ABD Başkanı Trump'tan görüşmelerin sürdüğü mesajı: İran ablukayı kaldırmamız için can atıyor

ABD Başkanı Donald Trump, Michigan eyaletinde düzenlenen bir etkinlikte yaptığı konuşmada İran’la yaşanan gerilime değindi. İran’ın askeri kapasitesini büyük oranda yok ettiklerini öne süren Trump, "İnsanlar bunu bir türlü göremiyor. Donanmalarını yok ettik. Hava kuvvetlerini yok ettik. Liderliklerini yok ettik. Uçaksavar sistemlerini yok ettik. İnsansız hava araçlarının (İHA) üretimi yaklaşık yüzde 7 seviyelerine düştü. İHA ve füze üretim kapasitelerinin büyük bir kısmını yok ettik" ifadelerini kullandı.

İran’ın ABD ile temas halinde olduğunu kaydeden Trump, "Şu anda bir anlaşma yapmak için bizimle görüşüyorlar. Ancak sert bir tutum sergilemeseydik, ortada görüşme falan olmazdı" şeklinde konuştu. Trump, İran’ın 50 yıla yakın bir süredir herkesi oyaladığını ve "Orta Doğu’nun kabadayısı" gibi davrandığını ifade etti.

"İRAN’I DARMADAĞIN EDİYORUZ"

Eski ABD Başkanı Barack Obama’yı İran politikası üzerinden eleştiren Trump, "Obama geldi ve onlara on milyarlarca dolar verdi. Onlara nakit olarak 1.7 milyar dolar verdi. Hatırlıyor musunuz? Parayı bir Boeing 757'ye yükleyip Tahran'a uçurdular, 1.7 milyar dolar nakit para. Onlara rüşvet verebileceğini sanıyordu. Ama onlar ‘Bu ne kadar aptal bir ülke’ diye düşündüler. Hayır, onlara rüşvet veremezsiniz. Onları yenmek zorundasınız ve biz de onları fena halde darmadağın ediyoruz" diye konuştu.

"ABLUKA ÇOK BAŞARILI, TEK BİR TEKNE BİLE GEÇEMİYOR"

ABD’nin İran limanlarına uyguladığı ablukanın etkisini gösterdiğini iddia eden Trump, "Ama sonucun ne olacağını göreceğiz. Şu anda çok dostane müzakereler yürütülüyor. Bu arada, donanmamız abluka konusunda ne kadar başarılı, değil mi? Nasıl da tek bir tekne bile geçemiyor. Uyguladığımız ablukayı kaldırmamız için can atıyorlar. ‘Artık abluka istemiyoruz’ diyorlar. ‘Lütfen, lütfen abluka olmasın’ diye yalvarıyorlar" ifadelerini kullandı. 

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, ülke basınına İran Silahlı Kuvvetleri ile ABD ordusu arasında son iki haftada yaşanan çatışmalar ve diplomatik temaslarla ilgili açıklamada bulundu.

ABD'nin müzakereler sonuçlanana kadar Hürmüz Boğazı'nın kapatılmaması ve gemi trafiğinin sürdürülmesi konusunda ısrar ettiğini söyleyen Garibabadi, İran heyetinin bu öneriyi kabul etmediğini bildirdi. Garibabadi, “Sonuç ne olursa olsun İran'ın temel politikası değişmeyecektir. Bu öneriyi kabul etmedik. Hürmüz Boğazı'nın kapatılması ve yeni çatışma dalgası devam etti. İşte onurlu diplomasinin gerçek tezahürü budur” ifadelerini kullandı. 

 

İran Silahlı Kuvvetleri'nin savaşı yöneten birimi Hatemu'l Enbiya Merkez Karargahı, ABD'nin uyguladığı deniz ablukasını, bölgedeki savaşın genişletilmesi olarak değerlendirildiğini açıkladı.

Karargahtan yapılan açıklamada, ABD'nin son 3 gün içinde İran'ın karasuları ve kıyı sularında seyreden ticari gemiler ile petrol tankerlerini tehdit ettiği belirtildi.

Söz konusu girişimin bölgede güvensizliği artırdığına işaret edilen açıklamada, "ABD'nin bu adımını bölgedeki savaşın genişletilmesi olarak değerlendiriyoruz. İran Silahlı Kuvvetleri, daha önce sahada da gösterdiği gibi, ABD ordusunun herhangi bir tehdit veya saldırganlığını karşılıksız bırakmayacak ve gerekli karşılığı verecektir." ifadeleri kullanıldı.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) tarafından yapılan açıklamada, İran'a yönelik uygulanan deniz ablukası kapsamında 17 ticari geminin rotasının değiştirildiği, 2 geminin "hizmet dışı" bırakıldığı ve "uyumun sağlanması" için 2 gemiye baskın yapıldığı duyurulmuştu. 

ABD ordusu, İran'a yönelik uygulanan deniz ablukası kapsamında 17 ticari geminin rotasının değiştirildiğini, 2 geminin ise ‘hizmet dışı’ bırakıldığını bildirdi.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı’nın (CENTCOM), sanal medya hesabından yapılan açıklamada, “İran'a yönelik uygulanan deniz ablukası kapsamında 17 ticari geminin rotası değiştirildi ve 2 gemi ‘hizmet dışı" bırakıldı. Uyumun sağlanması için 2 gemiye baskın yapıldı” ifadeleri kullanıldı. 

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile yürütülen diplomatik temaslara ilişkin dikkat çeken açıklamalarda bulundu. İran tarafının görüşme isteğini dile getirdiğini belirten Trump, iki ülke arasında bir anlaşmaya varılması için hâlâ güçlü bir ihtimal bulunduğunu söyledi.

 

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile arabulucu ülkeler üzerinden yapılan görüşmelerin başarısız olması halinde "güçlü bir askeri harekata hazır olduklarını" söyledi.

İsrail'in Kanal 12 televizyonuna açıklamalarda bulunan Trump, İran ile yaşanan gerilime ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Trump, "müzakerelere bir şans daha vermek için ABD'nin İran'a yönelik saldırılarını durdurma kararı aldığını" dile getirdi.

Arabulucu ülkelerin "müzakerelere bir şans daha vermesini istediğini", bu nedenle 24 Temmuz'da İran'a saldırılara ara verilmesi talimatı verdiğini savunan Trump, "İran'la ilgilenen herkes bana 'Ateş etmeyin' dedi." açıklamasında bulundu.

Trump, arabulucu ülkeler vasıtasıyla İran ile yürütülen müzakerelere değinerek, "İran ile çok derin görüşmeler içindeyiz. Eğer işe yaramazsa, çok güçlü askeri eylemlere geri döneceğiz." dedi.

Diplomasiye ne kadar süre tanıyacağı sorusuna Trump, "Çok fazla zaman değil. Ya hızlı ilerler ya da hiç ilerlemez." değerlendirmesinde bulundu.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile yarın Beyaz Saray'da yapacağı görüşmeye de değinen Trump, "Bibi (Netanyahu) ile, ben başkan olmasaydım İran'ın şu anda nükleer silahlara sahip olacağı ve İsrail'in yok olacağı gerçeği hakkında konuşacağım." ifadelerini kullandı.

Yemen'deki İran destekli Husiler (Ensarullah Hareketi), Suudi Arabistan'ın Yenbu kentinde ham petrol nakli ve tedariki sağlayan birden fazla noktaya insansız hava araçlarıyla (İHA) saldırı düzenlediklerini açıkladı.

Harekete bağlı SABA haber ajansında yer alan habere göre Husilerin Sözcüsü Yahya Seri konuya ilişkin yazılı açıklama yaptı. Suudi Arabistan İHA'larının Yemen hava sahasını ihlal etmesine misilleme olarak saldırıları gerçekleştirdiklerini savunan Seri, şu ifadeleri kullandı:

ABD'nin Birleşmiş Milletler (BM) Daimi Temsilcisi Mike Waltz, ABD Başkanı Donald Trump'ın diplomasiye daha fazla zaman tanımak amacıyla İran'a yönelik saldırıları üst üste ikinci gecede de durdurduğunu belirtti.

Fox News’e konuşan Büyükelçi Waltz, Başkan'ın görüşmelere alan açtığını ve biraz zaman tanıdığını söyledi. İran ordusundan bir sözcü ise pazar günü yaptığı açıklamada Tahran'ın yanıt olarak bölgedeki misilleme saldırılarını durdurduğunu ifade etti.

Trump'ın şimdilik gerilimi tırmandırmaktan vazgeçip vazgeçmediği sorusuna yanıt veren Waltz, NBC'ye yaptığı açıklamada bu kadar ileri gitmeyeceğini belirterek Başkan'ın tüm seçenekleri masada tuttuğunu dile getirdi.

Waltz ayrıca, New York Times gazetesinde yer alan ve yönetim yetkililerinin, genişleyen düşmanlıkların hava savunma mühimmatı stoklarını tehlikeli şekilde tükenme noktasına getirebileceği yönünde uyarıda bulunduğuna ilişkin haberleri reddetti. Waltz, ABD ordusunun bu harekatı gerektiği gibi etkili bir şekilde yürütmek için ihtiyaç duyduğu her şeye sahip olduğunu belirtti.

İran'ın gece saatlerinde Hürmüz Boğazı'nın güneyinde Tahran'ın belirlediği rota yerine alternatif güzergah üzerinden sistemlerini kapatarak geçmeye çalışan 6 gemiyi durdurduğu belirtildi. İran devlet televizyonuna konuşan ve ismi açıklanmayan bir yetkili, gece saatlerinde Hürmüz Boğazı'ndan geçiş yapmak isteyen 6 geminin durdurulduğunu ifade etti.

Söz konusu yetkili, gemilerin tüm sistemlerini kapatarak Hürmüz Boğazı'nın güneyindeki "yasa dışı ve güvenli olmayan" güzergahtan geçmeye çalıştığını, bu girişimin ABD ordusunun "kışkırtmasıyla" yapıldığını ancak başarısız olduğunu söyledi. Öte yandan, 6 gemiden birinin geçiş girişimi sırasında kaza yaptığı, diğer 5 geminin ise Basra Körfezi'ne geri dönmek zorunda kaldığı belirtildi.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas ve Rusya Dışişleri Bakanı Sergev Lavrov ile yaptığı telefon görüşmesinde Ukrayna tarafından hedef alınan İran gemisi hakkında konuştuğunu bildirdi.

Saldırıya tepki gösteren Arakçi, "Zelenskiy, İran ticaret gemisine saldırarak bir denizciyi öldürdü. Bu, İsrail'in Avrupa'yı kendi savaşına çekmek amacıyla yaptırdığı, Birleşmiş Milletler Şartı'nın açık bir ihlalidir. AB Yüksek Temsilcisi Kallas ve Dışişleri Bakanı Lavrov ile yaptığım görüşmelerde, Kiev'deki 'asalak' yönetimin yaptığı bu eylemin cevapsız kalmayacağını açıkça ifade ettim" açıklamasında bulundu.

İran Cumhurbaşkanlığı'ndan yapılan yazılı açıklamaya göre, Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, başkent Tahran'da Ulaştırma Bakanlığı yetkilileriyle bir araya geldi.

Pezeşkiyan kendisine deniz, hava ve kara ulaşımı ile sınır kapıları ve gümrüklerle alakalı raporların sunulmasının ardından ABD saldırılarının ardından hasar gören altyapının hızla yeniden inşası ve konuyla ilgili olarak en iyi teknolojinin kullanılması talimatı verdi.

ABD'nin İran'ın altyapısına yönelik saldırılarını 'savaş suçu' olarak değerlendiren Pezeşkiyan, konunun yetkili uluslararası makamlar nezdinde takip edilmesi gerektiğini söyledi. Pezeşkiyan açıklamasında, "Özellikle komşu ülkelerle olan ulaşım ağlarının genişletilmesi ve demir yolu ağlarının tamamlanmasıyla ülkenin stratejik konumu daha da güçlenecek ve jeopolitik kapasitesi artacak" ifadelerini kullandı.

ABD Başkanı Donald Trump, ABD ordusunun mühimmat stoku endişesi yaşadığına yönelik iddiaları yalanlayarak, "Dünyadaki herkesten çok daha fazla mühimmata ve ihtiyacımız olandan çok daha fazlasına sahibiz" değerlendirmesinde bulundu.

ABD Başkanı Donald Trump, ABD ordusunun elindeki önleyici füze stokunun azalacağına dair uyarıların ardından İran’a geniş çaplı saldırıları erteleme kararı aldığı yönündeki iddialara yanıt verdi.

Trump, Wall Street Journal (WSJ) gazetesine yaptığı değerlendirmede, mühimmat stoklarının yeterli olduğunu vurgulayarak, "Dünyadaki herkesten çok daha fazla mühimmata ve ihtiyacımız olandan çok daha fazlasına sahibiz" ifadelerini kullandı.
 

 

İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Başkanı İbrahim Azizi, Ukrayna'nın Hazar Denizi'nde İran gemisine düzenlediği saldırıya ilişkin, “Ukrayna yakında İran'ın hiçbir eylemi karşılıksız bırakmadığını anlayabilir.” uyarısında bulundu.

Azizi, ABD merkezli X sosyal medya platformundaki hesabından, Ukrayna’ya ilişkin açıklamada bulundu.

İran’a yönelik saldırıların her zaman bir bedeli olduğunu vurgulayan Azizi, ABD ve İsrail’in bu durumun farkında olduğunu belirterek, “Ukrayna yakında İran'ın hiçbir eylemi karşılıksız bırakmadığını anlayabilir.” dedi.

Azizi ayrıca yine Ukrayna’ya atıf yaparak, “Yanlış hesap yapanların listesi uzuyor.” ifadelerini kullandı.

 

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Pakistan ve Katar aracılığıyla ABD ile aktif mesaj alışverişinin sürdüğünü açıklarken, Washington'un son saldırılarıyla İran'ın diplomatik çabalarının son bir yıl içinde üçüncü kez "ihanete uğradığını" söyledi.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, bölgede azalan gerilim ve Tahran-Washington yönetimleri arasında yürütülen görüşmelere ilişkin açıklama yaptı. Bekayi, Avusturya merkezli televizyon kanalı ORF’a yaptığı açıklamada ABD ile aktif mesaj alışverişinin sürdüğünü söylerken, Washington’un daha önce görüşmelere "ihanet ettiğinin" altını çizdi. Bekayi, söz konusu iletişimin taraflar arasında daha önce de arabuluculuk yapan Pakistan ve Katar aracılığıyla gerçekleştirildiğini kaydederek, Tahran’ın önceliğinin hala saldırı altındaki ülkenin egemenliğini korumak olduğunu vurguladı.

"İRAN TARAFINDAN DÜZENLENDİĞİ ÖNE SÜRÜLEN SALDIRILAR GEREKÇE GÖSTERİLDİ"

Taraflar arasında imzalanan mutabakat zaptı kapsamında İran'ın Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer güvenliğinin sağlanmasına yönelik taahhütlerini 30 gün içinde yerine getirdiğini belirten Bekayi, buna rağmen ABD'nin sürenin dolmasını beklemeden yeni saldırılar düzenlediğini söyledi. Bekayi, Washington yönetiminin bu saldırıları meşrulaştırmak için bölgedeki ticari gemilere İran tarafından düzenlendiği öne sürülen saldırıları gerekçe gösterdiğini savundu. Bekayi, böylece İran'ın diplomatik çabalarının son bir yıl içinde üçüncü kez müzakereler sırasında düzenlenen saldırılarla ihanete uğradığını savundu. İranlı sözcü, ABD'nin mutabakat zaptı kapsamında dondurulan İran varlıklarını serbest bırakma yükümlülüğünü de yerine getirmediğini söyledi. 

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, bölgesel ve uluslararası gelişmeleri ele aldı.

İran resmi haber ajansı IRNA'ya göre, Arakçi ile Lavrov telefonda görüştü.

İki bakanın, bölgesel ve uluslararası son gelişmeler hakkında görüştükleri kaydedildi.

İran Ordusu Sözcüsü Muhammed Ekreminiya, ülke basınına yaptığı açıklamada, ABD-İran Savaşı'ndaki son gelişmelere ilişkin değerlendirmede bulundu. Ekreminiya, “ABD, son iki gecedir saldırılarını durdurdu. Bizim stratejimiz de misillemeye dayalı olduğu için İran'ın karşı operasyonları da durduruldu. ABD tarafının henüz net bir strateji izlediğini söylemek mümkün değil. Ancak mevcut tablo, Washington'ın stratejik karar alma sürecinde çıkmaz yaşadığını ve yıprandığını gösteriyor” ifadelerini kullandı.

Geniş çaplı hava saldırıları ya da kara harekatının da ihtimaller arasında bulunduğunu kaydeden Ekreminya, İran Silahlı Kuvvetleri'nin tüm senaryolara hazır olduğunu söyledi.  

Tesnim Haber Ajansı, Hürmüz Boğazı'nda deniz mayınına çarpan bir petrol tankerinde patlama meydana geldiğini duyurdu. İran'ın yarı resmi Tesnim Haber Ajansı, tankerin İran tarafından belirlenen rotadan çıktıktan sonra mayına çarptığını bildirdi. Olayla ilgili olarak İranlı yetkililerden henüz resmi bir açıklama yapılmadı.

Pakistanlı hükümet kaynakları, ABD Başkanı Donald Trump'ın orduya "İran'a yönelik yeni saldırı düzenlememesi" talimatı verdiği yönündeki iddianın ardından Pakistan ve Katar'ın arabuluculuğunda Washington ile Tahran arasındaki diplomatik temasların yoğunlaştığını belirtti. Müzakere süreciyle ilgili bilgi sahibi Pakistanlı hükümet kaynakları konuya ilişkin açıklamada bulundu. ABD Başkanı Trump'ın, orduya "İran'a yönelik yeni saldırıda bulunmaması" konusunda talimat verdiği iddiasının ardından Washington ile Tahran arasındaki temasların yoğunlaştığı öne sürüldü.

Arabulucu ülkeler Pakistan ile Katar tarafından sunulan ve kalıcı ateşkes ile barış görüşmelerinin yeniden başlatılabilmesi için Washington ile Tahran'a son çatışmalar başlamadan önceki konumlarına dönmeleri çağrısında bulunan öneriye her iki tarafın da yanıt verdiğini aktaran kaynaklar, iki tarafın da son çatışmaların sona erdirilmesi amacıyla diyalog ve diplomasiye olumlu yaklaştıklarını ifade etti. Saldırılara verilen aranın, kesintiye uğrayan müzakerelerin yeniden başlamasına ilişkin umutları artırdığı belirtildi. Hürmüz Boğazı çevresinde ateşkesin kırılganlığını koruduğunu, ihlal edilmesi veya çatışmaların yeniden alevlenmesi ihtimalinin yüksek olduğunu belirten kaynaklar, arabulucuların öncelikleri olan "ara" sürecini sağlamlaştırmak ve gerilimi azaltmak amacıyla iki tarafla da sürekli iletişim halinde olduklarını belirtti.

Axios haber sitesine isimlerini paylaşmadan konuşan bilgi sahibi iki kaynak, dün Trump'ın, cuma günü İran'a yönelik daha fazla saldırı planını onaylamazken orduya bu ülkeye yeni hava saldırısı düzenlememesi talimatını verdiğini iddia etmişti. Kaynaklar, diğer yandan ABD ordusunun, "büyük çaplı muharebe operasyonlarına olası dönüş için hala plan yapmaya" devam ettiğini bildirmişti. Trump'ın İran'a yönelik yeni saldırı emrini onaylamamasıyla, Umman heyetinin Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması konusunda bir görüşme için Tahran'a ulaşması, yaklaşık aynı saatlere denk gelmişti. ABD ve İsrail'in İran'a saldırılarıyla başlayan savaşı sonlandırmak için Washington ile Tahran, 14 Haziran'da İslamabad Mutabakatı'nı imzalamış, mutabakatla nihai anlaşma için 60 günlük müzakere süresi öngörülmüştü. Ancak ABD ordusu, 8 Temmuz'da İran'a karşı yeni saldırılar başlatmış, İran da bu saldırılara misilleme olarak komşu ülkelerdeki ABD üslerini hedef almıştı.

ABD ordusu, İran'a uygulanan deniz ablukası kapsamında 12 ticari geminin rotalarının değiştirildiğini, 2 geminin ise ‘hizmet dışı’ bırakıldığını bildirdi. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı’nın (CENTCOM), sanal medya hesabından yapılan açıklamada, ABD'nin İran'a karşı deniz ablukasının devam ettiği aktarıldı. 25 Temmuz itibarıyla ‘ablukayı geçmeye çalışan’ 12 ticari geminin yeniden yönlendirildiği kaydedilen açıklamada, ‘talimatlara uymayan’ 2 geminin hizmet dışı bırakıldığı ve ‘tam uyumun sağlanması için’ 2 gemiye baskın yapıldığı ifade edildi.

Açıklamada, ABD askerlerinin Komorlar bayraklı ‘M/T Charminar’ adlı gemiye ‘doğrulama amaçlı’ çıkmasının ardından geminin yoluna devam ettiği, Mozambik bayraklı ‘M/T Lavine’ adlı geminin ise ‘uyarıları dikkate almadığı ve ablukayı ihlal etmeye çalıştığı’ öne sürülerek, etkisiz hale getirildiği belirtildi.

ABD'nin İran'a yönelik saldırıları ve Tahran'ın bölgedeki ABD unsurlarına misillemeleriyle geçen iki haftalık gerilimin ardından The New York Times (NYT) gazetesi dikkat çeken bir iddiayı gündeme taşıdı.

NYT'nin hükümet kaynaklarına dayandırdığı bilgilere göre Cuma günü İran'a yönelik saldırıların şiddetlendirileceğinin sinyalini veren Trump, üst düzey kurmaylarıyla yaptığı istişarelerin ardından bu kapsamlı operasyonu şimdilik erteleme kararı aldı.

ABD Genelkurmay Başkanı Orgeneral Dan Caine'in İran'a karşı yeniden kapsamlı bir operasyon başlatılması durumunda ABD Merkez Komutanlığının (CENTCOM) elindeki önleyici füzelerin kritik düzeyde azalabileceği uyarısında bulunduğu aktarıldı. Bu uyarının Trump'ın kararında etkili olduğu kaydedildi.

Küresel enerji arzının geçtiği stratejik noktaların büyük bir tehdit altında olduğunu belirten Doç. Dr. Kemal Olçar, "Hazar bölgesi, Körfez ve Orta Doğu petrol ve doğal gazın kalbidir. Tankerlerle ve LNG gemileriyle yapılan sevkiyatın geçtiği bu coğrafya; üretim, dağıtım ve tüketim prensibi içerisinde tam bir enerji havzasıdır. Şu an bu üç havzada da ciddi problemler var. İsrail'in soykırım savaşı ve Lübnan’a saldırıları devam ederken, Hürmüz Boğazı'nda savaş iyice kızışmış durumda" ifadelerini kullandı.

İRAN'IN ENERJİ VE NÜKLEER ALTYAPISI VURULDU

ABD'nin İran'a yönelik operasyonlarının boyutuna dikkat çeken Olçar, "İran şu anda süper güç Amerika Birleşik Devletleri tarafından yoğun bir saldırı altında. Son 14 gündür enerji santralleri, lojistik hatlar ve köprüler hedef alınıyor. Özellikle Karun Nehri civarındaki Darkhovin Nükleer Enerji Santrali'ne düzenlenen saldırılarla orayı yıktılar, yaktılar. Yaklaşık 9 şehri kapsayan batı hattı ve Hürmüz dahil tüm bölge ateş altına alındı. Bu, askeri literatürde büyük bir harekatın önünü açan bir hazırlık safhasıdır" sözleriyle sahadaki durumu aktardı.

CENTCOM KARA HAREKATI İÇİN HASAR TESPİTİ YAPIYOR

Trump'ın "saldırıları erteledim" açıklamalarının stratejik bir arka planı olduğunu vurgulayan Olçar, "Aslında bir erteleme yok, CENTCOM (ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı) değerlendirme toplantısı istiyor. 14 gün boyunca atılan füzelerin, yapılan bombardımanın maliyeti yaklaşık 3-4 milyar doları buldu. Şimdi pilotlardan, İHA’lardan ve uydulardan gelen veriler bir merkezde toplanıyor. Abraham Lincoln uçak gemisinde haritalar açılmış durumda; hangi yollar kapandı, Devrim Muhafızları’nın hangi takviye yolları işlevsiz hale geldi, buna bakıyorlar. Muharebe sahası şu an karadan yapılacak bir harekat için şekillendiriliyor" değerlendirmesinde bulundu.

67 MİLYAR DOLARLIK SAVAŞ BÜTÇESİ VE KONGRE SÜRECİ

Harekatın hukuki ve mali boyutuna değinen Olçar, "Hükümet başkanı tek başına kapsamlı bir kara harekatına karar veremez, Kongre onayı şart. Savunma Bakanı Hegseth’in Kongre’de açıkladığı 67 milyar dolarlık bütçe talebi çok kritiktir. Bu rakam, 2003’teki Irak harekatının maliyetiyle birebir aynıdır. Kongre üyeleri stratejinin ne olduğunu sorgularken, Hegseth İran’ın askeri yeteneklerinin 'off' durumuna getirildiğini savunuyor. Eğer bu bütçe onaylanırsa, nükleer yeteneği sıfırlamak ve Devrim Muhafızları liderlerini imha etmek için kara harekatını durdurabilecek bir mekanizma kalmayacaktır" şeklinde konuştu.

MİLİS KUVVETLER SAHAYA SÜRÜLÜYOR

Bölgedeki yerel unsurların bir iç isyan için hazırlandığını belirten Olçar, "Trump, İran’da milis kuvvetlerin teşkil edildiğini ve silahlandırıldığını bizzat söyledi. PKK’nın uzantısı PJAK, Beluçiler ve diğer muhalif gruplar Süleymaniye’de eğitildi. Amerikalı askerlerin ve Talabani’nin dahil olduğu bu süreçte lider kadrolar donatıldı. Hazırlığın ilk ayağı olan 14 günlük yumuşatma harekatı bitti, ikinci ayak olan milis kuvvetlerin isyan çıkartma aşamasına geçildi. Askeri takviyelerle bölgedeki ABD askeri sayısı 150 bin seviyelerine yaklaşıyor" ifadelerini kullandı.

NETANYAHU VE TRUMP'IN GİZLİ HARİTA MESAİSİ

İsrail ve ABD arasındaki koordinasyonun en üst seviyede olduğunu söyleyen Olçar, "Netanyahu bu tabloyu bildiği için şu an daha sakin görünüyor. Trump ile yapacağı görüşmelerde dijital hiçbir materyal kullanılmayacak. Dinlenilme riskine karşı Beyaz Saray veya Pentagon’daki sağır odalarda, sadece haritalar üzerinden kalemle planlar yapılıyor. Bu planlar yapıldıktan sonra imha ediliyor. Şu anki askeri gözlükle bakıldığında, bu cepheden çok kapsamlı bir saldırı planlamasının son aşamasına gelindiği görülüyor" sözleriyle analizini tamamladı.

 

ABD ordusu, İran limanlarına yönelik deniz ablukası kapsamında 12 ticari geminin rotasının değiştirildiğini, ablukaya uymayan 2 ticari geminin hareket kabiliyetinin engellendiğini, 2 ticari gemiye ise asker çıkarıldığını açıkladı.   
  
ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), İran limanlarına yönelik deniz ablukasının etkili bir şekilde devam ettiğini duyurdu. CENTCOM’dan yapılan açıklamada, 25 Temmuz itibarıyla 12 ticari geminin rotasının değiştirildiği, ablukaya uymayan 2 ticari geminin hareket kabiliyetinin engellendiği, 2 ticari gemiye ise asker çıkarıldığı bildirildi. 24 Temmuz’da Umman Körfezi’nde seyreden Mozambik bayraklı M/T Lavine adlı geminin tekrarlanan uyarılara rağmen ablukayı birden fazla kez delmeye çalıştığı belirtilerek, "Hareket kabiliyeti engellenen gemi, artık İran’a gitmemektedir" denildi. Son olarak, bugün erken saatlerde Umman Denizi'nde seyreden Komorlar bayraklı M/T Charminar adlı tankere denetim amacıyla asker çıkarıldığı aktarılarak, "Tanker şimdi yolculuğuna devam etmektedir" ifadeleri kullanıldı. ABD güçlerinin teyakkuzda olmayı sürdürdüğü vurgulandı. 
 

Hazar Denizi'nde tansiyon en üst seviyeye çıktı. Ukrayna'nın bir İran ticaret gemisini hedef almasının ardından Tahran yönetimi, Kiev'i sert bir dille uyardı. Konuya ilişkin son gelişmeleri aktaran A Haber Muhabiri Ekber Karabağ, "Esasında geçtiğimiz günlerde savaşın boyutunun Hürmüz Boğazı ve Kızıldeniz’e ulaştığını tartışmıştık ancak bugün itibarıyla savaşın çapının Hazar Denizi’ne ulaştığını söyleyebiliriz. Ukrayna Cumhurbaşkanı Zelenski, Hazar Denizi’nde bazı gemileri vurduklarını ve vurulanlar arasında İran ile bağlantılı olan, İran silahı taşıyan gemilerin de olduğunu yazılı bir açıklamayla ifade etti" sözleriyle gerilimin yeni boyutunu gözler önüne serdi.

İRAN'DAN SERT TEPKİ: "SİVİL GEMİMİZ HEDEF ALINDI"

Söz konusu saldırıya ilişkin İran tarafının tepkisini dile getiren Ekber Karabağ, İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi’nin meseleyi doğruladığını belirterek; Bekayi, "Hedef alınan İran gemisi sivil bir ticari gemidir. Bir İranlı denizci hayatını kaybetti, bir diğeri ise yaralandı. Bu saldırı Birleşmiş Milletler'in denizcilik kurallarına tamamen aykırıdır. İran, bu meseleden Ukrayna yönetimini ve müttefiklerini sorumlu tutmaktadır; gereken neyse yapılacaktır" ifadelerini kullandığını aktardı. Karabağ ayrıca, İran’ın bu saldırıyı Zelenski’nin bizzat üstlenmesini, iki ülke arasındaki husumetin açık bir dışa vurumu olarak değerlendirdiğini ekledi.

RUSYA VE ÇİN'İN İSTİHBARAT DESTEĞİ TARTIŞILIYOR

İran ve Ukrayna arasındaki gerilimin kökenine değinen Karabağ, "Rusya-Ukrayna savaşı başladıktan sonra Ukrayna, İran’ı Rusya’ya Şahit gibi insansız hava araçları vermekle suçlamış, İran ise bu suçlamaları her seferinde reddetmişti" dedi. Zelenski’nin iddialarının bununla sınırlı kalmadığını belirten Karabağ; Zelenski, "Rusya, İran'a Körfez ülkelerindeki Amerikan üslerini vurması için istihbarat ve uydu desteği sağlıyor. Geçtiğimiz günlerde Körfez'deki dört ülkeye ait uydu bilgileri İran tarafına taşındı" iddiasında bulunduğunu dile getirdi.

DONALD TRUMP'TAN İDDİALARA YALANLAMA

Batı medyasında da tartışılan istihbarat desteği konusunun ABD Başkanı Donald Trump’a sorulduğunu ifade eden Ekber Karabağ, Trump'ın bu iddiaları reddettiğini belirterek; Donald Trump, "Şi bizzat bana İran’a destek vermeyeceklerini söyledi. Putin de aynı şeyleri dile getirdi. Evet, o ülke savaştadır ancak biz doğrudan Ukrayna’ya silah desteği vermiyoruz" sözleriyle kendisini ve müttefiklerini savunduğunu aktardı.

TAHRAN'IN YENİ HEDEFİ UKRAYNA MI?

Zelenski’nin elindeki bilgileri ABD ve müttefikleriyle paylaştığını söylediğini hatırlatan Karabağ, bölgedeki beklentiyi şu sözlerle özetledi:

"İran bu saldırılara karşı nasıl bir misilleme yapacak? Artık İran’ın hedefleri arasında Ukrayna’nın da olduğunu görebiliriz. Yarın öbür gün Ukrayna’ya yönelik bir İran saldırısı söz konusu olursa buna şaşmamak gerekir."

Ukrayna'nın Tahran Maslahatgüzarı, Hazar Denizi'nde İran ticaret gemisine yönelik saldırı nedeniyle Dışişleri Bakanlığına çağrıldı.
İran devlet televizyonuna göre, Ukrayna'nın Tahran Maslahatgüzarı Dışişleri Bakanlığına çağrıldı.

Bakanlığa çağrılan Maslahatgüzar'a, İran'ın Ukrayna'nın Hazar Denizi'nde İran ticaret gemisine yönelik saldırısıyla ilgili protestosu iletildi.
Ayrıca İran'ın, vatandaşlarının can ve mal güvenliğine yönelik saldırıları cevapsız bırakmayacağı bildirildi.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Hazar Denizi'nde İran bağlantılı askeri sevkiyat taşıyan gemiler ile bir savaş gemisinin uzun menzilli saldırılarla hedef alındığını açıklamıştı.

İran Dışişleri Bakanlığı, Ukrayna'nın Hazar Denizi'nde ülkelerine ait ticaret gemisine yönelik düzenlediği ve bir denizcinin hayatını kaybettiği saldırıyı kınamıştı.