Orta Doğu'da karşılıklı misilleme! İran'dan savaş resti: "Tepkimiz sınırları aşacak"

İran Ordu Sözcüsü Abolfazl Shekarchi, savaşın yeniden başlaması halinde ‘daha şiddetli’ bir misilleme yapılacağı uyarısında bulunarak, "Bölge yeni bir savaşa girerse İran'ın tepkisi bölgesel sınırların ötesine geçecek ve çok daha ağır ve güçlü olacaktır" dedi.   
  
İran Ordu Sözcüsü Abolfazl Shekarchi, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik hava saldırılarının yeniden başlaması halinde "daha şiddetli" ve "daha güçlü" bir misilleme yapılacağı konusunda uyarıda bulundu. Shekarchi, İran basınına yaptığı açıklamada, "Bölge yeni bir savaşa girerse İran'ın tepkisi bölgesel sınırların ötesine geçecek ve çok daha güçlü olacaktır" dedi. 
  
Öte yandan ABD ordusu, dün gece İran'ın Hürmüzgan eyaletine bağlı Bender Abbas, Cask ve Sirik şehirlerde saldırı düzenlemişti. CENTCOM Sözcüsü Tim Hawkins, "ABD kuvvetleri, birliklerimizi İran güçlerinin oluşturduğu tehditlerden korumak için bugün güney İran'daki hedeflere kendini savunma amaçlı saldırılar düzenledi" demişti. 

ABD donanmasının Hürmüz Boğazı'ndan geçiş yapan ticari gemilere yeniden rehberlik etmeye başladığı iddia edildi.

Wall Street Journal (WSJ) gazetesine konuşan ABD'li askeri yetkililer, ABD donanmasının 2 milyon varil ham petrol yüklü bir Yunan tankerine "Umman kıyıları açıklarında eşlik ettiği" bilgilerini paylaştı.

Yetkililer, donanmanın önümüzdeki günlerde tankerler ve konteyner gemileri de dahil, "yaklaşık bir düzine geminin su yolundan geçmesine yardımcı olmayı planladığını" ileri sürdü.

Gazetenin haberinde, söz konusu geminin mart ayı başından beri Orta Doğu Körfezi'nde mahsur kaldığı ve bugün itibarıyla yükünü teslim etmek üzere Hindistan'a doğru yol aldığı kaydedildi.

Haberde, "Bu koruma, daha önce ABD tarafından başlatılan ve hayati öneme sahip denizcilik koridorundan gemileri yönlendirmeyi amaçlayan ancak operasyonun başlamasından yaklaşık 36 saat sonra durdurulan Özgürlük Projesi'nin yenilenmiş bir hamlesidir." değerlendirmesi yapıldı.

Dün Hindistan ziyaretinde bulunan ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio gazetecilere yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasını sağlayacak teklifin ve nükleer müzakerelerin masada olduğuna dikkati çekerek, "Umarım bunu başarabiliriz." ifadesini kullanmıştı.

Hindistan Dışişleri Bakanı Subrahmanyam Jaishankar ile Yeni Delhi'deki görüşmesinin ardından konuşan Rubio, İran ve Hürmüz Boğazı konusunda günün ilerleyen saatlerinde yeni haberler gelebileceğini belirtmişti.

A Haber Washington Muhabiri İrfan Sapmaz, ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin İran konusunda iki yönlü bir strateji izlediğini belirterek, bir tarafta diplomatik görüşmeler sürerken diğer tarafta askeri baskının devrede tutulduğunu aktarırken ABD külislerinde dolaşan bir iddiayı da canlı yayında aktardı. Sapmaz, "Donald Trump aslında JD Vance ile Marco Rubio'yu kızıştırıyor. Özellikle İran konusunda iki isim farklı çizgilerde duruyor." diyerek yönetim içindeki yaklaşım farklılıklarına işaret etti.

CAMP DAVID’DE KRİTİK İRAN ZİRVESİ

Sapmaz, ABD Başkanı Donald Trump'ın sabah saatlerinde yıllık sağlık kontrolü için Walter Reed National Military Medical Center'a gittiğini, bunun hemen ardından ise İran gündemiyle ilgili son derece kritik bir toplantının hazırlıklarının yapıldığını ifade etti.

Muhabir İrfan Sapmaz, "Donald Trump ikinci başkanlık döneminde ilk kez Camp David'de bir toplantı düzenliyor. Kabinesini burada toplayacak. Bu nedenle İran'la yürütülen müzakerelerin artık kritik bir aşamaya geldiği değerlendiriliyor." sözleriyle sürecin önemine dikkat çekti.

BENDER ABBAS SALDIRILARI BASKI UNSURU MU?

İran'ın ekonomik ve ticari açıdan en önemli merkezlerinden biri olan Bandar Abbas Port çevresine yönelik saldırıların zamanlaması da dikkat çekti.

İrfan Sapmaz, söz konusu saldırıların doğrudan diplomatik sürecin bir parçası olarak değerlendirilmesi gerektiğini belirterek, "Bugünkü saldırılar bana göre bir mesajdı. İran'a yönelik baskı unsuruydu. Eğer diplomatik kanallardan sonuç alınamazsa Washington'ın askeri seçenekleri daha ciddi biçimde değerlendirebileceğine yönelik bir izlenim oluşuyor." ifadelerini kullandı.

ABD yönetiminin son günlerde Beyaz Saray'daki Durum Odası'nda art arda toplantılar gerçekleştirdiğini aktaran Sapmaz, İran dosyasının Washington'da en üst düzeyde takip edildiğini vurguladı.

GÖZLER RUBIO VE JD VANCE ÜZERİNDE

İran gündeminin yanı sıra Washington kulislerinde yönetim içindeki güç dengeleri de tartışılıyor.

Programda, son dönemde kamuoyunun karşısına daha az çıkan ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ile ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio hakkındaki iddialar da gündeme geldi.

Özellikle İngiliz basınında yer alan ve JD Vance'in 2028 seçimlerinde geri planda kalabileceğine yönelik iddiaların Washington'da konuşulduğu belirtilirken, Sapmaz bu konuda henüz doğrudan bir açıklama bulunmadığını söyledi.

İrfan Sapmaz, "JD Vance'in ağzından 2028 başkanlık yarışından çekileceğine ilişkin net bir açıklama duymadık. Ancak Marco Rubio'nun son dönemde daha fazla öne çıktığını görüyoruz." değerlendirmesinde bulundu.

TRUMP EKİBİNDE REKABET Mİ VAR?

Washington kulislerinde Trump'ın iki önemli ismi karşı karşıya getirdiğine yönelik yorumlar da dikkat çekiyor.

Sapmaz, "Donald Trump aslında JD Vance ile Marco Rubio'yu kızıştırıyor. Özellikle İran konusunda iki isim farklı çizgilerde duruyor." diyerek yönetim içindeki yaklaşım farklılıklarına işaret etti.

JD Vance'in, Trump'ın siyasi tabanını oluşturan MAGA hareketinin savaş karşıtı çizgisine daha yakın durduğunu belirten Sapmaz, "JD Vance, İran konusunda mümkün olduğunca açıklama yapmamayı tercih ediyor. Çünkü MAGA tabanı yeni bir askeri müdahale istemiyor." şeklinde konuştu.

RUBIO SAHADA DAHA GÖRÜNÜR

Öte yandan Marco Rubio'nun son dönemde yoğun diplomasi trafiği yürüttüğü belirtiliyor. Hindistan temaslarının ardından yeni bölgesel ziyaretler gerçekleştirmesi beklenen Rubio'nun, İran konusunda daha sert bir çizgiyi temsil ettiği yorumları yapılıyor.

İrfan Sapmaz, "Marco Rubio son günlerde savaşa verdiği destek nedeniyle biraz daha ön plana çıkmış gibi görünüyor." ifadelerini kullandı.

MAGA TABANI SAVAŞ İSTEMİYOR

ABD'de kamuoyu araştırmalarında JD Vance'in hâlâ güçlü bir konumda bulunduğunu belirten Sapmaz, bunun en önemli nedenlerinden birinin Cumhuriyetçi seçmenin yeni bir savaş istememesi olduğunu söyledi.

Sapmaz, "Kamuoyu yoklamalarında JD Vance'in önde olduğunu söyleyebiliriz. Çünkü MAGA tabanı savaş istemiyor." değerlendirmesini yaptı.

PETROL VE BENZİN FİYATLARI DENKLEMİN MERKEZİNDE

Washington'ın İran politikasında enerji fiyatlarının da önemli rol oynadığını belirten Sapmaz, ABD yönetiminin petrol piyasaları üzerindeki etkileri yakından takip ettiğini vurguladı.

İrfan Sapmaz, "Amerika'da gözler hâlâ benzin istasyonlarında. Fiyatlar yüksek seviyelerde. Donald Trump da İran üzerindeki baskıyı artırarak enerji fiyatlarını aşağı çekmeye çalışıyor. Ancak şu ana kadar bunu tam anlamıyla başarabildiğini söylemek mümkün değil." sözleriyle ekonomik boyuta dikkat çekti.

ABD ile İran arasındaki müzakere süreci devam ederken, Camp David'de yapılacak kritik zirve ve Bender Abbas'a yönelik saldırılar, önümüzdeki günlerde diplomasi ile askeri baskı arasındaki dengenin hangi yöne evrileceğine ilişkin önemli ipuçları veriyor.

 

İran Dışişleri Bakanlığı, ABD güçlerinin dün Hürmüzgan eyaletinde düzenlediği saldırılara ilişkin açıklama yaptı. Yapılan açıklamada, "ABD'nin terörist ordusu, 8 Nisan'da ilan edilen ateşkesten bu yana yasa dışı ve gerekçesiz eylemlerini sürdürerek, özellikle İran ticari gemilerine yönelik çok sayıda deniz haydutluğu girişiminde bulunmaktadır. Son 48 saat içinde ise Hürmüzgan bölgesinde ateşkesi açık şekilde ihlal etmiştir. İran, bu saldırgan ve gerekçesiz eylemlerden kaynaklanan tüm sonuçlardan ABD rejimini sorumlu tutmaktadır" denildi.

Açıklamada, "Bu saldırgan eylemlerin, Pakistan'ın arabuluculuğunda yürütülen mevcut diplomatik süreçle eş zamanlı gerçekleşmesi, ABD yönetiminin kötü niyetini bir kez daha ortaya koydu. Bu saldırgan eylemlerden doğacak tüm sonuçların sorumluluğu ABD'ye aittir. Hiç şüphesiz İran, hiçbir düşmanca girişimi cevapsız bırakmayacak ve İran'ın varlığını savunma konusunda en küçük bir tereddüt göstermeyecektir" ifadeleri kullanıldı.

GECE SAATLERİNDE SALDIRI DÜZENLENMİŞTİ
ABD ordusu, dün gece İran'ın Hürmüzgan eyaletine bağlı Bender Abbas, Cask ve Sirik şehirlerde saldırı düzenlemişti. CENTCOM Sözcüsü Tim Hawkins, "ABD kuvvetleri, birliklerimizi İran güçlerinin oluşturduğu tehditlerden korumak için bugün güney İran'daki hedeflere kendini savunma amaçlı saldırılar düzenledi. Hedefler arasında füze üsleri ve mayın döşemeye çalışan İran tekneleri vardı. CENTCOM, devam eden ateşkes sırasında itidalli davranarak güçlerini savunmaya devam ediyor" açıklamasını yapmıştı.

 

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Lübnan'a yönelik saldırıların genişletilmesi kararı gündemiyle Savunma Bakanı ve Genelkurmay Başkanı ile güvenlik toplantısı düzenledi.

Başbakanlık Ofisi, Netanyahu'nun gerçekleştirdiği toplantıya ilişkin görüntüleri paylaştı.

Ofisten yapılan açıklamada, Netanyahu'nun Savunma Bakanı Yisrael Katz ve Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir ile gerçekleştirdiği güvenlik toplantısında bazı istişarelerde bulunduğu ifade edildi.

Güvenlik toplantısının, Lübnan'a yönelik saldırıların şiddetlendirilmesi kararının ardından yapılması dikkati çekti.

Netanyahu'nun yolsuzluk davası kapsamında bugün ve yarın yapılması planlanan duruşmalarının, Lübnan'a düzenlenmesi planlanan geniş çaplı saldırılar nedeniyle kısa tutulacağı belirtilmişti.

 

İran Dışişleri Bakanlığı, ABD'nin geçici ateşkesi bariz bir şekilde ihlal ettiğini bildirdi. İran Dışişleri Bakanlığından, son iki gündür İran ve ABD güçleri arasında Hürmüz Boğazı çevresinde yaşanan çatışmalara ilişkin yazılı açıklama yapıldı.

Açıklamada, "ABD'nin terörist ordusu son 48 saat içinde Hürmüzgan bölgesinde bariz bir ateşkes ihlali gerçekleştirdi." ifadelerine yer verildi. İran'ın, "hiçbir saldırganlığı cevapsız bırakmayacağı ve kendini savunmakta tereddüt etmeyeceği" belirtildi.

İran Dini Lideri Mücteba Hamaney, bu yılki Hac mevsimi dolayısıyla yazılı açıklama yayımladı. Hamaney mesajında, Körfez ülkelerinde artık ABD askeri üssü olmayacağını vurgulayarak, "Zamanın ibresi geri dönmez ve bölgenin milletleri ile toprakları artık Amerikan üsleri için bir kalkan olmayacaktır. ABD artık bölgede kötülük yapmak ya da askeri üsler kurmak için güvenli bir sığınağa sahip olmayacaktır" dedi.
İsrail rejiminin artık nefesinin sayılı olduğunu belirten Hamaney, "Bundan sonra 'Kahrolsun ABD' ve 'Kahrolsun İsrail' sloganları, İslam ümmetinin ve dünyanın mazlum halklarının, özellikle de gençlerin yaygın sloganı olacaktır" dedi.

İran ordusu ile Lübnan Hizbullah’ının ABD ve İsrail’e karşı "dikkat çekici zaferler" elde ettiklerini belirten Hamaney, "Füze ve insansız hava araçlarıyla karada, havada ve denizde büyük şeytan ABD’yi ve onun eğitilmiş kuklası siyonist rejimi taşladılar. Sarsılmış siyonist rejim uğursuz ömrünün son aşamalarına yaklaşmıştır ve Allah’ın izniyle, o tarihten sonraki 25 yılı göre-meyecektir" ifadelerini kullandı.

İran Dini Lideri, "Gelecek İslam ümmetine ve yeni İslam medeniyetine aittir ve her birimiz kendi gayreti, kapasitesi ve sorumluluğu ölçüsünde bu geleceğin gerçekleşmesinde ve ona yaklaşılmasında rol oynayabiliriz. Bütün hacılardan İslam ümmetinin birliği, Filistin ve Mescid-i Aksa’nın özgürlüğü, Müslümanların büyük sıkıntılarının giderilmesi ve küresel kibir kar-şısında nihai zafere ulaşılması için dua etmelerini ve beni de hayır dualarına dahil etmelerini istiyorum" açıklamasını yaptı.

Devrim Muhafızları Ordusunun yazılı açıklamasına göre, İran hava savunma unsurları tarafından yürütülen istihbarat ve takip faaliyetleri sonucu bir MQ-9 tipi İHA tespit edilerek vuruldu.

Ayrıca, bir RQ-4 tipi İHA ile bir F-35 savaş uçağına da ateş açıldığı ve söz konusu uçakların bölgeden uzaklaşarak hava sahasını terk ettiği kaydedilen açıklamada şu ifadelere yer verildi:

"Devrim Muhafızları Ordusu, Amerika'nın saldırgan ordusundan gelebilecek herhangi bir ateşkes ihlaline karşı uyarıda bulunmakla birlikte, karşılık verme hakkını meşru ve kesin olarak kabul etmektedir."

 

 

 

 

 

 

 

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan'ın internetin uluslararası erişime açılması yönündeki kararı onayladığı bildirildi. İran basını, Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan'ın internetin uluslararası erişime açılması yönündeki kararı onayladığını duyurdu. Pezeşkiyan’ın, Cumburbaşkanı Birinci Yardımcısı Muhammed Rıza Arif başkanlığında toplanan ‘Sanal Alanı Düzenleme Kurulu’nda’ kabul edilen, ‘Uluslararası internet bağlantısının sağlanması’ yönündeki kararı onayladığı, uygulanmak üzere İletişim ve Bilgi Teknoloji Bakanlığı’na gönderdiği belirtildi.

İran’ın farklı bölgelerinde patlama seslerinin duyulmasının ardından, ABD’den konuyla ilgili açıklama geldi.

ABD merkezli Fox News televizyonunun haberine göre; CENTCOM Sözcüsü Tim Hawkins, "ABD kuvvetleri, birliklerimizi İran güçlerinin oluşturduğu tehditlerden korumak için bugün güney İran'daki hedeflere kendini savunma amaçlı saldırılar düzenledi" açıklamasında bulundu. Hawkins, "Hedefler arasında füze üsleri ve mayın döşemeye çalışan İran tekneleri vardı. CENTCOM, devam eden ateşkes sırasında itidalli davranarak güçlerini savunmaya devam ediyor" ifadelerini kullandı.

"ATEŞKESİN SONA ERDİĞİ ANLAMINA GELMİYOR"

İsmini gizli tutan üst düzey bir ABD'li yetkili ise, Hürmüz Boğazı'na mayın döşeyen İran Devrim Muhafızları Ordusu’na (DMO) ait 2 askeri tekne ile Bender Abbas şehrindeki bir füze üssünün hedef alındığı bilgisini paylaştı. Söz konusu yetkili, saldırıların "savunma amaçlı" olduğunu yinelerken, iki farklı kaynak da yaşanan gelişmelerin "ateşkesin sona erdiği anlamına gelmediğini" ifade etti. Ayrıca saldırıların şimdilik sona erdiği aktarıldı.

Katar, bir anlaşmaya varılması için İran'a 12 milyar dolar teklif edildiği yönündeki haberlerin asılsız olduğunu duyurdu.

Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Macid el-Ensari, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından konuya ilişkin açıklamada bulundu.

"İDDİALAR ANLAŞMANIN BAŞARISIZ OLMASI İÇİN YAYILIYOR"

Katar'ın bir anlaşmaya varılması için İran'a 12 milyar dolar teklif ettiği yönündeki haberlerin asılsız olduğunu belirten Ensari, bunun, anlaşmanın başarısız olmasını, tansiyonu düşürmeyi ve bölgesel istikrarı güçlendirmeyi hedefleyen diplomatik çabaları baltalamayı amaçlayan taraflarca yayıldığını kaydetti.

Katar'ın bölgesel ortaklarla koordineli olarak yürüttüğü diplomatik çabaların iyi bilindiğini aktaran Ensari, "Bu anlatılar, Katar'ın barışın tesisinde güvenilir uluslararası bir oyuncu olarak itibarını zedelemeye yönelik umutsuz girişimlerden başka bir şey değildir." ifadesini kullandı.

ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, İran'la anlaşmanın çok yakın olduğunu ifade etmişti.

ABD Başkanı, anlaşmanın nihai detayları üzerinde görüşmelerin halen sürdüğüne işaret ederek, "Anlaşmanın son unsurları ve detayları şu anda tartışılıyor ve kısa süre içinde duyurulacak. Anlaşmanın diğer unsurlarına ek olarak, Hürmüz Boğazı da açılacak." değerlendirmesinde bulunmuştu.

ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın elinde bulunan zenginleştirilmiş uranyumun ABD'ye getirilerek veya İran ile işbirliği halinde Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) eşliğinde imha edilmesi gerektiğini belirtti.

Trump, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, "Zenginleştirilmiş uranyum (nükleer toz) ya derhal ABD'ye teslim edilerek buraya getirilip imha edilecek ya da tercihen İran'ın işbirliği ve koordinasyonu içinde Atom Enerjisi Komisyonu veya eşdeğeri kurumun şahitliğinde, yerinde veya kabul edilebilir başka bir yerde imha edilecektir." ifadelerini kullandı.

Ateşkes sürecinde bulunan ABD/İsrail ve İran Savaşı'nı sonlandırmak için taraflar arasında müzakereler devam ederken, İran'ın elinde bulunduğu belirtilen yaklaşık 400 kilogram civarındaki zenginleştirilmiş uranyumun durumu görüşmelerdeki ana maddelerden birini oluşturuyor.

İran basını, ülkenin güneyindeki liman kenti Bender Abbas'ın ardından Sirik ve Cask bölgesinde de patlama sesleri duyulduğunu bildirdi. 

KONTROL ALTINA ALINDI

Fars Haber Ajansı, Bender Abbas şehrinde yaşayan bölge sakinlerinin birkaç patlama sesi duyduğunu, ancak bölgede durumun kontrol altında olduğunu duyurdu.

Basra Körfezi yakınlarındaki Cask ve Sirik şehirlerinde de benzer patlama seslerinin bildirildiği kaydedildi. Ayrıca, Basra Körfezi bölgesinde bir düşman insansız hava aracının (İHA) İran Silahlı Kuvvetleri tarafından imha edildiği aktarıldı. İran makamlarından, söz konusu patlama sesleri ile ilgili resmi bir açıklama henüz yapılmadı.

 

 

ABD ve İran arasında arabuluculuk çabaları devam ediyor. Katar merkezli Al Jazeera’nın adı açıklanmayan bir kaynağa dayandırdığı haberde, ABD ve İran’ın Katar arabuluculuğunda İran’ın dondurulmuş varlıkları konusunda anlaşma sağladığı iddia edildi.

Haberde, İran tarafı için büyük önem taşıyan bu konudaki anlaşma sayesinde yarın ABD ile İran arasında bir anlaşmanın açıklanma ihtimalinin yüksek olduğu belirtildi. 

 

İran heyeti, ABD ve İsrail ile savaşı sona erdirmek üzere yürütülen diplomatik çabalar kapsamında Katar’a geldi.

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarını sona erdirmek üzere diplomatik çabalar sürüyor. İran heyeti, diplomatik çabalar kapsamında Katar’ın başkenti Doha’ya geldi. Heyette İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ve İran Merkez Bankası Başkanı Abdolnaser Hemmati bulunuyor.

ZİYARETİN ANA ODAĞI HÜRMÜZ VE ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ URANYUM

Adı açıklanmayan bir diplomatik kaynak, "Heyetin Doha ziyaretinin odak noktası, Hürmüz Boğazı ve yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyumla ilgili meseleler. Merkez Bankası Başkanı, nihai bir anlaşmanın parçası olarak dondurulmuş fonlar meselesini görüşmek üzere heyette yer alıyor" dedi. 

 

 İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan'ın internetin uluslararası erişime açılması yönündeki kararı onayladığı bildirildi.

İran'ın yarı resmi Fars Haber Ajansı konuyla ilgili habere yer verdi.

Buna göre Pezeşkiyan, Cumburbaşkanı Birinci Yardımcısı Muhammed Rıza Arif başkanlığında toplanan "Sanal Alanı Düzenleme Kurulu'nda" kabul edilen, "Uluslararası internet bağlantısının sağlanması" yönündeki kararı onaylayarak, uygulanmak üzere İletişim ve Bilgi Teknoloji Bakanlığına gönderdi.

ABD Başkanı Donald Trump ile İran arasındaki müzakere sürecinde tansiyon en yüksek seviyeye ulaştı. Marco Rubio’nun Ermenistan ziyareti ve Zengezur projesi bölgedeki dengeleri hareketlendirirken, Beyaz Saray’a yönelik saldırı girişiminin ardından sessizliğini bozan Trump, "Ya harika bir anlaşma ya da çok daha şiddetli bir savaş" diyerek resti çekti.

Bölgesel diplomasinin en kritik aktörlerinden biri olan Marco Rubio’nun temasları, Kafkasya’daki enerji ve ulaşım hatlarını yeniden şekillendirebilir. A Haber muhabiri İrfan Sapmaz, "Marco Rubio yarın Ermenistan'da olacak. Orada bölgesel ilişkiler ve TRT projesi denilen, diğer adıyla Zengezur projesi üzerine bir takım temaslarda bulunması bekleniyor" sözleriyle bölgedeki stratejik hareketliliği aktardı.

Beyaz Saray’a yönelik saldırı girişimi sonrası dünya Trump’tan gelecek açıklamaya kilitlenmişken, beklenen mesaj sosyal medya üzerinden geldi. Müzakerelerin gidişatına dair sert bir ton tercih eden Donald Trump, "Gayet iyi gidiyor. Herkes için harika bir anlaşmaya ulaşacağız. Ya herkes için harika bir anlaşma olacak ya da hiç anlaşma olmayacak. Bu durumda savaş cephesine geri dönülecek, üstelik her zamankinden çok daha büyük ve şiddetli" ifadelerini kullandı. 

HÜRMÜZ BOĞAZI AÇILIYOR MU? NÜKLEER DÜĞÜMÜ ÇÖZÜLMEDİ

Müzakere masasından sızan bilgiler, tarafların bazı teknik konularda mesafe katettiğini ancak ana meselelerde krizin sürdüğünü gösteriyor. Savaşın resmen bitirilmesi ve 60 günlük ateşkesin uzatılması gibi maddelerin masada olduğunu belirten Sapmaz, "En kritik ortak nokta Hürmüz Boğazı'nın yeniden gemilere açılması. Ancak İran'ın elindeki yüksek seviyede zenginleştirilmiş uranyumun ne olacağı konusunda büyük anlaşmazlıklar var. ABD uranyumun teslim edilmesini istiyor, İran ise buna yanaşmıyor" bilgisini paylaştı. 

Donald Trump’ın İran üzerindeki ekonomik baskıyı bir silah olarak kullanmaya devam ettiği ve ABD içindeki borsa ile petrol fiyatlarını dengelemeye çalıştığı ifade ediliyor.

Bölgedeki enerji krizine değinen İrfan Sapmaz, "Hürmüz Boğazı ve etrafında şu anda 400 milyon varile ulaşan bir petrol var ve ABD bunların önünü kesmiş durumda. Donald Trump İran üzerinde ekonomik bir baskı uygulayarak onları masaya çekmeye çalışıyor. Sürekli Truth Social üzerinden Dow Jones ve S&P 500 gibi borsaların yükseldiği mesajlarını paylaşıp, petrol fiyatlarını indirmeye çalışıyor" sözleriyle Trump'ın ekonomi odaklı stratejisini deşifre etti.

"HER ŞEY BİTTİ" DEMEK İÇİN HENÜZ ERKEN

Resmi bir açıklama gelmediği sürece "anlaşma sağlandı" havasına girilmemesi gerektiğini hatırlatan Sapmaz, Trump ekibinin klasik sızdırma taktiğiyle tansiyonu yönettiğini belirtti. İrfan Sapmaz, "Şu ana kadar net olarak ne İran ne de ABD tarafı 'Şu maddelerde anlaştık' demiyor. Nükleer konu en hassas meselelerden biri ancak bana göre Hürmüz meselesi daha da kritik. Donald Trump'ın dediği gibi 'hemen anlaşmalar oldu, bu iş bitti' diye bakamayız henüz, bunun için çok erken" değerlendirmesinde bulundu.
 

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf ile Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi'nin de yer aldığı üst düzey İran heyeti, ABD ile yürütülen görüşmeler kapsamında Katar’ın başkenti Doha’ya gitti.

İran basınında yer alan haberlere göre ziyaret, Pakistan öncülüğünde yürütülen ve Tahran ile Washington arasındaki çatışmayı sona erdirmeyi amaçlayan diplomatik girişimlerin bir parçası olarak gerçekleştirildi.

İran resmi haber ajansı IRNA’nın aktardığına göre heyetin, Katarlı üst düzey yetkililerle bir araya gelerek müzakerelerin detaylarına ilişkin görüşmeler yapması bekleniyor.

ABD ve İsrail’in şubat ayında İran’a yönelik saldırılar düzenlemesinin ardından bölgedeki gerilim hızla tırmanmıştı. Tahran yönetimi ise İsrail’in yanı sıra Körfez’deki ABD müttefiklerini hedef alan saldırılarla karşılık vermiş, ayrıca Hürmüz Boğazı’nı kapatma kararı almıştı.

Pakistan’ın arabuluculuğunda 8 Nisan’da yürürlüğe giren ateşkes daha sonra ABD Başkanı Donald Trump tarafından süresiz şekilde uzatılmıştı.

Trump, cumartesi günü yaptığı açıklamada İran ile çatışmayı sona erdirecek anlaşmanın “büyük ölçüde müzakere edildiğini” ve son aşamaya geldiğini söylemişti.

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ABD ile Pakistan arabuluculuğunda yürütülen görüşmelerde Tahran’ın “aşırı talepleri” kabul etmeyeceğini söyledi.

İran resmi haber ajansı IRNA’nın aktardığına göre Pezeşkiyan, İran Ticaret, Sanayi, Madenler ve Tarım Odası üyeleriyle yaptığı toplantıda konuştu.

İran lideri, “Müzakereler, İran halkının haklarının tamamen korunacağı şekilde planlandı” ifadelerini kullandı.

ABD ve İsrail’in şubat ayında İran’a yönelik saldırılarının ardından bölgedeki gerilim hızla tırmanmıştı. Tahran yönetimi ise İsrail’in yanı sıra Körfez’deki ABD müttefiklerini hedef alan saldırılarla karşılık vermiş, ayrıca Hürmüz Boğazı’nı kapatma kararı almıştı.

Pakistan’ın arabuluculuğunda 8 Nisan’da yürürlüğe giren ateşkes daha sonra ABD Başkanı Donald Trump tarafından süresiz şekilde uzatılmıştı.

Pezeşkiyan, “Düşman askeri başarısızlığın ardından odağını ekonomik savaşa çevirmiş olsa da hükümet ve özel sektör dayanışma, empati ve iş birliği içinde hareket ederek bu süreci de başarıyla aşacaktır” dedi.

Öte yandan Trump, cumartesi günü yaptığı açıklamada İran ile çatışmayı sona erdirecek anlaşmanın “büyük ölçüde müzakere edildiğini” ve son aşamaya geldiğini söylemişti.

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile yürütülen müzakerelere ilişkin dikkat çeken açıklamalarda bulundu.

Trump, “İran ile yapılacak anlaşma ya büyük ve anlamlı bir anlaşma olacak ya da hiç anlaşma olmayacak” ifadelerini kullandı.

İran ile ABD arasında yürütülen kritik diplomasi trafiğinde dikkat çeken bir gelişme yaşandı. Reuters’ın aktardığına göre İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, taraflar arasında görüşülen 14 maddelik mutabakat zaptının (MOU) temel hedefinin savaşı sona erdirmek ve ABD’nin deniz ablukasını kaldırmak olduğunu açıkladı.

İranlı yetkili, buna karşılık Tahran yönetiminin de Hürmüz Boğazı’nda güvenli geçişin sağlanması için gerekli adımları atacağını söyledi. Açıklama, küresel enerji piyasalarının gözünü çevirdiği Hürmüz Boğazı’na ilişkin tansiyonun yeniden yükseldiği bir dönemde geldi.

“60 GÜNLÜK YENİ MÜZAKERE SÜRECİ BAŞLAYACAK”

Reuters’a konuşan İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, mutabakatın resmileşmesi halinde bazı kritik başlıkların ayrıca müzakere edileceğini belirtti. Yetkiliye göre özellikle nükleer mesele ve anlaşmanın teknik ayrıntıları için 60 günlük ayrı bir görüşme süreci planlanıyor.

Tahran yönetimi, mevcut taslağın nihai anlaşma anlamına gelmediğini ancak tarafların birçok konuda önemli ilerleme kaydettiğini vurguladı.

HÜRMÜZ BOĞAZI DETAYI DİKKAT ÇEKTİ

Dünyadaki petrol sevkiyatının önemli bölümünün geçtiği Hürmüz Boğazı, son dönemde İran-ABD geriliminin merkezindeki başlıklardan biri haline gelmişti. Reuters’ın aktardığı bilgilere göre taslak anlaşmada;

Bölgedeki çatışmaların sona erdirilmesi,

ABD’nin İran’a yönelik deniz ablukasının kaldırılması,

Hürmüz Boğazı’nda güvenli ticari geçişin garanti altına alınması

gibi maddelerin yer aldığı belirtiliyor.

NÜKLEER KRİZ TAMAMEN ÇÖZÜLMEDİ

İranlı yetkililerin açıklamalarına rağmen tarafların nükleer program konusunda henüz tam uzlaşı sağlayamadığı ifade ediliyor. Özellikle uranyum zenginleştirme faaliyetleri ve uluslararası denetim mekanizmalarının önümüzdeki süreçte yapılacak görüşmelerin en kritik başlıkları arasında yer alacağı değerlendiriliyor.

Washington ile Tahran arasındaki temasların bölgedeki savaş riski ve küresel enerji fiyatları açısından kritik önem taşıdığı belirtiliyor.

ABD istihbaratından dikkat çeken iddia: Mücteba Hamaney yalnızca kuryeler aracılığıyla iletişim kuruyor

CBS News’in aktardığına göre ABD istihbaratı, İran Dini Lideri Mücteba Hamaney’in yalnızca kuryeler üzerinden iletişim kurduğunu değerlendiriyor. Haberde, bu yöntemin ABD ile yürütülen müzakereleri önemli ölçüde yavaşlattığı belirtildi.

İddiaya göre İran tarafı, elektronik iletişim araçları yerine fiziksel mesaj taşıyan kuryeleri tercih ediyor. ABD’li yetkililer ise bu durumun mesaj trafiğini geciktirdiğini ve kritik diplomatik temasların hızını düşürdüğünü düşünüyor.

CBS News haberinde, özellikle İran ile ABD arasında devam eden hassas görüşmeler sırasında iletişim sürecinin yavaş ilerlemesinin dikkat çektiği ifade edildi.

Orta Doğu’da tansiyonu düşürebilecek tarihi diplomasi trafiğinde kritik saatlere girildi. ABD ile İran arasında yürütülen yoğun pazarlıklarda Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması, İran’a yönelik bazı yaptırımların gevşetilmesi ve savaşın farklı cephelerde durdurulması gibi başlıklar masaya yatırıldı. Tarafların ilk aşamada geçici bir mutabakata yakın olduğu belirtilirken, gözler şimdi İran’ın nükleer programına ilişkin yapılacak kritik görüşmelere çevrildi. A Haber Muhabiri Ekber Karabağ, sıcak bölgedeki son gelişmeleri canlı yayında değerlendirdi.

TRUMP’TAN “ACELEMİZ YOK” MESAJI

Dünyanın gözünü çevirdiği diplomasi trafiğinde ABD Başkanı Donald Trump’ın açıklamaları dikkat çekti. Tahran’daki görüşmelerin olumlu yönde ilerlediğini öne süren Trump, anlaşma konusunda aceleci davranmayacaklarını söyledi. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’dan gelen “nükleer taviz” sinyali ise uluslararası kamuoyunda yeni bir dönemin habercisi olarak yorumlandı.

Hafta sonu boyunca sıcak temasların sürdüğü süreçte, A Haber ekranlarında konuşan Ekber Karabağ, bölgede yaşanan gelişmelerin perde arkasını anlattı.

“KIRAN KIRANA PAZARLIK” VURGUSU

A Haber Muhabiri Ekber Karabağ, ABD ile İran arasında son derece sert ve yoğun bir müzakere süreci yürütüldüğünü belirterek, “Esasında iki taraf arasında, Amerika Birleşik Devletleri ve İran arasında deyim yerindeyse kıran kırana bir pazarlık süreci söz konusu” ifadelerini kullandı.

Karabağ, tarafların anlaşmaya varmasının yüksek ihtimal olarak görüldüğünü ancak bunun nihai bir uzlaşı olmayacağını özellikle vurguladı. İlk aşamada ortaya çıkacak metnin “ön mutabakat” niteliği taşıyacağını belirten Karabağ, tarafların daha sonra yeni pazarlık masalarına oturacağını söyledi.

KRİTİK 30-60 GÜNLÜK SÜREÇ

Canlı yayında dikkat çeken bilgiler paylaşan Karabağ, ilk mutabakatın ardından tarafların yaklaşık 30 ila 60 günlük yeni bir süreç içerisine gireceğini aktardı.

Ekber Karabağ, “Taraflar ilk anlaşmayı, ilk mutabakatı yaptıktan sonra 30 gün ve bazı kaynaklara göre 60 gün boyunca hallolunmamış meseleler konusunda, özellikle İran’ın nükleer programıyla ilgili pazarlıklarını sürdürecek” şeklinde konuştu.

Bu süreçte İran’ın nükleer faaliyetleri, uranyum zenginleştirme kapasitesi ve uluslararası denetim mekanizmalarının da masada olacağı değerlendiriliyor.

HÜRMÜZ BOĞAZI YENİDEN AÇILIYOR

Masadaki en kritik başlıklardan biri ise dünya enerji piyasalarının kalbi olarak görülen Hürmüz Boğazı oldu.

Ekber Karabağ, ilk anlaşma kapsamında Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılacağını belirterek, “İran gemilerin bu bölgeden serbestçe geçişine izin verecek ve aynı zamanda bundan herhangi bir ücret almayacak” sözleriyle kritik detayları paylaştı.

Söz konusu adımın, küresel petrol piyasaları açısından büyük önem taşıdığı belirtiliyor. Çünkü Hürmüz Boğazı, dünya petrol sevkiyatının en stratejik geçiş noktalarından biri olarak kabul ediliyor.

ABD İRAN’A PETROL SATIŞI İÇİN KAPI AÇACAK

Pazarlık masasındaki en dikkat çekici başlıklardan biri de İran’a yönelik yaptırımlar oldu.

Ekber Karabağ, ABD’nin İran limanlarına yönelik uyguladığı ablukanın kaldırılmasının gündemde olduğunu belirterek, Washington yönetiminin Tahran’a yeniden petrol satışı yapabilmesi için imkan sağlayacağını aktardı.

Bu gelişmenin hayata geçmesi halinde İran ekonomisinin yeniden nefes alabileceği, enerji piyasalarında ise yeni dengelerin oluşabileceği değerlendiriliyor.

“SAVAŞ TÜM CEPHELERDE DURACAK”

Masadaki kritik başlıklardan biri de bölgedeki çatışmaların sonlandırılması oldu.

Ekber Karabağ, “Bunun yanı sıra savaş tüm cephelerde, Lübnan da dahil olmak üzere durmuş olacak” ifadelerini kullanarak yalnızca ABD-İran hattında değil, bölgesel ölçekte de yeni bir ateşkes zemininin oluşabileceğine dikkat çekti.

Bu ifadeler, özellikle İsrail-Hizbullah hattındaki gerilim açısından kritik bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

DONDURULAN İRAN FONLARI GÜNDEMDE

Tarafların masasında ekonomik başlıkların da önemli yer tuttuğu belirtiliyor.

Karabağ, İran’ın ABD yaptırımları nedeniyle farklı ülkelerde dondurulan fonlarının bir kısmının serbest bırakılmasının da gündemde olduğunu aktararak, ekonomik rahatlama başlığının pazarlığın en kritik unsurlarından biri olduğunu söyledi.

Ancak bu konuda henüz kesin bir uzlaşı sağlanmış değil.

“OLUMLU ATMOSFER” MESAJI

Her ne kadar taraflar arasında tüm konularda kesin anlaşma sağlanmasa da diplomasi trafiğinde olumlu bir atmosferin hakim olduğu belirtiliyor.

Ekber Karabağ, “Kesin bir anlaşma hala sağlanmış değil, pazarlık devam ediyor. Ancak taraflardan gelen açıklamalara bakıldığında ön anlaşmaya varma olasılığının yüksek olduğunu ifade edebiliriz” sözleriyle sürecin mevcut durumunu özetledi.

Karabağ ayrıca tarafların ilerleyen süreçte yeniden masaya oturarak İran’ın nükleer programı başta olmak üzere çözülmemiş diğer meseleleri görüşmeye devam edeceğini söyledi.

GÖZLER ŞİMDİ TAHRAN-WASHINGTON HATTINDA

Orta Doğu’da yeni bir dönemin kapısını aralayabilecek kritik diplomasi trafiğinde artık tüm gözler Washington ve Tahran hattına çevrilmiş durumda.

Ön mutabakatın hayata geçmesi halinde Hürmüz Boğazı’ndaki krizden petrol piyasalarına, İsrail-Lübnan hattındaki çatışmalardan İran’ın nükleer programına kadar birçok başlıkta tarihi değişimlerin yaşanabileceği değerlendiriliyor.

İran'da, "son protestolar" sırasında şiddet eylemlerine liderlik ettiği ve "terör eyleminde bulunduğu" suçlamasıyla idama mahkum edilen bir kişinin cezasının infaz edildiği bildirildi.

İran Yargı Erki'ne bağlı Mizan Haber Ajansının haberine göre, Abbas Ekberi Feyzabadi'nin idam cezası bu sabah erken saatlerde yerine getirildi.

Haberde, Feyzabadi'nin "son protestolar" sırasında İsfahan eyaletindeki şiddet olaylarına liderlik etmek, emniyet güçleri ile kamu binalarına yönelik saldırılar düzenlemekle suçlandığı ifade edildi.



İran Yargı Erki ayrıca, söz konusu saldırılara ilişkin olduğunu belirttiği bazı görüntüleri kamuoyuyla paylaştı.