Orta Doğu'da kritik 48 saat: "Savaş bitmeye çok yakın"

Trump, Fox News'e verdiği röportajda ABD'nin İran'a karşı saldırılarını ve barış müzakereleriyle ilgili sürecin gidişatını değerlendirdi.

İran'la savaş konusunda devamlı geçmiş zaman ifadeleri kullanan Trump, savaşın gerçekten bitip bitmediğinin sorulması üzerine, "Sanırım bitmeye çok yakın. Yani, ben durumu bitmeye çok yakın olarak görüyorum." ifadelerini kullandı.

Trump, "Biliyorsunuz, eğer şu an oradan tamamen çekilip gitsem, o ülkeyi yeniden ayağa kaldırmaları 20 yıl sürer. Henüz işimiz bitmedi, neler olacağını göreceğiz. Sanırım bir anlaşma yapmayı canıgönülden istiyorlar." dedi.

ABD ordusunun İran'a yönelik saldırı kararını değerlendiren Trump, saldırı kararı almaması durumunda şu an nükleer silah sahibi bir İran ile karşı karşıya kalmış olacaklarını ileri sürdü.

Trump, "Eğer ellerinde nükleer bir silah olsaydı, oradaki herkesi yardıma çağırmak durumunda olurdunuz. Bunu yapmak istemezdiniz." diye ekledi.

ABD Başkanı Trump, İran ile ikinci tur görüşmelerin "önümüzdeki iki gün içinde gerçekleşebileceğini" belirtmişti.

A Haber Beyaz Saray muhabiri İrfan Sapmaz, Washington’daki yoğun diplomasi trafiğini ve Donald Trump’ın iç ve dış politikada sıkıştığı kritik noktaları aktardı. İslamabad’da yeniden başlaması beklenen görüşmelerden İsrail-Lübnan hattındaki gizli toplantılara, Hürmüz Boğazı’ndaki strateji değişikliğinden Beyaz Saray’daki azil korkusuna kadar pek çok çarpıcı başlık gündeme taşındı.

İSLAMABAD HATTINDA YENİDEN DİPLOMASİ TRAFİĞİ

Beyaz Saray’daki hareketliliği değerlendiren İrfan Sapmaz, "Dünyayı yöneten bir lider olarak gördüğü için kendisini gündemi çok yoğun. Takip etmekte biz de Beyaz Saray muhabiri olarak zorlanıyoruz" ifadelerini kullandı.

Perşembe günü İslamabad'da görüşmelerin yeniden başlayabileceğine dikkat çeken Sapmaz, "Eğer Donald Trump bir sürpriz yapmazsa, Perşembe günü İslamabad'da bir görüşmenin yeniden başlayacağı yönünde açıklamalar var. J.D. Vance'in de birtakım açıklamaları oldu görüşmelerin son derece iyi olduğu yönünde ama Amerikan ana akım medyasına yansıyan net herhangi bir sonuç elde edilebilmiş değil" sözleriyle belirsizliğin sürdüğünü kaydetti.

WASHINGTON’DA İSRAİL-LÜBNAN ZİRVESİ

Dışişleri Bakanlığı’nda gerçekleşen üst düzey bir toplantının detaylarını paylaşan Sapmaz, Marco Rubio’nun da katıldığı görüşmeler hakkında önemli bilgiler verdi. Sapmaz, "Dışişleri Bakanlığı'nda İsrail ve Lübnan büyükelçileri bir araya geldi. Lübnan Devlet Haber Ajansı görüşmelerin sona erdiğini duyurdu" dedi.

HÜRMÜZ BOĞAZI’NDA "STRATEJİ" ÇIKMAZI

Donald Trump’ın Hürmüz Boğazı konusundaki söylem değişikliğine değinen İrfan Sapmaz, bölgedeki askeri yığınağın devam ettiğini belirtti. Sapmaz, "Donald Trump daha önce 'Hürmüz'den bizim petrol ihtiyacımız yok, kimin ihtiyacı varsa gitsin alsın' diyordu. Ancak bu söylemini değiştirdi. Şu anda müttefiklerle görüşmelerin olduğunu söylüyor ancak hangi müttefiklerin onay verdiği belirsiz" dedi.

Özellikle Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi ülkelerin Trump üzerinde baskı kurduğunu belirten Sapmaz, "İran'ın kolay bir koz olmadığını gördüler. Amerikan ordusu da orada büyük kayıplar vermekten çekiniyor. Trump askeri baskıyı en üst seviyede tutup bunu bir pazarlık aracı olarak kullanmaya çalışıyor" değerlendirmesinde bulundu.

TRUMP'IN ASIL KORKUSU: EPSTEIN DEĞİL KASIM SEÇİMLERİ

Trump’ın iç politikada yaşadığı köşeye sıkışma haline değinen Sapmaz, kamuoyunun aksine Trump’ın Epstein dosyalarından ziyade seçim sonuçlarından endişe ettiğini vurguladı. Sapmaz, "Donald Trump'ın artık Epstein dosyalarından çok fazla korkacak bir şeyinin olmadığı kanaatindeyim. Onun esas korkusu Kasım seçimleri. Temsilciler Meclisi ve Senato kaybedilirse Donald Trump çok ciddi bir şekilde azledilme ile yüz yüze gelebilir" ifadelerini kullandı.

Trump’ın Beyaz Saray personeline yönelik "af" vaadine de değinen Sapmaz, "Trump, '200 feet içerisinde kim varsa hepsine af çıkarmaya hazırım' diyerek yanındakilere 'korkmayın' mesajı veriyor" sözleriyle Beyaz Saray koridorlarındaki "iç savaşın" derinliğini anlattı.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), dün TSİ 17.00’dan bu yana Hürmüz Boğazı’nda uygulanan ablukaya ilişkin açıklamada bulundu.

CENTCOM, "10 bini aşkın ABD denizcisi, deniz piyadesi ve havacı personelin yanı sıra çok sayıda savaş gemisi ve onlarca uçak, İran limanlarına yönelik giriş-çıkışları engellemek amacıyla deniz ablukası operasyonunu yürütüyor. İlk 24 saat içinde hiçbir gemi ABD ablukasını aşamadı ve 6 ticaret gemisi, ABD kuvvetlerinin geri dönme talimatına uyarak Umman Körfezi'ndeki İran limanlarına yöneldi" dedi.

Söz konusu ablukanın Basra Körfezi ve Umman Körfezi'ndeki tüm noktalar dahil olmak üzere, İran limanlarına ve kıyı şeridine giren veya buralardan ayrılan tüm ülke gemilerine ayrım gözetmeksizin uygulandığını aktaran CENTCOM, "ABD kuvvetleri, Hürmüz Boğazı'nı kullanarak İran dışındaki limanlara sefer yapan gemiler için seyrüsefer serbestisini ise güvence altına almaya devam ediyor" dedi.

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile müzakerelerin ikinci turuna ilişkin açıklamalarda bulundu. Trump, "Önümüzdeki iki gün içinde bir şeyler olabilir" ifadelerini kullanarak, ikinci turun da Pakistan’ın başkenti İslamabad’da yapılabileceğini aktardı.

ABD-İran müzakerelerinde yer alan Pakistan Genelkurmay Başkanı Mareşal Asim Munir’e değinen Trump, "Fevkalade biri, bu nedenle oraya (Pakistan’a) geri dönmemiz daha muhtemel. Neden bu işle hiçbir ilgisi olmayan başka bir ülkeye gidelim ki?" dedi.

Macron, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundan yaptığı açıklamada, dün İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan ve ABD Başkanı Trump ile görüştüğünü ifade etti.

Görüşmede, İslamabad'da askıya alınan müzakerelerin yeniden başlatılmasını, yanlış anlamaların giderilmesini ve gerilimin daha fazla tırmanmasının önlenmesini istediğini belirten Macron, "Özellikle ateşkesin tüm taraflarca tam olarak uygulanması ve Lübnan'ı da kapsaması şarttır." ifadesini kullandı.

Macron, Hürmüz Boğazı'nın mümkün olan en kısa sürede, kısıtlama veya geçiş ücreti olmaksızın koşulsuz olarak yeniden açılması gerektiğini vurguladı.

Fransa Cumhurbaşkanı Macron, Paris'in 17 Nisan'da Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer özgürlüğünün sağlanması için "çok taraflı ve savunma amaçlı" misyona katılmaya hazır ülkeleri bir araya getirecek bir konferansa ev sahipliği yapacağını hatırlattı.

ABD ile İran heyetleri arasında Pakistan'ın başkenti İslamabad'da 11 Nisan'da görüşmeler yapılmış, taraflar yaklaşık 21 saat süren görüşmelerden anlaşmaya varamadan ayrılmıştı.

 

ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta başlattığı savaşta, İran'ın misillemelerinde 35 İsraillinin öldüğü, 8 binden fazla kişinin yaralandığı bildirildi.

Tel Aviv Üniversitesine bağlı Ulusal Güvenlik Çalışmaları Enstitüsü, (INSS) İran'ın misillemeleri sonucu yaşanan can kaybı ve yaralanmalar ile tahliye edilen bölgelere ilişkin açıklama yaptı.

Açıklamada, 28 Şubat'tan bu yana İran'ın İsrail'e yönelik misilleme saldırıları sonucu 35 İsraillinin yaşamını yitirdiği, 8 binden fazla kişinin yaralandığı aktarıldı.

İran'ın, savaşın başından itibaren İsrail'e 640'dan fazla füze ve en az 765 insansız hava aracı (İHA) fırlattığı belirtildi.

Açıklamada, savaşın başlamasından bu yana 6 bin 300'den fazla İsraillinin evlerinden tahliye edildiği, en yüksek sayının 1535 kişiyle Tel Aviv'de olduğu; güneyde ise Dimona ile Arad'a 1150'er kişinin evini terk ettiği belirtildi.

Verilerin, 8 Nisan'dan bu yana geçici ateşkes nedeniyle İran'ın İsrail'e füze atmayı durdurduğunu, Hizbullah'ın ise Lübnan'dan füze fırlatmaya devam ettiğini gösterdiği kaydedildi.

İran resmi haber ajansı IRNA'nın bir diplomata dayandırdığı haberine göre, Tahran ile Pakistan arasında mesaj alışverişi devam ediyor.

Söz konusu kaynak, İran ile ABD arasında İslamabad veya başka bir yerde yeni bir müzakere turunun yapılmasına ilişkin henüz bir anlaşma olmadığını aktardı.

IRNA’ya konuşan ikinci bir kaynak da yeni bir müzakere turunun herhangi bir zamanda ve herhangi bir yerde gerçekleşebileceğini ancak şu ana kadar bu konuda resmi bir karar alınmadığını söyledi.

Pakistan Dışişleri Bakanlığına yakın bir isim ise İslamabad'da başlayan müzakere sürecinin sonraki aşamasının da yine İslamabad'da ya da Ankara veya Cenevre'de gerçekleştirilme ihtimali bulunduğunu iddia etti.

İran ile ABD arasında yürütülen diplomatik süreçte önemli bir gelişme yaşandı. İranlı bir diplomatik kaynağın IRNA haber ajansına verdiği bilgiye göre, Tahran ile Islamabad arasındaki temaslar devam ediyor.

Ancak taraflar arasında ABD ile İran arasında yapılması planlanan yeni bir müzakere turu konusunda henüz bir anlaşmaya varılamadı.

 

İran Cumhurbaşkanı Birinci Yardımcısı Muhammed Rıza Arif, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun, ABD'li yetkililerin kendisini her gün bilgilendirdiğine dair açıklamasını, Washington yönetimi için "yapısal aşağılanma" olarak nitelendirdi.

İran Cumhurbaşkanı Birinci Yardımcısı Arif, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından paylaştığı mesajında, Netanyahu'nun, "ABD yönetiminin üyelerinin her gün kendisini bilgilendirdiği gibi ABD Başkan Yardımcısı JD Vance'in de İran-ABD görüşmelerinin detaylarını kendisine bizzat ilettiğine" dair açıklamasını değerlendirdi.

"Tarihte ilk kez, bir hükümetin üst düzey yetkilisi başka bir devletin liderine 'günlük brifingler' veriyor." ifadelerini kullanan Arif, "Sorun bizde değil, bu yapısal bir aşağılama meselesi." yorumunu yaptı.

İran Cumhurbaşkanı Yardımcısı Arif, "Amerikan halkı, Beyaz Saray'ın fiilen başka bir rejimin rapor verme şubesine dönüştüğünü fark ediyor mu?" sorusunu yöneltti.

ABD-İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a saldırılarıyla başlayan savaşta 8 Nisan'da sağlanan geçici ateşkesin ardından Tahran ve Washington, 11 Nisan'da Pakistan'ın başkenti İslamabad'da kalıcı ateşkes için görüşmeler yapmıştı. Yaklaşık 21 saat süren görüşmelerden sonuç çıkmamıştı. ABD Başkan Yardımcısı Vance, ülkesinin müzakere heyetine liderlik etmişti.

İranlı yetkililer, müzakerelerde ortak bir çerçeveye ve anlaşmaya varılamamasının nedeninin İsrail'in etkisi altındaki ABD'nin "aşırı talepleri" olduğunu belirtmişti.

Görüşmelerin ertesi günü Netanyahu yaptığı açıklamada, "Dün Başkan Yardımcısı Vance ile görüştüm. İslamabad'dan dönüş yolunda uçağından beni aradı. Bu yönetimin üyelerinin her gün yaptığı gibi, müzakerelerin çöküşü hakkında bana ayrıntılı bilgi verdi." ifadelerini kullanmıştı.

İngiltere Maliye Bakanı Rachel Reeves, ABD’nin İran savaşına yönelik stratejisini sert sözlerle eleştirdi. Reeves, Washington yönetiminin savaş için net bir çıkış planı ve hedef ortaya koyamamasından dolayı “çok öfkeli ve hayal kırıklığı içinde” olduğunu söyledi.

Daily Mirror gazetesinin haberine göre Reeves, ABD’nin izlediği yaklaşımın belirsizlik yarattığını ve bu durumun müttefikler arasında rahatsızlığa yol açtığını ifade etti.

Reeves açıklamasında, “Bu, bizim başlatmadığımız bir savaş. İstemediğimiz bir savaştı. ABD’nin bu sürece net bir plan olmadan girmesinden dolayı büyük bir hayal kırıklığı ve öfke duyuyorum” dedi.

İngiliz hükümeti cephesinden gelen bu açıklama, ABD’nin İran politikasına yönelik Avrupa’daki eleştirilerin arttığı bir dönemde dikkat çekti.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) Komutanı Amiral Brad Cooper'ın İsrail'i ziyaret ederek Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir ile görüşeceği belirtildi.

İsrail'in i24 televizyonu, Cooper'ın İsrail'e kamuoyuna duyurulmamış bir ziyaret gerçekleştireceğini kaydetti.

Haberde, Cooper'ın bugün ilerleyen saatlerde İsrail'e ulaşacağı ve Genelkurmay Başkanı Zamir'in de aralarında bulunduğu İsrailli askeri yetkililerle görüşmeler yapacağı ifade edildi.

Cooper, Bahreyn Kralı Hamed bin İsa Al Halife ile görüşmüş, ikilinin bölgesel ve uluslararası gelişmeleri ele aldığı bildirilmişti.

 

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile yaptığı görüşmede, İslamabad’daki müzakerelerde anlaşmaya varılamamasından ABD’yi sorumlu tuttu.

İran resmi haber ajansı IRNA’nın aktardığına göre Pezeşkiyan, ABD’nin “iyi niyet eksikliği” ve “maksimalist tutumunun” anlaşmanın sonuçlandırılmasını engellediğini ifade etti.

“AVRUPA YAPICI ROL OYNAYABİLİR”

Pezeşkiyan, Avrupa’nın ABD’yi uluslararası hukuka bağlı kalmaya teşvik etme konusunda yapıcı bir rol üstlenebileceğini belirtti.

“BASKI VE ASKERİ ADIMLAR KRİZİ DERİNLEŞTİRİR”

İran Cumhurbaşkanı, tehditler, baskı ve askeri müdahalelerin ABD’nin bölgede “kendi yarattığı sorunları” daha da ağırlaştıracağını vurguladı.

“DİPLOMASİ TEK ÇÖZÜM YOLU”

Pezeşkiyan, anlaşmazlıkların çözümünde en doğru yolun diplomasi olduğunu belirterek, İran’ın bu yöndeki tutumunu sürdürdüğünü ifade etti.

Pakistanlı diplomatik bir yetkilinin, İran ile ABD arasında planlanan ikinci tur görüşmeler için herhangi bir tarih belirlenmediğini söyledi.

Katar merkezli Al Jazeera televizyonuna bilgi veren Pakistan Dışişleri Bakanlığından ismi açıklanmayan bir yetkili, İran ile ABD arasında planlanan ikinci tur görüşmelerle ilgili medyadaki spekülasyonlara ilişkin bilgi verdi.

Pakistanlı yetkili, "ABD ve İran arasındaki ikinci tur müzakereler için tarih belirlenmedi." ifadelerini kullandı.

ABD-İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a saldırılarıyla başlayan savaşta 8 Nisan'da sağlanan geçici ateşkesin ardından Tahran ve Washington, 11 Nisan'da Pakistan'da kalıcı ateşkes için görüşmeler yapmıştı. Yaklaşık 21 saat süren görüşmelerden sonuç çıkmamıştı.

İranlı yetkililer, müzakerelerde ortak bir çerçeveye ve anlaşmaya varılamamasının nedeninin ABD'nin "aşırı talepleri" olduğunu belirtmişti.

ABD’nin İran limanlarına yönelik başlattığı ablukanın ilk tam gününde, İran bağlantılı üçüncü bir tanker Hürmüz Boğazı üzerinden Basra Körfezi’ne giriş yaptı. Bu bilgi, denizcilik verilerine dayandırıldı.

ABD Başkanı Donald Trump, hafta sonu Islamabad’da yapılan ve anlaşmayla sonuçlanmayan barış görüşmelerinin ardından pazar günü ablukayı ilan etmişti.

Boğazdan geçen üç tanker de İran limanlarına gitmediği için abluka kapsamına girmiyor.

ÜÇÜNCÜ TANKER BAE’YE GİDİYOR

Panama bayraklı orta menzilli tanker Peace Gulf’un, Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki Hamriyah Limanı’na doğru ilerlediği belirtildi.

Verilere göre bu tanker genellikle İran menşeli bir petrokimya hammaddesi olan naftayı, İran dışındaki Orta Doğu limanlarına taşıyarak buradan Asya’ya ihraç edilmesini sağlıyor.

YAPTIRIM ALTINDAKİ TANKERLER DE GEÇİŞ YAPTI

Bundan önce ise ABD yaptırımları altındaki iki tanker daha dar su yolundan geçti.

Murlikishan adlı tanker, 16 Nisan’da yakıt yüklemek üzere Irak’a doğru ilerliyor. Daha önce MKA adıyla bilinen geminin Rus ve İran petrolü taşıdığı kaydedildi.

Bir diğer yaptırım altındaki tanker Rich Starry ise ablukanın başlamasından bu yana Hürmüz Boğazı’nı geçerek Körfez’den çıkış yapan ilk gemi olmaya hazırlanıyor.

250 BİN VARİL METANOL TAŞIYOR

Verilere göre orta menzilli bir tanker olan Rich Starry, yaklaşık 250 bin varil metanol taşıyor. Yükünü son olarak yine BAE’deki Hamriyah Limanı’ndan aldı.

Çinli bir şirkete ait olan tankerde Çinli mürettebatın bulunduğu da belirtildi.

Geminin sahibi Shanghai Xuanrun Shipping Co Ltd, İran ile ticaret yaptığı gerekçesiyle ABD tarafından yaptırım listesine alınmıştı. Şirkete yorum için ulaşılamadı.

Çin Dışişleri Bakanlığı, ABD’nin İran limanlarına yönelik başlattığı ablukaya sert tepki gösterdi. Bakanlık, Washington’un artan askeri varlığının bölgedeki gerilimi daha da tırmandıracağını vurguladı.

Yapılan açıklamada, ABD’nin askeri yığınağının “gerilimi artırmaktan başka bir işe yaramayacağı” ifade edilirken, söz konusu adım “tehlikeli ve sorumsuz” olarak nitelendirildi.

Çin, mevcut krizin çözümü için tek yolun kapsamlı bir ateşkes olduğunu belirterek, “Yalnızca tam bir ateşkes durumun yatışmasına yardımcı olabilir” değerlendirmesinde bulundu.

“KRİTİK BİR DÖNEMEÇTEYİZ”

Çin Dışişleri Bakanlığı, İran savaşına ilişkin müzakerelerin kritik bir aşamada olduğunu vurgulayarak, taraflara itidal çağrısı yaptı.

Açıklamada, Çin’in Orta Doğu’da barış ve istikrarın yeniden tesis edilmesi için çaba göstermeye devam edeceği ifade edildi.

“SİLAH DESTEĞİ İDDİALARI UYDURMA”

Öte yandan Pekin yönetimi, Çin’in İran’a silah sağladığı yönündeki iddiaları da kesin bir dille reddetti.

Bakanlık, söz konusu haberlerin “tamamen uydurma” olduğunu belirterek, bu tür iddiaların gerçeği yansıtmadığını açıkladı.

İran Hükümet Sözcüsü Fatma Muhacirani, ABD-İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a saldırılarıyla başlayan 40 günlük savaşta ülkedeki maddi zararın 270 milyar dolar olarak tahmin edildiğini söyledi.

Rus Ria Novosti Haber Ajansına konuşan Muhacirani, İran'ın, ABD-İsrail saldırıları nedeniyle oluşan zararın tazmin edilmesini istediğini belirtti.

Pakistan'da 11 Nisan'da ABD ile yapılan görüşmelerde de İran'ın savaş tazminatını gündeme getirdiğini aktaran Muhacirani, "Zararlar genellikle birkaç katmanda incelenmelidir. İran'ın ABD ve İsrail saldırılarından kaynaklanan kayıplarının şu anda yaklaşık 270 milyar dolar olduğu tahmin ediliyor." dedi.

ABD ile İran arasında yürütülen diplomatik temaslara ilişkin dikkat çeken bir gelişme yaşandı. Dört farklı kaynağa göre, iki ülkenin müzakere heyetleri bu hafta içinde barış görüşmelerini sürdürmek üzere yeniden Islamabad’a dönecek.

Söz konusu temasların, son dönemde artan gerilim ve sonuçsuz kalan önceki görüşmelerin ardından yeniden diplomatik bir zemin oluşturmayı hedeflediği belirtiliyor.

Tarafların, özellikle ateşkesin kalıcı hale getirilmesi, İran’ın nükleer programı ve bölgesel güvenlik başlıkları üzerinde yoğunlaşması bekleniyor.

Yetkililerden resmi bir açıklama yapılmazken, diplomatik kaynaklar görüşmelerin seyrinin önümüzdeki günlerde netlik kazanacağını ifade ediyor.

ABD'nin Hürmüz Boğazı'nda İran limanlarına giriş ve çıkış yapan tüm gemilere yönelik deniz ablukası başlatmasına rağmen Çin menşeli ve sahibi ABD yaptırımlarına tabi olan "Rich Starry" adlı gemi Boğaz'dan geçti.

KİMYASAL TAŞIYAN ORTA MENZİLLİ TANKER

bUluslararası gemi takip sistemi Marine Traffic adlı internet sitesinin verilerine göre, ABD'nin abluka uygulayacağını duyurduğu Hürmüz Boğazı'ndan Çin menşeli bir gemi geçti.

Sahibi ABD yaptırımlarına tabi olan "Rich Starry" adlı gemi, kimyasal taşımak için kullanılıyor ve orta menzilli bir tanker olduğu görülüyor.

ABD ile İran arasında geçici ateşkesin ardından 11 Nisan'da yapılan görüşmelerden sonuç alınamaması sonrası iki tarafın heyetlerinin bir sonraki yüz yüze görüşmeyi perşembe yapabileceği iddia edildi.

Associated Press'e (AP) konuşan ve ismini vermek istemeyen ABD'li yetkililer, Washington ve Tahran yönetiminden yetkililerin, geçici ateşkes süresi dolmadan görüşme niyetinde olduğunu belirtti.

Yetkililer, yeni bir görüşmenin yapılmasına yönelik sürecin devam ettiğini ve bunu yapmak için iki tarafın da niyetinin olduğunu ileri sürerek, müzakerelere katılım sağlayacak heyetlerin kimlerden oluşacağına dair bilgi vermedi.

Görüşmelerin yine Pakistan'ın başkenti İslamabad'da yapılabileceği ancak İsviçre'nin Cenevre kentinin de ihtimaller dahilinde bulunduğunu öne süren yetkililer, müzakerelerin perşembe günü yapılabileceğini iddia etti.

ABD Başkanı Donald Trump, dün Beyaz Saray önünde basın mensuplarına yaptığı açıklamada, İran'la yeni bir anlaşmanın hala mümkün olduğunu ima ederek, "İran'la birçok konuda anlaştık ama nükleer konusunda anlaşmadık ancak bence bunu da kabul edecekler. Bundan eminim. İran nükleer silaha sahip olamaz. Eğer bunu kabul etmezlerse, anlaşma olmaz." değerlendirmesinde bulunmuştu.

İranlıların kendilerini aradığını ve bir anlaşma yapmak istediklerini ileri süren Trump, kimlerle görüştüklerini ise paylaşmamıştı.

CNN International’ın haberine göre, ABD ile İran arasında sonuçsuz kalan maraton görüşmelerin ardından taraflar yeni bir müzakere turuna hazırlanıyor. Ancak bu süreç, sahada artan askeri baskı ve tartışmalı abluka adımlarıyla birlikte ilerliyor.

ABLUKA GÖLGESİNDE DİPLOMASİ: YENİ TUR MASADA

ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin, İran’a yönelik baskıyı artırmak amacıyla başlattığı deniz ablukası sürerken, Washington’un aynı zamanda yeni bir yüz yüze görüşme için hazırlık yaptığı belirtiliyor.

CNN’e konuşan kaynaklara göre, 21 Nisan’da sona erecek ateşkes öncesinde ikinci bir görüşme ihtimali değerlendiriliyor. Ancak bu görüşmenin gerçekleşip gerçekleşmeyeceği henüz belirsizliğini koruyor.

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ise sürecin yönüne dair, “Top İran’da” diyerek Tahran’a açık mesaj verdi.

“TÜRKİYE DEVREDE” İDDİASI: DİPLOMASİ İÇİN YENİ KÖPRÜ

CNN’in aktardığına göre, bölgesel bir kaynak Türkiye’nin taraflar arasındaki uçurumu kapatmak için yoğun çaba sarf ettiğini öne sürdü. Bu iddiaya göre Türkiye, Pakistan’ın yürüttüğü arabuluculuk sürecine destek vererek yeni bir müzakere zeminini inşa etmeye çalışıyor.

Daha önce İstanbul’un da görüşmeler için olası adreslerden biri olarak gündeme gelmesi, Ankara’nın diplomatik süreçteki rolünü güçlendiren unsurlar arasında değerlendiriliyor.

21 SAATLİK ZİRVE NEDEN SONUÇSUZ KALDI?

Hafta sonu Islamabad’da gerçekleştirilen ve 21 saat süren görüşmeler, beklentilerin aksine somut bir anlaşma ile sonuçlanmadı.

Taraflar özellikle şu başlıklarda uzlaşamadı:

• İran’ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerinin tamamen durdurulması
• Bu durdurmanın süresi (ABD: 20 yıl, İran: 5 yıl)
• 400 kilogramdan fazla yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyumun akıbeti

ABD yönetimi bu talepleri “kırmızı çizgi” olarak tanımlarken, İran tarafı bunları daha önce de reddetmişti.

ABLUKA VE SALDIRILAR TARTIŞMA YARATIYOR

ABD’nin İran limanlarına yönelik başlattığı deniz ablukası, uluslararası hukuk ve meşruiyet açısından tartışmaları beraberinde getirdi. Uzmanlara göre bu adım, diplomatik çözüm arayışlarıyla çelişen bir baskı stratejisi olarak öne çıkıyor.

Öte yandan İsrail ve ABD’nin İran’a yönelik saldırıları da bölgede tansiyonu yükselten unsurlar arasında yer alıyor. Bu saldırılar, birçok çevre tarafından gayrimeşru ve gerilimi tırmandıran adımlar olarak değerlendiriliyor.

HÜRMÜZ DÜĞÜMÜ: STRATEJİK SAVAŞ ALANI

Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrol mücadelesi, krizin merkezinde yer alıyor. İran’ın bu kritik geçiş noktasında elini güçlü gördüğü, ABD’nin ise abluka ile bu avantajı kırmaya çalıştığı belirtiliyor.

Ancak bu hamle, yalnızca askeri değil ekonomik riskleri de beraberinde getiriyor. Küresel enerji arzı üzerindeki baskının artması ve petrol fiyatlarının yükselmesi bekleniyor.

TRUMP: “İRAN ANLAŞMA İSTİYOR”

Trump, İran’ın ABD yönetimiyle iletişime geçtiğini ve “çok güçlü şekilde anlaşma yapmak istediğini” iddia etti. Ancak bu açıklamanın detayları netlik kazanmış değil.

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, İslamabad’da gerçekleştirilen son barış görüşmelerinin başarısız olmasından ABD’yi sorumlu tuttu. Pezeşkiyan, üst düzey ABD’li yetkililerin aşırı talepleri ve siyasi irade eksikliğinin anlaşmayı engellediğini söyledi.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile yaptığı telefon görüşmesinde konuşan Pezeşkiyan, söz konusu faktörlerin anlaşmaya varılmasını engellediğini ifade etti. İran devletine bağlı İngilizce yayın yapan Press TV, haberi pazartesi günü duyurdu.

Pezeşkiyan’ın şu sözleri aktarıldı:
“Taraflar arasında uzmanlar düzeyinde mutabakatlar sağlanmış olmasına rağmen, ABD’li üst düzey yetkililerin aşırı talepleri ve siyasi irade eksikliği anlaşmanın sonuçlandırılmasını engelledi.”

İran Cumhurbaşkanı ayrıca, ülkesinin ulusal onurunu ve egemenliğini tam olarak korumak kaydıyla diplomasinin hâlâ tercih edilen yol olduğunu vurguladı.

ABD ile İran, hafta sonu Pakistan arabuluculuğunda doğrudan görüşmeler gerçekleştirdi, ancak müzakereler somut bir sonuç olmadan sona erdi.

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, hafta sonu gerçekleştirilen ABD-İran görüşmelerinin anlaşmayla sonuçlanmamasına rağmen ilerleme sağladığını ifade etti.

Vance, pazartesi günü Fox News’e yaptığı açıklamada, “Her şeyin ters gittiğini söylemem. Aynı zamanda doğru giden şeyler de oldu. Çok ilerleme kaydettik” dedi.

“Onlar bizim yönümüze doğru adım attı. Bu yüzden bazı olumlu işaretler gördüğümüzü söyleyebiliriz, ancak yeterince ileri gitmediler” ifadelerini kullandı.

ABD ile İran, geçtiğmiz cumartesi Orta Doğu’daki savaşı sona erdirmeye yönelik bir anlaşmaya varmak amacıyla hafta sonu İslamabad’da toplam 21 saat süren doğrudan görüşmeler gerçekleştirdi.

MÜZAKERELER DEVAM EDECEK Mİ? "TOP, İRAN'IN SAHASINDA"

Vance, müzakerelerin devam edip etmeyeceği ve ne zaman yeniden başlayacağı konusunda net bir tarih vermedi.

“Temelde bu, en iyi İranlılara sorulması gereken bir soru. Çünkü top artık onların sahasında” dedi.

WASHINGTON'IN KIRMIZI ÇİZGİSİ

Vance ayrıca, İran’ın zenginleştirilmiş uranyumunun ABD denetimine alınması ve nükleer silah geliştirmediğinin doğrulanmasını sağlayacak bir denetim mekanizmasının Washington için iki “kırmızı çizgi” olduğunu belirtti.

Görüşmelerin nihayetinde İranlı müzakerecilerin anlaşmayı sonuçlandıramaması nedeniyle sona erdiğini söyleyen Vance, bu süreçte Tahran’da karar alma yetkisinin kimlerde olduğuna dair önemli ipuçları elde edildiğini de sözlerine ekledi.

Pakistan ise taraflar arasında diyalog ve temasın sürdürülmesi için rol oynamaya devam edeceğini açıkladı.

PAKİSTAN DİPLOMASİSİ DEVAM

Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, pazartesi günü yaptığı açıklamada ABD ile İran arasında “birkaç meselede” görüş ayrılıklarının giderilmesi için çalışmaların sürdüğünü söyledi.

Pakistan, geçtiğimiz salı günü ilan edilen iki haftalık ateşkesin sağlanmasında kritik rol oynayarak Tahran ile Washington arasında önemli bir arabulucu olarak öne çıktı.