CANLI | Trump iki ismi görevlendirdi: ABD heyeti İslamabad'a gidiyor

Beyaz Saray, "Pakistan'a uçmak için herkes hazır. Kushner ve Witkoff  Pakistan'a gidecek" ifadelerine yer verdi. 

 

 

İran resmi haber ajansı IRNA'ya göre Bekayi, Erakçi’nin Pakistan, Umman ve Rusya'ya yapacağı ziyaretler hakkında açıklamada bulundu.

Bekayi, “Erakçi’nin ziyaretlerinde ABD ve İsrail’in İran’a dayattığı savaşın sona erdirilmesine ilişkin çabaların son durumu ele alınacak. Ayrıca bölgesel istikrar ile barış için görüş alışverişinde bulunulacak.” ifadelerini kullandı.

Öte yandan İranlı Öğrenciler Haber Ajansı (ISNA), Erakçi'nin Pakistan'da ABD'li yetkililerle görüşme yapmayacağını duyurdu.

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan'ın İslamabad, Rusya ve Umman'ı kapsayan kritik ziyaret trafiği, Tahran koridorlarında yükselen istifa iddiaları ve uranyum zenginleştirme programı üzerinden yürütülen gizli pazarlıklar bölgeyi ateş hattına çevirdi. A Haber ekranlarında "sıcak bölge" atmosferini değerlendiren Uluslararası İlişkiler Uzmanı Dr. Necmettin Mutlu, İran rejiminin içindeki derin çatlağı, ekonominin belini büken yaptırımları ve ABD donanmasının körfezdeki yeni hamlelerini tüm detaylarıyla deşifre ederek tarihi bir tanıklığa imza attı.

PEZEŞKİYAN'IN DİPLOMASİ TRAFİĞİ VE "ARKA KAPI" STRATEJİSİ
Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan’ın İslamabad’dan başlayıp Rusya ve Umman’a uzanan ziyaret programı, Tahran’ın savaş senaryolarından kaçınma çabası olarak yorumlanırken, Dr. Necmettin Mutlu bu durumu farklı bir boyuta taşıdı. Pezeşkiyan’ın bu ziyaretlerin savaşla ilgili olmadığını ve sadece komşu ziyaretleri olduğunu söylemesi üzerine değerlendirmelerde bulunan Dr. Necmettin Mutlu, "Arka kapı diplomasisi kullanıyorlar ancak Trump'ın bahsettiği o 'elit çatlatma' meselesi gerçekleşiyor gibi görünüyor. Kült liderlerden sonra İran'da bir liderlik davası ortaya çıkabilir mi ve burada Amerikalıların çalışabileceği daha ılımlı isimler belirebilir mi sorusu şu an masada" ifadelerini kullandı.

TAHAN KORİDORLARINDA İSTİFA DEPREMİ VE URANYUM KRİZİ
İran Meclis Başkanı Kalibaf’ın istifa ettiğine dair özellikle İsrail basınında çıkan haberler ve uranyumun pazarlık konusu yapılıp yapılmaması tartışması rejim içindeki fay hatlarını tetikledi. Kalibaf ve Pezeşkiyan’ın ortak bir mesaj yayımlayarak bu iddiaları bastırmaya çalıştığını belirten Mutlu, uranyumun stratejik önemine dikkat çekerek, "Uranyum şu an içlerinde çok büyük bir tartışma konusu. Pazarlık masasına gelmeli mi, gelmemeli mi? Devrim Muhafızları komutanı Vahidi ve İsmail Bekayi gibi isimler, uranyumun kesinlikle bir pazarlık aracı haline getirilmemesi gerektiğini savunuyorlar. Pezeşkiyan kanadı ise ekonomik yükü hafifletmek için bunu bir koz olarak kullanmak istiyor" sözleriyle Tahran’daki iki farklı kampı tasvir etti.

"ELİT ÇATLATMA": DEVRİM MUHAFIZLARI VE SİYASETÇİLER KARŞI KARŞIYA
İran’daki yönetim yapısının karmaşıklığına vurgu yapan Dr. Mutlu, rejim içindeki güç savaşlarını dramatik bir dille aktardı. Ali Hamaney’in oğlu Mücteba Hamaney’in "şahin" kanadın en güçlü temsilcisi olduğunu hatırlatan Dr. Necmettin Mutlu, "İran’da 1979 devriminden beri bir görüş ayrılığı var ancak bu durum artık daha radikal bir noktaya evriliyor. Mücteba Hamaney ve Devrim Muhafızları sıcak savaş ve sertlik yanlısıyken; Pezeşkiyan ve Kalibaf gibi isimler ayakları yere basan, Batı ile uzlaşma niyetinde olan bir çizgide duruyor. Bu, Devrim Muhafızları’nın varoluş sebebine aykırı bir durum yarattığı için siyasi cephe ile aralarında derin bir çatlak oluşmuş durumda" şeklinde konuştu.

EKONOMİK ÇÖKÜŞ: HEMŞİRE VE POLİS MAAŞLARI ÖDENEMİYOR
Donald Trump’ın "Halk sokaklara dökülecek" iddialarını ve İran üzerindeki ekonomik baskıyı analiz eden Mutlu, sahadan gelen istihbarat bilgilerini paylaştı. Ekonomik ablukanın rejim güvenliğini tehdit eder boyuta geldiğini belirten Dr. Necmettin Mutlu, "Trump, 'Savaş bitsin birkaç ay sonra polisin, öğretmenin, askerin maaşını nasıl ödeyecekler?' diyor. Sahadan gelen bilgiler gerçekten ciddi. Hemşirelerin bir aydır gecikmeli maaş aldığı, kamu kurumlarında ciddi bir finansman krizi yaşandığı biliniyor. Pezeşkiyan cephesinin uranyumu pazarlık masasına getirmek istemesinin ardındaki temel saik bu ekonomik yangını söndürmektir" ifadelerini kullandı.

%60'TAN %90'A: NÜKLEER SİLAHIN EŞİĞİNDE BİR İRAN
Uranyumun zenginleştirilme süreci ve bu elementin nükleer bir silaha dönüşme aşamalarını teknik detaylarıyla açıklayan Dr. Mutlu, santrifüjlerin çalışma prensibini anlattı. İran’ın %60 oranında zenginleştirdiği uranyumun büyük bir tehdit olduğunu belirten Dr. Necmettin Mutlu, "U-133 denilen izotopu süpersonik hızla döndürerek zenginleştiriyorlar. %90'a yaklaşmış bir uranyum demek, İran'ın nükleer silahı her an kullanabilmesi demektir. Obama döneminde bu oran %4'e kadar düşürülmüştü ancak Trump'ın anlaşmayı yırtıp atmasıyla bugün dünya tekrar yangın yerine döndü. İran artık bu konuda bir 'know-how'a sahip, bu teknolojiye bir kere vakıf oldular" dedi.

ZAMAN KAZANMA OPERASYONU: URANYUM RUSYA'YA MI GİDECEK?
Uranyum stoklarının Rusya veya Çin gibi ülkelere nakledilme ihtimali üzerine değerlendirmelerde bulunan Mutlu, bunun bir "emanet" değil, bir "satış" olarak planlandığını öne sürdü. Bu hamlenin sadece zaman kazandıracağını söyleyen Dr. Necmettin Mutlu, "Uranyumu ellerinden alsanız bile İran bu teknolojiyi öğrendi. Ancak bu stokların taşınması demek, İran’ın yeni stok üretmesi için en az 2-3 yıllık bir zamana ihtiyacı olması demektir. Amerikalıların tüm derdi bu zamanı kazanmak. İran ise bu stokları vererek dondurulmuş varlıklarını çözmek ve ekonomisini rahatlatmak istiyor" tespitinde bulundu.

 

ABD basınına göre ABD Başkanı Donald Trump, Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner'i İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile görüşmek üzere Pakistan'ın başkenti İslamabad'a gönderiyor. ABD medyası, "ABD heyeti Pakistan'a gidiyor. Trump, Kushner ve Witkoff’u Pakistan’a gönderecek." ifadelerine yer verdi. 

 

Bir NATO yetkilisi, ABD Savunma Bakanlığına ait bir iç elektronik postada, ABD'nin İran'a yönelik saldırılarda ve Hürmüz Boğazı'ndaki operasyonlarda kendisine destek vermeyen NATO müttefiklerini cezalandırmak için bazı senaryolar üzerinde çalıştığına ilişkin uluslararası basında çıkan haberlere ilişkin AA muhabirine açıklama yaptı.

Yetkili, "NATO'nun Kurucu Antlaşması, NATO üyeliğinin askıya alınması veya ihraç edilmesi için herhangi bir hüküm öngörmemektedir." ifadesini kullandı.

ABD Savunma Bakanlığına ait iç yazışmalarda, ABD'nin İran'a yönelik saldırıları desteklemeyen NATO ülkelerini "zor müttefikler" olarak tanımladığı, bunları cezalandırmak için bazı seçeneklerin sunulduğu iddia edilmişti.

İspanya'nın NATO ittifakından çıkarılması ve ABD'nin İngiltere'nin Falkland Adaları üzerindeki hak iddiasını tanıyan pozisyonundan vazgeçilmesi gibi seçeneklerin de burada yazıldığı ileri sürülmüştü.

İspanya Başbakanı Pedro Sanchez ise iddiaları reddederek hükümetlerinin politikalarını resmi açıklamalar temelinde belirlediğini söylemişti. İspanya'nın tutumunun net olduğunu vurgulayan Sanchez, müttefiklerle işbirliğinin uluslararası hukuk çerçevesinde sürdürüleceğini kaydetmişti.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi'nin bu akşam Pakistan, Umman ve Rusya ziyaretlerine çıkacağı bildirildi.

İran resmi haber ajansı IRNA'ya göre, Dışişleri Bakanı Erakçi, bugün akşam İslamabad, Maskat ve Moskova'yı kapsayan bir dizi ziyarete başlayacak.

Erakçi'nin, Pakistan, Umman ve Rusya'daki yetkililerle ikili istişarelerde bulunmak, bölgedeki güncel gelişmeleri ve ABD-İsrail'in İran'a karşı başlattığı savaşla ilgili son durumu görüşeceği kaydedildi.

 

İran devlet televizyonuna göre  İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, ABD ile görüşmelerinin arabulucusu Pakistan'ın Genelkurmay Başkanı Mareşal Münir ve mevkidaşı Dar ile telefonda görüştü. Görüşmede bölgesel gelişmeler ile İran ve ABD arasındaki ateşkes sürecine ilişkin konular ele alındı.

ABD-İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a saldırılarıyla başlayan savaşta 8 Nisan'da sağlanan 2 haftalık geçici ateşkesin ardından Tahran ve Washington, 11 Nisan'da Pakistan'da kalıcı ateşkes için görüşmeler yapmıştı. Yaklaşık 21 saat süren görüşmelerden sonuç çıkmamıştı.

Pakistan'ın arabuluculuğunda ikinci tur görüşmelerin yapılması için sürdürülen çabalar da ABD'nin İran'a uyguladığı deniz ablukası başta olmak üzere taraflar arasındaki anlaşmazlık konuları nedeniyle başarılı olamamıştı.

ABD Başkanı Donald Trump, önceki gün yaptığı açıklamada, ateşkesi uzattıklarını duyurmuştu. İran tarafından Trump'ın ateşkesi tek taraflı uzatma kararına ilişkin açıklama gelmemişti.

İran resmi haber ajansı IRNA'ya göre, Tahran'ın İslamşehr ilçesinde halkın ABD-İsrail'e karşı her gece düzenlediği protesto gösterisine katılan İran Cumhurbaşkanı Yardımcısı İsmail Sekab İsfahani, ABD'nin yeniden İran'ın petrol tesislerine saldırı tehditlerini değerlendirdi.

ABD Başkanı Donald Trump'ın tehditlerinden korkmadıklarını dile getiren İsfahani, "Hedeflerimiz açık. Hazırlıklarımızda bir merdiven tasarladık ve alt basamaklar 'göze göz, dişe diş', üst basamaklar ise 'kafaya göz' ilkesine dayanıyor. Petrol kuyularımızdan herhangi biri vurulursa, Suudi Arabistan'ın petrol tesislerinden biri de hedef alınacaktır. Bu yüzden Trump'ın söylemlerinden korkmayın. Gerekli ve uygun yanıt verilecektir." ifadelerini kullandı.

ABD Başkanı Trump, İran'ın ABD'nin taleplerini kabul etmemesi halinde enerji tesisleri dahil ülkenin sivil altyapısını hedef alacakları tehdidinde bulunmuştu.

8 Nisan’da ilan edilen ateşkes sonrası başlayan diplomasi trafiği sonuç vermedi. Şimdi gözler, İran’ın yeni teklif sunup sunmayacağına ve Washington’un askeri seçeneği devreye alıp almayacağına çevrildi.

Middle East Spectator'ın aktardığına göre İran Parlamentosu, Hürmüz Boğazı’ndan geçişe ilişkin yeni kuralları resmileştiren bir yasa taslağı hazırladı. Bu taslakta yer alan maddelerin ise şunlar olduğu öne sürüldü:

Geçiş izni verilmeden önce tüm gemiler ücretlerini İran Riyali cinsinden ödemek zorunda olacak.

Yapılan tüm sözleşmelerde “Basra Körfezi” yerine “Pers Körfezi” ifadesinin kullanılması zorunlu olacak.

Savaşa katılmış ülkelerin gemileri, geçiş ücretlerine ek olarak ilave tazminat ödeyecek.

İsrail bağlantılı gemiler, İran’a yaptırım uygulayan ülkeler ve ABD askeri gemileri için geçiş tamamen yasaklanacak.

CNN’in haberine göre, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran ile ateşkesi uzatma kararının süresiz olmadığı, Tahran’ın müzakerelere dönmemesi halinde ABD ordusunun hava saldırılarına yeniden başlayabileceği bildirildi.

İSLAMABAD GÖRÜŞMELERİ BELİRSİZ

Bu gelişme, İran’ın İslamabad’da yapılması planlanan ikinci tur görüşmelere katılıp katılmayacağına henüz karar vermediği sırada yaşandı. Taraflar arasında şu ana kadar ilerleme sağlanamadığı belirtildi.

ABD’DEN YENİ OPERASYON HAZIRLIĞI

CNN, görüşmelerin tamamen tıkanması durumunda Washington’un İran’ı masaya zorlamak amacıyla altyapı ve çift kullanımlı hedeflere yönelik saldırı seçeneğini değerlendirdiğini yazdı.

Pentagon’un ayrıca İranlı askeri liderler ve rejim içindeki bazı isimleri hedef alma planları üzerinde çalıştığı öne sürüldü. Bu isimler arasında Devrim Muhafızları Komutanı Ahmed Vahidi’nin de bulunduğu iddia edildi.

HÜRMÜZ BOĞAZI İÇİN YENİ PLAN

Haberde, mevcut ateşkes bozulursa ABD’nin İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki deniz kapasitesini hedef alabileceği ifade edildi.

Olası hedefler arasında:

- Hızlı hücum botları
- Mayın döşeme gemileri
- Füze rampaları
- Üretim tesisleri yer alıyor.

PENTAGON: TÜM SEÇENEKLER MASADA

CNN’e konuşan Pentagon yetkilisi, ABD ordusunun başkana yeni seçenekler sunduğunu ve tüm askeri seçeneklerin masada kalmaya devam ettiğini söyledi.

Rus medyasında yer alan habere göre İran, aralarında Rusya'nın da bulunduğu bir dizi ülkeye Hürmüz Boğazı'ndan geçiş ücreti alınması konusunda muafiyet tanıdı.

Haberde, bu açıklamanın, İran'ın Rusya Büyükelçisi tarafından yapıldığı belirtildi.

Beyaz saray sözcüsü Karoline Leavitt, ABD'nin dünyanın en güçlü ordusuna sahip olduğunu ve bol miktarda silah ve mühimmatla donatıldığını söyledi.

Al Jazeera'nin aktardığı habere göre bu açıklama, "İran'daki savaşın ABD ordusunun küresel mühimmat stokunun büyük bir bölümünü önemli ölçüde tükettiğini ve Pentagon'u Asya ve Avrupa'da konuşlandırılmış askeri teçhizatı Orta Doğu'ya taşımaya zorladığını" doğrulamalarına yanıt olarak yapıldı.

 Çin'in İran'daki Büyükelçiliği ve Başkonsolosluklarının yayınladığı uyarıda, İran hava sahasının bazı bölümleri uçuşlara açılmış olsa da bölgesel durumun kırılganlığının sürdüğü ve güvenlik koşullarının karmaşık ve değişken olduğu belirtildi.

Uyarıda vatandaşlara dikkatli olmaları, devlete ait ve askeri nitelikteki tesisler gibi hassas alanlardan uzak durmaları ve ülkeyi terk ederek en kısa zamanda güvenli bölgelere geçmeleri tavsiye edildi.

Ülkede kalan vatandaşların acil durumlarda hızla yerel emniyet birimleriyle bağlantıya geçmeleri ve Çin'in diplomatik temsilciliklerinden yardım talep etmeleri gerektiği hatırlatılan uyarıda, güvenlik uyarısına rağmen İran'a gitmeyi seçen vatandaşların yoğun güvenlik riskleriyle karşılaşabileceği ve konsolosluk desteği alma imkanından mahrum kalabileceği kaydedildi.