İran ekonomisi topyekün hedefte! Kalibaf'tan Trump'a gönderme: 3 gün geçti hiçbir kuyu patlamadı

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, ABD Başkanı Donald Trump'ın 3 gün önce "İran'ın petrol altyapısının havaya uçmasına 3 gün kaldı" yönündeki açıklamasına ilişkin, "3 gün geçti, hiçbir kuyu patlamadı" ifadesini kullandı.

Kalibaf, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundan konuya ilişkin açıklama yaptı.

Trump'ın 3 gün önce "İran'ın petrol altyapısının havaya uçmasına 3 gün kaldı" yönündeki açıklamasını anımsatan İran Meclis Başkanı, "3 gün geçti, hiçbir kuyu patlamadı. Bunu 30 güne uzatabilir ve kuyuyu burada canlı yayınlayabiliriz. Bu, ABD yönetiminin Bessent gibi kişilerden aldığı türden saçma bir tavsiyeydi. Aynı kişiler abluka teorisini de destekliyor ve petrolü 120 doların üzerine çıkardılar. Bir sonraki durak 140. Sorun teori değil, zihniyet." değerlendirmesinde bulundu.

ABD Başkanı Donald Trump, 26 Nisan'da yaptığı konuşmada, ABD Donanması'nın Hürmüz Boğazı'ndaki ablukasının sürdüğünü ve bu faaliyetin başarılı sonuçlar ürettiğini söylemişti.

Abluka nedeniyle İran'ın petrol altyapısının çökebileceğini savunan Trump, İran'ın petrol depolarının dolması ve kaynakları depolayacak yerlerinin bulunmamasının yol açacağı teknik sorunlar nedeniyle petrol boru hatlarında büyük yıkım oluşacağını belirterek "İran'ın petrol altyapısı havaya uçmadan önce yaklaşık 3 günü kaldı" ifadesini kullanmıştı. 

İsrail basını, ABD Başkanı Donald Trump ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu arasında gerçekleştirilen görüşmede Lübnan ve İran konularının ele alındığını bildirdi.

İsrail devlet televizyonu KAN'ın ismini açıklamadığı İsrailli bir kaynağa dayandırdığı habere göre, Trump ile Netanyahu telefonda görüştü.

Görüşmenin, İsrail güvenlik kabinesinin Lübnan ve İran başlıklarını ele almak üzere toplandığı sırada yapıldığı belirtildi.

Haberde, Trump ile Netanyahu arasındaki görüşmenin içeriğine ilişkin ayrıntılara yer verilmezken, Netanyahu'nun ofisinden konuya ilişkin henüz resmi açıklama yapılmadı.

KAN'ın başka bir İsrailli kaynağa dayandırdığı haberinde ise Trump'ın, "İran'a yönelik deniz ablukasının sürdürülmesinden yana olduğu" öne sürüldü. 

 İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, Lübnan Meclis Başkanı Nebih Berri ile bölgedeki son gelişmeler hakkında fikir alışverişinde bulunuldu.

Resmi Telegram hesabından yapılan açıklamaya göre İran Dışişleri Bakanı Erakçi, Lübnan Meclis Başkanı Berri ve Kenya Dışişleri Bakanı Musalia Mudavadi ile ayrı ayrı telefon görüşmeleri gerçekleştirdi.

Erakçi ile Berri görüşmesinde, bölgedeki son gelişmelerin ele alındığı belirtildi.

Öte yandan, Erakçi'nin Kenyalı mevkidaşı Mudavadi ile yaptığı görüşmede ise Batı Asya'daki güvenlik durumu ile ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarının bölge güvenliğine etkilerinin ele alındığı ifade edildi.

Erakçi görüşmede, ABD-İsrail saldırıları nedeniyle Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı'nda oluşan güvensizlik sorunlarına dikkati çekerek, Birleşmiş Milletler Şartı'nın korunması ve ABD'nin ihlallerinden dolayı hesap vermesi için uluslararası adımlar atılması gerektiğinin altını çizdi.

Kenya Dışişleri Bakanı Mudavadi de, ülkelerin egemenliği ve toprak bütünlüğüne saygı gösterilmesi ve güç kullanımından kaçınılması gerektiğine işaret ederek, bölgede barışın sağlanması için diplomasinin önemini vurguladı.

İran devlet televizyonu Press TV'ye konuşan ismi açıklanmayan üst düzey bir güvenlik yetkilisi konuya ilişkin açıklama yaptı.

Açıklamada, ABD'nin deniz ablukasına yakında pratik ve "emsalsiz bir eylemle" karşılık verileceği belirtildi.

İran Silahlı Kuvvetlerinin şu ana kadar gösterdiği itidalin, diplomasiye bir şans vermek ve ABD'nin, İran'ın savaşı kalıcı olarak sona erdirme koşullarını öğrenmesine ve kabul etmesine olanak sağlamak amacı taşıdığı ifadeleri kullanıldı.

ABD Donanması'nın 19 Nisan'da el koyduğu İran'a ait Touska adlı kargo gemisindeki mürettebattan 6'sının serbest bırakıldığı bildirildi.

Tesnim Haber Ajansına göre, İranlı bir yetkili, Touska kargo gemisinde bulunan İran vatandaşlarının serbest bırakılması için diplomatik girişimlerin sürdüğünü ifade etti.

DİĞER MÜRETTEBAT İÇİN ÇALIŞMALAR SÜRÜYOR

İsmi açıklanmayan yetkili, gemide bulunan 28 İranlı mürettebattan 6'sının serbest bırakıldığını ve İran'a döndüğünü, geride kalan mürettebatın da serbest bırakılması için çalışmaların devam ettiğini belirtti.

ABD Başkanı Donald Trump, 19 Nisan'da Umman Körfezi'nden Hürmüz Boğazı'nı geçmeye çalışan İran bayraklı "Touska" adlı kargo gemisine müdahalede bulunarak el konulduğunu duyurmuştu.

İran Silahlı Kuvvetleri'nin de buna misilleme olarak ABD'ye ait bazı savaş gemilerine insansız hava aracı (İHA) saldırısı düzenlediği bildirilmişti.
 

TRUMP: İran'la telefonda görüşüyoruz. Nükleerden vazgeçmezlerse anlaşma yok. İran yol katetti. İran'ın füze üretim kapasitesinin küçük bir bölümü kaldı. 

 İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, ABD ve İsrail'in "deniz ablukası, medya propagandası, ekonomik baskı ve iç çatışma oluşturma" yoluyla ülkeyi içeriden çökertmeyi amaçladığını söyledi.

İran resmi haber ajansı IRNA, Kalibaf'ın konuya ilişkin yaptığı konuşmayı yayımladı.

İran Meclis Başkanı, "Düşman yeni bir aşamaya girmiştir. Deniz ablukası, medya üzerinden algı oluşturma, ekonomik baskı ve ülke içinde ayrılık çıkarmayı devreye sokarak bizi içeriden zayıflatmayı ve hatta çökertmeyi hedefliyor." dedi.

ABD Başkanı Donald Trump'ın ülkeyi "sertlik yanlıları ve ılımlılar" diye ikiye ayırarak ardından deniz ablukası, ekonomik baskı ve iç ayrışma yoluyla teslim almaya çalıştığına işaret eden Kalibaf, şu ifadeleri kullandı:

"Bu yeni komploya karşı tek çözüm birlik ve beraberliği korumaktır. Başından beri tüm düşman planlarını boşa çıkaran şey toplumsal birliktir ve bugün bu daha da önemlidir. Ayrılık çıkaracak her hareket, düşmanın planının bir parçası olacaktır."

Birliğin ülke lideri Mücteba Hamaney merkezli olduğuna işaret eden Kalibaf, askeri ve siyasi yetkililer arasında tam bir birlik içinde çalışmaların yürütüldüğünü kaydetti.

ABD Başkanı Donald Trump, ABD-İran arasındaki askeri ve diplomatik gerginliklere yönelik yeni açıklamalarda bulundu.

ABD merkezli haber sitesi Axios’a konuşan Trump, İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki ABD ablukasının kaldırılmasına ve nükleer müzakerelerin gelecek süreçte ele alınmasına yönelik teklifini reddettiğini söyledi.

ABD Başkanı, ABD’nin İran’ın nükleer programına ilişkin kaygılarını sonlandıracak bir anlaşma sağlanana kadar ablukanın süreceğini kaydetti. Trump ayrıca, İran’ın yürürlükteki abluka nedeniyle zor bir durumda olduğunu vurgulayarak, "Abluka, bombardımandan biraz daha etkili. Şu an boğuluyorlar ve durum onlar için daha da kötü olacak. Nükleer silaha sahip olamazlar" dedi.

İran’ın anlaşma yapmak istediğini ancak kendisinin de ablukayı sonlandırmak istemediğini belirten ABD Başkanı, "Ablukayı sürdürmemi istemiyorlar. Ben de ablukayı kaldırmak istemiyorum, çünkü onların nükleer silaha sahip olmasını istemiyorum" ifadelerini kullandı.

CENTCOM’UN SALDIRI PLANI İDDİASI
Axios ayrıca, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı’nın (CENTCOM) müzakere sürecindeki tıkanıklığı aşmak amacıyla İran’a yönelik "kısa ve güçlü" bir saldırı planı hazırladığını öne sürdü.

Söz konusu planda altyapı hedeflerini de kapsayan çeşitli askeri faaliyetlerin bulunduğu iddia edildi. Saldırıların ardından Washington yönetiminin, Tahran’ı yeniden müzakere masasına dönmeye ve daha esnek bir tutum sergilemeye zorlaması beklendiği öne sürüldü.

Trump, daha önce yaptığı açıklamalarda Hürmüz Boğazı’ndaki abluka nedeniyle İran’ın ihracatının durma noktasına geldiğini savunmuştu.

Trump, Tahran’ın ihraç edemediği petrol nedeniyle depolama tesislerinin dolduğunu ve bunun yakın vadede enerji altyapısında ciddi hasara yol açabileceğini öne sürmüştü. Trump’ın bu açıklamaları, uzmanlar tarafından "abartılı ifadeler" olarak değerlendirilmişti.

İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar, İran'a ortak saldırılar düzenledikleri ABD ile bu konuda görüş ayrılıkları yaşadıklarını itiraf etti.

Yedioth Ahronoth gazetesi, Saar'ın, İsrail'de iktidardaki Likud partisinin ABD'li destekçileriyle toplantısında, kapalı kapılar ardında yaptığı konuşmaların kaydına ulaştı.

ABD Başkanı Donald Trump'ın ve savaş öncesinde İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun açıklamalarının aksine Haziran 2025'teki 12 gün savaşından sonra Tahran yönetiminin uranyum zenginleştirme faaliyetlerine tekrar başlamadığını söyleyen Saar, İran'a nükleer programını yer altına taşıma niyetinden dolayı saldırdıklarını savundu.

Saar, İsrailli yetkililerin bu yöndeki açıklamalarına rağmen Tahran yönetimini devirmenin öncelikli hedefleri olmadığını, bunun İran halkının elinde olduğunu ileri sürdü.

İran'ın savaşın yeniden başlamasını istemediğini belirten Saar, yeni saldırılar konusunda ABD Başkanı Trump ile anlaşmazlıklar yaşadıkları itirafında bulundu, buna karşın "büyük resimde" aynı görüşte olduklarını iddia etti.

İsrail Dışişleri Bakanı, Amerikan askeri yardımına bağımlılığı azaltma konusunda bunun hızla gerçekleşebileceğini öne sürdü.

BATI ŞERİA'YI İLHAK ADIMI ATILMAYACAK

İşgal altındaki Batı Şeria'nın İsrail'e ilhak edilmesi meselesine de değinen Saar, Trump'ın buna karşı çıkması nedeniyle böyle bir adım atmayacaklarını kaydetti.

Saar, "Batı Şeria'nın ilhakı için yalnızca ABD ile koordinasyon içinde hareket etmemiz gerekir. Şimdilik, bildiğiniz gibi, Başkan Trump bunu desteklemiyor." ifadelerini kullandı.

Böyle bir adımın İsrail'i yalnızlaştıracağını dile getiren Saar, Filistin devletinin kurulmaması gerektiğini savundu.

ABD Başkanı Donald Trump, Truth Social hesabından İran’a yönelik dikkat çeken bir paylaşım yaptı.

Trump paylaşımında, İran yönetiminin bir türlü toparlanamadığını ve nükleer olmayan bir anlaşmaya nasıl imza atacaklarını bilmediklerini savundu.

Trump, paylaşımında şu ifadeleri kullandı:

“İran bir türlü toparlanamıyor. Nükleer olmayan bir anlaşmayı nasıl imzalayacaklarını bilmiyorlar. Çok yakında akıllarını başlarına almaları gerekiyor!”

Trump’ın bu çıkışı, Washington ile Tahran arasında devam eden gerilim ve nükleer müzakerelere ilişkin tartışmaların sürdüğü bir dönemde geldi. ABD Başkanı son günlerde İran yönetimine yönelik sert mesajlarını sıklaştırmıştı.

 ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, "Trump'ın maksimum baskı kampanyası kapsamında İran'da enflasyon iki katına çıktı ve para birimi hızla değer kaybetti" dedi.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, İran'a yönelik düzenlenen Ekonomik Öfke Operasyonu'na dair açıklamada bulundu. Bessent, "Hazine Bakanlığı, Ekonomik Öfke Operasyonu kapsamında İran'ın uluslararası gölge bankacılık altyapısını, kripto para erişimini, gölge filosunu, silah tedarik ağlarını, bölgedeki vekillerine sağlanan finansmanı ve İran'ın petrol ticaretini destekleyen bağımsız Çin merkezli çaydanlık olarak adlandırılan petrol rafinerilerini hedef almıştır. Bu eylemler, terörizmi finanse etmek için kullanılacak on milyarlarca dolarlık geliri kesintiye uğratmıştır" dedi.

"HARK ADASI, YAKINDA DEPOLAMA KAPASİTESİNİN SINIRINA ULAŞACAK"

ABD Başkanı Donald Trump'ın maksimum baskı kampanyası kapsamında İran'da enflasyonun iki katına çıktığını ve para biriminin hızla değer kaybettiğini aktaran Bessent, "İran'ın başlıca petrol ihracat terminali olan Hark Adası, yakında depolama kapasitesinin sınırına ulaşacak" ifadelerini kullanarak, "Bu durum rejimi petrol üretimini azaltmaya zorlayacak, günlük yaklaşık 170 milyon dolarlık ek gelir kaybına yol açacak ve İran'ın petrol altyapısına kalıcı zarar verecektir" dedi.

ABD Hazine Bakanlığı'nın İran'a yönelik azami baskı uygulamaya devam edeceğini belirten Bessent, "Tahran'a yasadışı para akışını kolaylaştıran herhangi bir kişi, gemi veya kuruluş, ABD yaptırımlarına maruz kalma riskiyle karşı karşıya kalacak" dedi.

ABD Başkanı Donald Trump, İngiltere Kralı 3. Charles ile İran'ın nükleer silah edinmesini engelleme konusunda aynı görüşü paylaştıklarını ifade etti.

Kral Charles'ın ABD Kongresi'ndeki hitabının ardından onuruna verilen yemekte konuşan Trump, Orta Doğu'daki duruma ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Trump, ABD'nin "Orta Doğu'da çalışma yürüttüğünü" belirterek, durumun çok iyi gittiğini savundu.

İran'ın askeri olarak yenildiğini ileri süren Trump, ABD'nin İran'ın herhangi bir nükleer kapasiteye sahip olmasına karşı olduğunun altını çizdi.

"RAKİBİ ASKERİ OLARAK MAĞLUP ETTİK"

Trump, "O rakibi askeri olarak mağlup ettik. Ve o rakibin bir daha asla nükleer silaha sahip olmasına izin vermeyeceğiz. Charles benimle bu konuda benden daha da fazla hemfikir." ifadelerini kullandı.

Kral Charles'ı, Kongre'deki konuşması için tebrik eden Trump, "Demokratları ayağa kalkmaya ikna etti. Ben bunu hiç başaramamıştım. İnanamadım. Aslında, onu herhangi bir Cumhuriyetçi veya Demokrat'tan daha çok sevdiler." dedi.

Trump, iki ülke arasında "ebedi ve olağanüstü" bağ olduğunu, tarihin "Amerikan vatanseverliği ve İngiliz gururunun birleşiminden daha güçlü bir güç görmediğini" belirtti.

ABD Başkanı Trump, "Amerika'da başlayan Britanya İmparatorluğu elbette burada sona ermedi. Britanya Adaları'nın evlatları, daha önce hiçbir ulusun yapmadığı kadar çok ülke kurdular ve daha fazla medeniyet yaydılar. Güneşin asla batmadığı İngilizce konuşulan bir dünya inşa ettiler ve özgür insanların her zaman örnek alacağı bir model oluşturdular." diye konuştu.

Taraflar arasında hâlâ ciddi görüş ayrılıkları sürerken petrol fiyatları yeniden yükseldi. Brent petrolün varil fiyatı yaklaşık yüzde 3 artarak 111 dolar seviyesine çıktı.

Dünya Bankası, İran savaşının yarattığı en ciddi aksaklıkların Mayıs ayında sona ermesi halinde bile enerji fiyatlarının 2026’da %24 artarak, Rusya’nın dört yıl önce Ukrayna’yı geniş çaplı işgalinden bu yana en yüksek seviyeye ulaşacağını öngördü.

Birleşik Arap Emirlikleri’nin OPEC ve OPEC+’tan ayrılacağını açıklaması da Körfez ülkeleri arasında İran konusunda yaşanan görüş ayrılıklarını gözler önüne serdi.

Gemi takip verilerine göre, son günlerde İran petrolü taşıyan en az altı tanker ABD ablukası nedeniyle geri dönmek zorunda kaldı. Bu durum savaşın deniz trafiği üzerindeki etkisini net biçimde ortaya koydu.

İran hükümet sözcüsü Fatemeh Mohajerani ise devlet medyasına yaptığı açıklamada, Tahran’ın ablukanın etkilerini azaltmak için kuzey, doğu ve batı ticaret koridorlarını kullandığını söyledi.

Savaş öncesinde Hürmüz Boğazı’ndan her gün ortalama 125 ila 140 gemi geçerken, Kpler ve SynMax uydu analizlerine göre son 24 saatte yalnızca 7 gemi geçiş yaptı. Bunların hiçbiri küresel pazara petrol taşımıyordu.

Salı günü ayrıca ABD, İran’ın “gölge bankacılık sistemi” içindeki rolleri nedeniyle 35 kurum ve kişiye yaptırım uyguladığını açıkladı.

Hazine Bakanlığı’na bağlı Yabancı Varlıkları Kontrol Ofisi (OFAC), Hürmüz Boğazı’ndan geçiş için İran hükümetine ya da Devrim Muhafızları’na ücret ödeyen şirketlerin de yaptırımlarla karşı karşıya kalacağını duyurdu.

Trump ile Avrupalı müttefikleri arasındaki gerilimin son işareti olarak, Almanya Başbakanı Friedrich Merz’in İran konusundaki açıklamalarına sert tepki gösterdi. Trump sosyal medyada, Merz için “Ne hakkında konuştuğunu bilmiyor” dedi.

Merz Pazartesi günü yaptığı açıklamada, İran yönetiminin ABD’yi küçük düşürdüğünü ve Trump yönetiminin nasıl bir çıkış stratejisi izlediğini göremediğini söylemişti.

Buna karşın İngiltere Kralı Charles, Salı günü ABD Kongresi’nde yaptığı konuşmada, Avrupa ve Orta Doğu’daki belirsizlik ve çatışmalara rağmen İngiltere ile ABD’nin “farklılıkları ne olursa olsun” her zaman demokrasiyi savunan güçlü müttefikler olarak kalacağını söyledi. Bu açıklama, İran savaşı nedeniyle iki ülke arasında derin görüş ayrılıklarının yaşandığı bir dönemde geldi.

ABD Başkanı Donald Trump, İran’a yönelik uzun süreli bir ablukaya hazırlanılması talimatını yardımcılarına verdi. Bu bilgi, Salı günü The Wall Street Journal tarafından yayımlanan bir haberde yer aldı.

Haberde, ABD’li yetkililere dayandırılan bilgilere göre Trump, son toplantılarda İran’ın limanlarına giriş ve çıkış yapan deniz taşımacılığını engelleyerek ülkenin ekonomisi ile petrol ihracatını baskı altında tutmayı tercih etti.

Yetkililer, Trump’ın diğer iki seçeneği — bombardımanları yeniden başlatmak ya da çatışmadan tamamen çekilmek — mevcut ablukanın sürdürülmesine kıyasla daha riskli gördüğünü belirtti.

NE OLMUŞTU?

ABD ve İsrail, 28 Şubat’ta İran’a karşı ortak bir saldırı başlatmış; bunun üzerine Tahran da başta Körfez ülkeleri olmak üzere bölgede ABD çıkarları olarak gördüğü hedeflere saldırılar düzenlemişti.

8 Nisan’da Pakistan’ın arabuluculuğuyla bir ateşkes ilan edildi. Ardından 11-12 Nisan tarihlerinde Islamabad’da görüşmeler yapıldı; ancak bu müzakereler herhangi bir anlaşma sağlanmadan sona erdi.

Trump daha sonra, Pakistan’ın talebi üzerine ateşkesin, Tahran’dan gelecek yeni bir teklif beklenirken uzatıldığını söyledi.

Pazartesi günü yaptığı açıklamada ise Trump, İran’ın savaşı sona erdirmeye yönelik son teklifini kabul etmesinin pek olası olmadığını ifade etti. Tahran, Hürümz Boğazı’nın yeniden deniz trafiğine açılmasını önerirken, nükleer programına ilişkin konuların daha sonraki müzakerelere bırakılmasını istemişti.