CANLI ABD İran’ı yeniden vurdu, Tahran Körfez’deki Amerikan üslerine saldırdı

Yemen'deki İran destekli Husiler ile artan gerilimin ardından Suudi Arabistan'ın Kızıldeniz kıyısındaki Yenbu kentinde üçüncü kez saldırı uyarısı yapıldı.

Suudi Arabistan Sivil Savunma Müdürlüğünden yapılan açıklamalarda, Kızıldeniz kıyısındaki Yenbu kenti ile ülkenin güneybatısında yer alan Cazan bölgesinde olası tehlikelere karşı uyarı sisteminin devreye girdiği belirtildi.

Ulusal Acil Durum Erken Uyarı Platformunun Yenbu kentinde üçüncü kez olası tehlikeye karşı uyarı sistemini devreye aldığı duyurulan açıklamalarda, vatandaşlar ve bölgede bulunan kişilere resmi makamların talimatlarını takip etmeleri uyarıları yapıldı.

Sivil Savunma Müdürlüğünün daha sonraki açıklamalarında ise "Yenbu ve Cazan bölgelerindeki tehlikenin geçtiği" bildirildi.

NE OLMUŞTU?

İran destekli Husiler, 20 Temmuz'da Suudi Arabistan'a yönelik, Riyad'ın Yemen'de kontrol ettiği bölgelere abluka uyguladığını​​​​​​​ öne sürerek "deniz seyrüsefer yasağı" olarak nitelendirdikleri bir uygulama başlattıklarını duyurmuştu.

Husiler, 22 Temmuz'da da Kızıldeniz'de Suudi Arabistan'a ait iki petrol tankerini balistik füzeler ve insansız hava araçlarıyla hedef aldıklarını açıklamıştı.

Suudi Arabistan öncülüğündeki Arap Koalisyonu, Yemen'in Hudeyde vilayetinde, Husilere ait bazı hedefleri vurduklarını ancak Hudeyde Limanı'nı hedef almadıklarını bildirmişti.

Husiler, Hudeyde'ye yönelik saldırılardan Suudi Arabistan'ı sorumlu tutarak, söz konusu saldırıların karşılıksız kalmayacağı tehdidinde bulunmuştu.

ABD füzeleri cuma günü İran genelindeki hedefleri vururken, ABD Başkanı Donald Trump, Tahran ve Yemen’deki Husi müttefiklerine yönelik “ağır askeri cezalandırma” tehdidinde bulundu. Trump buna karşın İran ile diplomatik bir anlaşmaya varılması ihtimaline kapıyı bir kez daha açık bıraktı.

Savaşı sona erdirmeyi amaçlayan geçici ateşkesin çökmesinin üzerinden iki hafta geçerken, İran Silahlı Kuvvetleri komşu Arap ülkelerindeki ABD üslerini hedef alarak karşılık verdi. Tahran ayrıca bu ülkelerde ABD personelinin kullandığı askeri olmayan binaları da vurabileceği uyarısında bulundu.

Trump son günlerde saldırıların kapsamını genişleterek İran’ın enerji tesisleri ve köprülerini hedef alma, kara birlikleri göndererek ülkenin önemli petrol merkezi Harg Adası’nı ele geçirme ve “Pickaxe Mountain” olarak bilinen, yerin derinliklerinde bulunan nükleer bağlantılı bir tesisi bombalama tehdidinde bulunmuştu.

Ancak Trump cuma günü yeni ve geniş çaplı saldırılar konusunda henüz karar vermediğini söyledi.

TRUMP: ONLARLA GÖRÜŞÜYORUZ

Beyaz Saray’da gazetecilere konuşan Trump, İran ile temasların sürdüğünü belirterek, “Onlarla görüşüyoruz. Ciddi olduklarını düşünüyorum. Şimdiye kadar gördüğümüzden çok daha ciddi olduklarını düşünüyorum. Ancak bu, mutlaka bir sonuca ulaşacağımız anlamına gelmiyor” dedi.

İran savaşından çıkış stratejisinin ne olduğu sorulan Trump, iki farklı seçeneğin bulunduğunu söyledi:

“Askeri bir çıkış yolu var; şu anda yaptığımız şekilde devam ederiz, hatta dozu daha da artırabilir ve sahip oldukları her şeyi yok edebiliriz. Ya da daha akıllıca bir strateji izler ve anlaşmaya varırsınız.”

Trump, sözlerini “Ancak hazır ve tetikteyiz. Harekete geçmeye hazırız” ifadeleriyle sürdürdü.

Trump daha sonra İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun gelecek hafta ABD’yi ziyaret edeceğini açıkladı. İki liderin, ABD-İsrail’in İran’a karşı yürüttüğü savaş beşinci ayını tamamlarken salı günü görüşmesi bekleniyor.

SAVAŞIN MERKEZİNDE HÜRMÜZ BOĞAZI

Körfez’in girişindeki kritik deniz yolu Hürmüz Boğazı, yaklaşık beş aydır devam eden savaşın başlıca odak noktalarından biri haline geldi. Binlerce kişinin hayatını kaybettiği çatışmalar küresel enflasyonu körüklerken, ekonomik durgunluk endişelerini de artırdı.

Yemen’in kuzeyi ve batısını kontrol eden Husiler ise Suudi Arabistan’a karşı deniz ablukası ilan etti. Riyad, İran’ın Hürmüz Boğazı’nda uyguladığı neredeyse tam kapsamlı ablukanın etkisini azaltmak amacıyla her gün milyonlarca varil petrolü boru hatları üzerinden Kızıldeniz’e yönlendiriyor.

Husilerin perşembe günü Kızıldeniz’de iki Suudi petrol tankerini vurduklarını açıklamasının ardından Trump, grubun gerçekleştireceği yeni saldırılardan İran’ı sorumlu tutacağını söyledi.

Suudi Arabistan resmi haber ajansı SPA, cuma günü Kızıldeniz’de düzenlenen bir saldırıda bir Suudi gemisinin gövdesinde hafif hasar meydana geldiğini bildirdi.

Yemen’deki Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon da ticari gemileri tehdit etmek amacıyla kullanıldığını belirttiği Husi askeri noktalarını vurduğunu açıkladı.

Reuters söz konusu açıklamaları bağımsız olarak doğrulayamadı.

İRAN’DAN ABD GÜÇLERİNE TEHDİT

ABD ordusu perşembe gecesi ve cuma sabahı İran’a hava saldırıları düzenledi. Böylece ABD’nin İran’a yönelik saldırıları üst üste 13’üncü geceye girdi.

İran Sağlık Bakanlığı, X üzerinden yaptığı açıklamada, ABD güçleriyle çatışmaların haziran ayı sonunda yeniden başlamasından bu yana 59 kişinin hayatını kaybettiğini, 666 kişinin ise yaralandığını bildirdi.

İran medyası, ülkenin en üst düzey müşterek askeri komutanının, öldürülen her İranlıya karşılık bir ABD askerinin öldürüleceğini söylediğini aktardı.

Savaşta şimdiye kadar 18 ABD askeri hayatını kaybetti. Pentagon, 7 Temmuz’dan bu yana 100 askerin yaralandığını açıklarken, Reuters’a konuşan yetkililer toplam yaralı ABD askeri sayısının 500’ü geçtiğini belirtti.

PAKİSTAN YENİDEN MÜZAKERE İÇİN ZEMİN ARIYOR

Brent petrolün varil fiyatı cuma günü 4 dolardan fazla gerileyerek 96 doların biraz üzerinde seyretti.

Bir gün önce Kızıldeniz’in Babülmendep Boğazı’nda Suudi tankerlere yönelik saldırı petrol fiyatlarını yüzde 7 yükseltmiş ve Brent petrolün varil fiyatı mayıs ayından bu yana ilk kez 100 dolara ulaşmıştı.

Kaynaklara göre Pakistan, Çin’in başlattığı diplomatik girişimin ardından savaşı sona erdirmek amacıyla ABD ile İran arasında durmuş olan görüşmelerin yeniden başlatılması için bir yol arıyor.

Üç Pakistanlı kaynak, İran İçişleri Bakanı İskender Momeni’nin bu hafta İslamabad’a gerçekleştirdiği ziyaret sırasında ön görüşmeler yapıldığını söyledi. Bu ziyaret, Momeni’nin son 10 gün içinde Pakistan’a gerçekleştirdiği ikinci ziyaret oldu.

TANKERLER ROTA DEĞİŞTİRİYOR, SİGORTA MALİYETLERİ ARTIYOR

Husilerin saldırıları nedeniyle bazı tankerler rotalarını değiştirmek zorunda kaldı. Gemilerden bazıları geri dönerek Süveyş Kanalı üzerinden kuzeye yöneldi. Bu güzergâhın kullanılması, Asya’ya ulaşmak isteyen gemilerin Afrika’nın çevresinden dolaşmasını gerektirdiği için yolculuğu önemli ölçüde uzatıyor.

Buna rağmen perşembe günü Babülmendep’ten çıkan 18 geminin yarısı ham petrol taşıyordu. Bunlar arasında Çin’e ait iki süper tanker de bulunuyordu.

Hürmüz Boğazı’ndan geçen tanker sayısı ise yalnızca bire düştü. Bu rakam, 7 Mayıs’tan bu yana kaydedilen en düşük seviye oldu.

ABD’DEN ORTA DOĞU’DAKİ VATANDAŞLARINA UYARI

İran ordusu, Kuveyt’in kuzeyindeki El-Adiri bölgesinde bulunan ABD’ye ait Buehring Askeri Üssü’ndeki askeri teçhizat depolarını hedef aldığını açıkladı.

Tahran, Kuveyt’teki Arifcan Askeri Üssü’nde konuşlu ABD güçlerinin bulunduğu noktaları ve Kuveyt kenti yakınlarındaki Doha Askeri Üssü’nü de vurduğunu bildirdi.

Kuveyt yönetimi, hava savunma sistemlerinin İran’dan fırlatılan “düşman hedeflerini” önlediğini duyurdu.

İran Devrim Muhafızları ise Bahreyn’de ABD Beşinci Filosu tarafından kullanılan bir gözetleme kulesine ağır hasar verdiklerini açıkladı.