ABD-İran hattında tansiyon zirvede! Tahran'dan 4 maddelik yeni Hürmüz stratejisi

İran devlet televizyonuna göre  İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, ABD ile görüşmelerinin arabulucusu Pakistan'ın Genelkurmay Başkanı Mareşal Münir ve mevkidaşı Dar ile telefonda görüştü. Görüşmede bölgesel gelişmeler ile İran ve ABD arasındaki ateşkes sürecine ilişkin konular ele alındı.

ABD-İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a saldırılarıyla başlayan savaşta 8 Nisan'da sağlanan 2 haftalık geçici ateşkesin ardından Tahran ve Washington, 11 Nisan'da Pakistan'da kalıcı ateşkes için görüşmeler yapmıştı. Yaklaşık 21 saat süren görüşmelerden sonuç çıkmamıştı.

Pakistan'ın arabuluculuğunda ikinci tur görüşmelerin yapılması için sürdürülen çabalar da ABD'nin İran'a uyguladığı deniz ablukası başta olmak üzere taraflar arasındaki anlaşmazlık konuları nedeniyle başarılı olamamıştı.

ABD Başkanı Donald Trump, önceki gün yaptığı açıklamada, ateşkesi uzattıklarını duyurmuştu. İran tarafından Trump'ın ateşkesi tek taraflı uzatma kararına ilişkin açıklama gelmemişti.

İran resmi haber ajansı IRNA'ya göre, Tahran'ın İslamşehr ilçesinde halkın ABD-İsrail'e karşı her gece düzenlediği protesto gösterisine katılan İran Cumhurbaşkanı Yardımcısı İsmail Sekab İsfahani, ABD'nin yeniden İran'ın petrol tesislerine saldırı tehditlerini değerlendirdi.

ABD Başkanı Donald Trump'ın tehditlerinden korkmadıklarını dile getiren İsfahani, "Hedeflerimiz açık. Hazırlıklarımızda bir merdiven tasarladık ve alt basamaklar 'göze göz, dişe diş', üst basamaklar ise 'kafaya göz' ilkesine dayanıyor. Petrol kuyularımızdan herhangi biri vurulursa, Suudi Arabistan'ın petrol tesislerinden biri de hedef alınacaktır. Bu yüzden Trump'ın söylemlerinden korkmayın. Gerekli ve uygun yanıt verilecektir." ifadelerini kullandı.

ABD Başkanı Trump, İran'ın ABD'nin taleplerini kabul etmemesi halinde enerji tesisleri dahil ülkenin sivil altyapısını hedef alacakları tehdidinde bulunmuştu.

8 Nisan’da ilan edilen ateşkes sonrası başlayan diplomasi trafiği sonuç vermedi. Şimdi gözler, İran’ın yeni teklif sunup sunmayacağına ve Washington’un askeri seçeneği devreye alıp almayacağına çevrildi.

Middle East Spectator'ın aktardığına göre İran Parlamentosu, Hürmüz Boğazı’ndan geçişe ilişkin yeni kuralları resmileştiren bir yasa taslağı hazırladı. Bu taslakta yer alan maddelerin ise şunlar olduğu öne sürüldü:

Geçiş izni verilmeden önce tüm gemiler ücretlerini İran Riyali cinsinden ödemek zorunda olacak.

Yapılan tüm sözleşmelerde “Basra Körfezi” yerine “Pers Körfezi” ifadesinin kullanılması zorunlu olacak.

Savaşa katılmış ülkelerin gemileri, geçiş ücretlerine ek olarak ilave tazminat ödeyecek.

İsrail bağlantılı gemiler, İran’a yaptırım uygulayan ülkeler ve ABD askeri gemileri için geçiş tamamen yasaklanacak.

CNN’in haberine göre, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran ile ateşkesi uzatma kararının süresiz olmadığı, Tahran’ın müzakerelere dönmemesi halinde ABD ordusunun hava saldırılarına yeniden başlayabileceği bildirildi.

İSLAMABAD GÖRÜŞMELERİ BELİRSİZ

Bu gelişme, İran’ın İslamabad’da yapılması planlanan ikinci tur görüşmelere katılıp katılmayacağına henüz karar vermediği sırada yaşandı. Taraflar arasında şu ana kadar ilerleme sağlanamadığı belirtildi.

ABD’DEN YENİ OPERASYON HAZIRLIĞI

CNN, görüşmelerin tamamen tıkanması durumunda Washington’un İran’ı masaya zorlamak amacıyla altyapı ve çift kullanımlı hedeflere yönelik saldırı seçeneğini değerlendirdiğini yazdı.

Pentagon’un ayrıca İranlı askeri liderler ve rejim içindeki bazı isimleri hedef alma planları üzerinde çalıştığı öne sürüldü. Bu isimler arasında Devrim Muhafızları Komutanı Ahmed Vahidi’nin de bulunduğu iddia edildi.

HÜRMÜZ BOĞAZI İÇİN YENİ PLAN

Haberde, mevcut ateşkes bozulursa ABD’nin İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki deniz kapasitesini hedef alabileceği ifade edildi.

Olası hedefler arasında:

- Hızlı hücum botları
- Mayın döşeme gemileri
- Füze rampaları
- Üretim tesisleri yer alıyor.

PENTAGON: TÜM SEÇENEKLER MASADA

CNN’e konuşan Pentagon yetkilisi, ABD ordusunun başkana yeni seçenekler sunduğunu ve tüm askeri seçeneklerin masada kalmaya devam ettiğini söyledi.

Rus medyasında yer alan habere göre İran, aralarında Rusya'nın da bulunduğu bir dizi ülkeye Hürmüz Boğazı'ndan geçiş ücreti alınması konusunda muafiyet tanıdı.

Haberde, bu açıklamanın, İran'ın Rusya Büyükelçisi tarafından yapıldığı belirtildi.

Beyaz saray sözcüsü Karoline Leavitt, ABD'nin dünyanın en güçlü ordusuna sahip olduğunu ve bol miktarda silah ve mühimmatla donatıldığını söyledi.

Al Jazeera'nin aktardığı habere göre bu açıklama, "İran'daki savaşın ABD ordusunun küresel mühimmat stokunun büyük bir bölümünü önemli ölçüde tükettiğini ve Pentagon'u Asya ve Avrupa'da konuşlandırılmış askeri teçhizatı Orta Doğu'ya taşımaya zorladığını" doğrulamalarına yanıt olarak yapıldı.

 Çin'in İran'daki Büyükelçiliği ve Başkonsolosluklarının yayınladığı uyarıda, İran hava sahasının bazı bölümleri uçuşlara açılmış olsa da bölgesel durumun kırılganlığının sürdüğü ve güvenlik koşullarının karmaşık ve değişken olduğu belirtildi.

Uyarıda vatandaşlara dikkatli olmaları, devlete ait ve askeri nitelikteki tesisler gibi hassas alanlardan uzak durmaları ve ülkeyi terk ederek en kısa zamanda güvenli bölgelere geçmeleri tavsiye edildi.

Ülkede kalan vatandaşların acil durumlarda hızla yerel emniyet birimleriyle bağlantıya geçmeleri ve Çin'in diplomatik temsilciliklerinden yardım talep etmeleri gerektiği hatırlatılan uyarıda, güvenlik uyarısına rağmen İran'a gitmeyi seçen vatandaşların yoğun güvenlik riskleriyle karşılaşabileceği ve konsolosluk desteği alma imkanından mahrum kalabileceği kaydedildi.