CANLI | ABD-İran savaşı sona erecek mi? Tahran Dışişleri Bakanı Arakçi Çin'de

İran’ın güneyindeki Keşm Adası’nda duyulan yüksek sesin, hava savunma sistemlerinin küçük insansız hava araçları ve keşif dronlarını engellemesinden kaynaklandığı bildirildi.

Reuters’ın aktardığına göre Hürmüzgan eyalet yetkilileri, açıklamayı Students News Network (SNN) üzerinden yaptı. Yetkililer, olay sırasında herhangi bir isabet, patlama ya da maddi hasar meydana gelmediğini belirtti.

İran hava savunma sistemlerinin son haftalarda birçok kez İHA önleme operasyonu gerçekleştirdiği ifade edildi. Bu olayların özellikle Tahran semalarında yaşandığı ve ABD ile ilan edilen ateşkese rağmen benzer girişimlerin sürdüğü kaydedildi.

Dünya petrolü ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) sevkiyatının yaklaşık beşte biri normal şartlarda Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştiriliyor. Uzmanlara göre boğaz, küresel enerji ticaretinin en kritik geçiş noktalarından biri olarak görülüyor.

Yaklaşık 167 kilometre uzunluğundaki Hürmüz Boğazı, Umman ile İran arasında yer alıyor. Körfez’i Umman Körfezi ve devamında Arap Denizi’ne bağlayan boğaz, enerji ihracatçısı ülkeler için denize açılan tek rota olma özelliğini taşıyor.

Boğazın en dar noktası yalnızca 33 kilometre genişliğinde bulunurken, gemilerin kullandığı geçiş koridoru her iki yönde yaklaşık 3 kilometreyle sınırlı kalıyor.

"ÇOK KÜÇÜK KISMI GEÇİŞ YAPABİLİYOR"

OPEC üyesi Suudi Arabistan, İran, Kuveyt ve Irak ile eski OPEC üyesi Birleşik Arap Emirlikleri, ham petrol ihracatlarının büyük bölümünü bu güzergâh üzerinden yapıyor. Dünyanın en büyük LNG ihracatçılarından Katar da doğal gaz sevkiyatının büyük kısmını Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştiriyor.

Ancak İran savaşıyla birlikte bölgedeki gemi trafiği neredeyse durma noktasına geldi. Reuters'ın aktardığına göre savaştan önce günlük yaklaşık 125 ila 140 geminin geçtiği boğazdan, artık yalnızca çok küçük bir kısmın geçiş yapabiliyor.

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile olası bir anlaşmaya işaret eden açıklamalarda bulunsa da, Beyaz Saray cephesinden görüşmelerin hangi aşamada olduğuna dair net bir açıklama yapılmadı.

ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik saldırılar başlatmasının ardından başlayan diplomatik girişimler ise şu ana kadar somut bir sonuç vermedi. Trump tarafından 7 Nisan’da ilan edilen ateşkes kırılganlığını korusa da büyük ölçüde uygulanmaya devam ediyor.

ABD ve İranlı yetkililer, Pakistan’ın başkenti İslamabad’da yüz yüze bir tur barış görüşmesi gerçekleştirdi. Ancak sonraki toplantıları organize etme girişimleri başarısız oldu.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ise, Pakistan’ın arabuluculuğunda yürütülen barış görüşmelerinin hâlâ sürdüğünü söyledi.

ABD: OLASI ANLAŞMA NÜKLEER MATERYALLERİ DE KAPSAMLI

İran, Perşembe günü müzakerelere ilişkin son teklifini karşı tarafa iletti.

Üst düzey bir İranlı yetkili Cumartesi günü yaptığı açıklamada, Tahran yönetiminin öncelikle savaşın sona erdirilmesini ve deniz taşımacılığı krizinin çözülmesini hedeflediğini, İran’ın nükleer programına ilişkin görüşmelerin ise daha sonraya bırakılmasının planlandığını ifade etti.

İran, Pazar günü yaptığı açıklamada ise ABD’nin son barış teklifine yanıt verdiğini duyurdu.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da Salı günü yaptığı açıklamada, diplomatik bir çözümün İran’ın hâlâ “derin bir yerde gömülü halde bulunan” nükleer materyallerini de kapsaması gerektiğini söyledi.

Rubio, “Başkan açık şekilde ifade etti. Müzakere süreci yalnızca uranyum zenginleştirme meselesiyle sınırlı olamaz. İran’ın derinlerde sakladığı ve isterse yeniden çıkarabileceği bu materyallerin geleceği de anlaşmanın parçası olmalı” dedi.

ABD’li bakan ayrıca, nihai anlaşmanın kısa sürede hazırlanamayacağını vurgulayarak, “Gerçek bir anlaşma bir günde yazılamaz” ifadelerini kullandı.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Çinli mevkidaşı Wang Yi ile görüşmek üzere Çin’in başkenti Pekin’e gitti. Çin devlet haber ajansı Xinhua’nın Çarşamba günü geçtiği habere göre, Wang Yi ile Arakçi arasındaki görüşme başladı.

Arakçi’nin Pekin ziyareti, geçen hafta Rusya’ya gerçekleştirdiği temasların ardından geldi. İranlı bakan, Moskova ziyaretinde Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile bir araya gelmişti.

Arakçi'nin Çin ziyaretindeki günlük kıyafetleri dikkat çekti.