CANLI | Savaş yeniden: ABD Hürmüz Boğazı'nda İranlı tekneleri hedef aldı!

Hürmüz Boğazı’nda Güney Koreli büyük bir denizcilik şirketi tarafından işletilen bir kuru yük gemisinde patlama sonrası çıkan yangın söndürüldü. Olayda herhangi bir yaralanma yaşanmadığı bildirildi.

Yerel basında yer alan haberlere göre, olay pazartesi geç saatlerde, HMM Namu adlı geminin Birleşik Arap Emirlikleri açıklarında demirli olduğu sırada meydana geldi.

YANGIN MAKİNE DAİRESİNDE ÇIKTI

Yangının geminin makine dairesinde başladığı ve mürettebatın karbondioksit sistemlerini kullanarak yaklaşık dört saat süren müdahale sonucunda alevleri kontrol altına aldığı belirtildi.

Gemide bulunan 6 Güney Koreli ve 18 yabancı uyruklu olmak üzere toplam 24 mürettebatın tamamının güvende olduğu açıklandı.

NEDENİ HENÜZ BİLİNMİYOR

Patlamanın nedeni henüz netlik kazanmazken, gemiyi işleten HMM Co. yetkilileri olayın dış bir saldırıdan mı yoksa teknik bir arızadan mı kaynaklandığının belirsiz olduğunu ifade etti.

Hasar tespiti ve detaylı inceleme için geminin Dubai’ye çekilmesinin planlandığı bildirildi.

Orta Doğu’da dengeleri sarsan gelişmeler hız kesmeden devam ediyor. Hürmüz Boğazı çevresinde artan askeri hareketlilik, Birleşik Arap Emirlikleri’ni (BAE) doğrudan hedef haline getirirken, ABD ve İran arasındaki gerilim yeni bir çatışma riskini beraberinde getiriyor. Türkiye Politik Stratejik Araştırmalar Vakfı Başkanı Dr. Sinan Demirtürk, kritik gelişmeleri A Haber ekranlarında değerlendirdi.

BAE NEDEN HEDEFTE?

Birleşik Arap Emirlikleri’nin son dönemde yeniden hedef alınmasının arkasında askeri ve stratejik hamlelerin bulunduğu belirtiliyor. Dr. Sinan Demirtürk, İsrail’e ait askeri unsurların BAE’ye konuşlandırıldığına dikkat çekerek, “İsrail’in askeri unsurlarının ve füze rampalarının Birleşik Arap Emirlikleri’ne yerleştirildiği görülüyor, bu durum İran’ı ciddi şekilde rahatsız ediyor” ifadelerini kullandı.

Demirtürk ayrıca, Hürmüz Boğazı’na yakın konumda bulunan Ebu Musa, Büyük Tunb ve Küçük Tunb adalarının yıllardır İran ile BAE arasında ihtilaf konusu olduğunu vurgulayarak, “Bu adalar hem petrol sevkiyatı hem de Hürmüz üzerindeki hakimiyet açısından kritik öneme sahip” sözleriyle bölgedeki gerilimin jeopolitik temelini ortaya koydu.

FUCEYRE LİMANI VE HÜRMÜZ HATTI KRİTİK NOKTA

BAE’nin en önemli limanlarından biri olan Füceyre Limanı’nın hedef alınması, krizin ekonomik boyutunu da gözler önüne serdi. Demirtürk, İran’ın bu saldırılarla BAE üzerindeki baskıyı artırdığını belirterek, “İran, Birleşik Arap Emirlikleri’nin Körfez’de yeni bir askeri cephe haline gelmesini engellemek için baskısını artırıyor” değerlendirmesinde bulundu.

Ayrıca İran’ın Hürmüz hattında askeri hakimiyetini genişletme hedefinde olduğunu vurgulayan Demirtürk, “İran, Hürmüz Boğazı’nda kontrol alanını genişletme ve bu hattı koruma kararlılığını ortaya koyuyor” ifadelerini kullandı.

SALDIRILAR PLANLI MI?

İran’ın gerçekleştirdiği saldırıların kontrol dışı olup olmadığı da tartışma konusu. Ancak uzmanlara göre bu ihtimal zayıf. Demirtürk, “Bu saldırıların emir-komuta zinciri dışında gerçekleştiğini düşünmüyorum, planlı ve stratejik bir hamle söz konusu” diyerek saldırıların bilinçli bir güç gösterisi olduğuna işaret etti.

TRUMP’IN 24 SAATLİK ÜLTİMATOMU

ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a verdiği 24 saatlik süre, krizin en kritik başlıklarından biri olarak öne çıkıyor. Demirtürk, Washington’ın taleplerine dikkat çekerek, “ABD, İran’dan adaların silahsızlandırılmasını, Körfez’deki müttefiklerine yönelik saldırıların durdurulmasını ve kendi şartlarını içeren bir anlaşmanın kabul edilmesini istiyor” ifadelerini kullandı.

İran’ın ise Pakistan arabuluculuğunda kendi şartlarını içeren bir anlaşma metni sunduğunu belirten Demirtürk, “İran, ABD’nin şartlarını kabul etmeyen alternatif bir çerçeve ortaya koyuyor” sözleriyle müzakerelerdeki tıkanıklığa işaret etti.

SAVAŞ SENARYOSU: ÜÇ ADA KRİZİ

Taraflar arasında anlaşma sağlanamaması halinde askeri senaryoların devreye girebileceği uyarısı yapılıyor. Demirtürk, olası bir çatışma ihtimaline dikkat çekerek, “Büyük Tunb, Küçük Tunb ve Ebu Musa adalarına yönelik bir askeri harekat ihtimali gündeme gelebilir” ifadelerini kullandı.

Bu kapsamda ABD’nin amfibi askeri unsurlarını bölgeye konuşlandırdığına dikkat çeken Demirtürk, “ABD, bu adalara hızlı bir çıkarma yapabilecek kapasiteyi hazır tutuyor” sözleriyle sahadaki hazırlığın boyutunu ortaya koydu.

HÜRMÜZ’DE BELİRSİZLİK: GEMİLER GEÇTİ Mİ?

Hürmüz Boğazı’ndaki en kritik tartışmalardan biri de gemi geçişleri konusunda yaşanıyor. ABD, bazı gemilerin güvenli şekilde geçiş yaptığını savunurken, İran ise bunu reddediyor.

Demirtürk, mevcut durumun net olmadığını belirterek, “Bazı gemilerin geçiş yaptığına dair kesin bir veri yok, ancak boğazın en dar noktası halen İran’ın kontrolünde” ifadelerini kullandı.

İran medyası, ABD güçlerinin Hürmüz Boğazı’nda küçük yük teknelerini hedef aldığı saldırıda 5 sivilin hayatını kaybettiğini bildirdi. Tahran yönetimi, Washington’ın olayla ilgili açıklamasına itiraz etti.

Yarı resmi Tesnim Haber Ajansı’nın askeri bir kaynağa dayandırdığı haberde, ABD güçlerinin Umman kıyısındaki Haseb’den İran’a doğru ilerleyen ve sivillere ait yük taşıyan iki küçük tekneye saldırdığı belirtildi.

Kaynak, ABD ordusunun “6 İran sürat teknesini hedef aldığı” yönündeki açıklamasının gerçeği yansıtmadığını savunarak, “Devrim Muhafızları’na ait hiçbir savaş teknesi vurulmadığı için, iddianın doğruluğu yerel kaynaklar üzerinden araştırıldı” ifadelerini kullandı.

“5 SİVİL ÖLDÜ” İDDİASI

Aynı askeri kaynak, saldırıda teknelerde bulunan 5 sivil yolcunun hayatını kaybettiğini belirtti. Olay, ABD’nin Devrim Muhafızları’nın hızlı bot operasyonlarına duyduğu “korku” nedeniyle “aceleyle gerçekleştirdiği” bir hamle olarak nitelendirildi.

ABD: “TEHDİT OLUŞTURAN BOTLAR VURULDU”

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) ise daha önce yaptığı açıklamada, ticari gemilere tehdit oluşturduğu belirtilen “İran’a ait küçük teknelerin” Amerikan helikopterleriyle imha edildiğini duyurdu. Açıklamada, operasyonun Hürmüz Boğazı’nda deniz trafiğini güvence altına alma amacı taşıdığı vurgulandı.

CENTCOM ayrıca İran’ı pazartesi günü ABD savaş gemilerine ve ticari gemilere ateş açmakla suçladı.

BD Donanması’na ait iki destroyer, İran tarafından gerçekleştirilen füze, insansız hava aracı ve sürat teknelerini içeren yoğun saldırıları püskürterek Hürmüz Boğazı’nı geçti ve Basra Körfezi’ne ulaştı.

ABD Savunma yetkililerine dayandırılan habere göre, USS Truxtun ve USS Mason adlı savaş gemileri, geçiş sırasında İran tarafından koordineli saldırıların hedefi oldu. Saldırılara Apache helikopterleri ve diğer hava unsurları eşliğinde karşılık verildi.

Haberde, saldırıların yoğunluğuna rağmen iki geminin de isabet almadığı belirtildi.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), ayrıca ABD bayraklı iki ticari geminin de Hürmüz Boğazı’nı sorunsuz şekilde geçtiğini açıkladı. Bu geçişlerin, ABD Başkanı Donald Trump’ın pazar günü duyurduğu “Özgürlük Projesi” girişimi kapsamında gerçekleştiği ifade edildi.

İRAN’DAN TEHDİT, ABD’DEN GEÇİŞ HAMLESİ

İran, kırılgan ateşkes ortamında ABD güçlerinin boğaza girmesi halinde saldırıya uğrayacakları yönünde uyarıda bulunmuştu.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ise salı günü yaptığı açıklamada, “Siyasi bir krizin askeri çözümü yoktur” ifadelerini kullanarak ABD’yi Hürmüz Boğazı’nda gerilimi artırmaması konusunda uyardı. Arakçi ayrıca barış görüşmelerinde “ilerleme” kaydedildiğini söyledi.

GERİLİM TIRMANIYOR, ATEŞKES KIRILGAN

Bölgede tansiyon, ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik saldırılar düzenlemesinin ardından yükseldi. Tahran yönetimi bu saldırılara İsrail’e ve Körfez’deki ABD müttefiklerine karşılık vererek yanıt verdi ve Hürmüz Boğazı’nı kapattı.

8 Nisan’da Pakistan’ın arabuluculuğunda bir ateşkes yürürlüğe girdi. Ancak İslamabad’da yapılan görüşmeler kalıcı bir anlaşma ile sonuçlanmadı. ABD Başkanı Donald Trump ateşkesi daha sonra süresiz şekilde uzattı.

Öte yandan ABD, 13 Nisan’dan bu yana Hürmüz Boğazı’nda İran’a ait deniz trafiğini hedef alan bir deniz ablukası uyguluyor.