü sayısının 664'e, gözaltına alınanların sayısının da 10 bin 721'e yükseldiğini duyurmuştu.

ABD Başkanı Donald Trump, İran'daki gösterilerde hayatını kaybeden kişilerin sayısına ilişkin bir değerlendirme toplantısı yapıp sonra "bir karar vereceklerini" söyledi.

ABD Başkanı Trump, Detroit'te katıldığı mitingin ardından Washington'a dönüşünde Joint Base Andrews Havalimanı'nda basın mensuplarının sorularını yanıtladı.

İran'daki protestolarla ilgili gelişmeleri yakından takip ettiklerini vurgulayan Trump, özellikle gösterilerde hayatını kaybeden kişi sayısı konusundaki gerçek rakamları tespit etmeye çalıştıklarını ifade etti.

Beyaz Saray'a döner dönmez ilgili yetkililerden bu konuda bir brifing alacağını kaydeden Trump, "İran'da olup bitenleri kapsamlı olarak inceleyeceğiz. Gerçekten çok kötü şeyler oluyor. Orada yaşanan ölümleri gördüğümde İran aklımdan çıkmıyor. Oraya ilişkin kesin rakamlar alacağız." değerlendirmesini yaptı.

Medyaya yansıyan ölü sayısına ilişkin farklı haberler olduğunu anımsatan ABD Başkanı, "Gösterilerdeki öldürme olaylarıyla ilgili olarak kesin rakamlar alacağız. Bu ölümlerin sayısı ciddi gibi görünüyor, ancak henüz kesin olarak bilmiyoruz. Sonra bir karar vermemiz gerekecek." şeklinde konuştu.

İran yönetimine de bir mesaj gönderen ABD Başkanı Trump, "Mesajım şu: Umarım o insanları öldürmezler. Bana göre göstericilere çok kötü davranıyorlar." dedi.

İran'da demokrasi görmeyi arzu edip etmediği sorulan Trump, "İdeal olarak bunu görmek isterim, ama asıl görmek istediğimiz şey, insanların öldürülmesini istemiyoruz ve bu insanlar için biraz özgürlük sağlandığını istiyoruz. Bu insanlar uzun zamandır cehennemde yaşıyorlar." açıklamasını yaptı.

ABD Başkanı Donald Trump, İran'da devam eden protestolarda bazı göstericilerin idam edilebileceğine yönelik haberlere ilişkin, "Asılma olayından haberim yok. Eğer onları asarlarsa, bunun karşılığında bazı şeyler göreceksiniz. Eğer böyle bir şey yaparlarsa çok sert önlemler alırız." dedi.

ABD Başkanı Trump, CBS News kanalına verdiği mülakatta İran'daki gösterilere ilişkin açıklamalarda bulundu.

"ÇOK SERT ÖNLEMLER ALIRIZ"

İran'daki gösterileri yakından takip ettiklerini kaydeden Trump, bazı göstericilerin idam edilebileceğine ilişkin haberlere ve bunun ABD için bir kırmızı çizgi olup olmadığı sorusuna, "Asılma olayından haberim yok. Eğer onları asarlarsa, bunun karşılığında bazı şeyler göreceksiniz. Böyle bir durum söz konusu olursa çok sert önlemler alırız." yanıtını verdi.

ABD'nin İran'daki göstericilere nasıl yardım edebileceğine ilişkin birçok yöntem bulunduğunu belirten ABD Başkanı, bunun yalnızca askeri adımlarla sınırlı olmadığını, ekonomik ve diğer yardım seçeneklerinin de söz konusu olabileceğini ifade etti.

Trump, sürecin iyiye gitmediğini düşündüğünü vurgulayarak, "İran'da yaşananların olmasını istemiyoruz. Protesto etmek bir şeydir ancak binlerce insanı öldürmeye başladıklarında iş değişir, şimdi de asılmadan bahsediyorsunuz. Bakalım bu süreç onlar için nasıl sonuçlanacak? İyi sonuçlanmayacak." şeklinde konuştu.

ABD Başkanı Trump, İran'da devam eden gösterilere ilişkin Truth Social hesabından yaptığı son açıklamada, "Tüm İranlı vatanseverlere sesleniyorum, protestolara devam edin, mümkünse kurumlarınızı ele geçirin ve sizi istismar eden katillerin ve istismarcıların isimlerini kaydedin." ifadesini kullanmıştı.