CANLI | ABD-İran savaşında yeniden geri sayım mı? Trump: Tekliflerini kabul etmek pek olası değil

İran Ulusal Tanker Şirketi'ne (NITC) ait "HUGE" adlı çok büyük ham petrol tankerinin (VLCC), ABD'nin abluka engelini aşarak Uzak Doğu sularına ulaştığı belirtildi.

Fars Haber Ajansı, yaklaşık 220 milyon dolar değerinde 1 milyon 900 bin varilden fazla ham petrol taşıyan tankerin, uluslararası seyir verilerini paylaştı.

Paylaşılan verilere göre, en son Sri Lanka kıyıları açıklarında tespit edilen tankerin, 20 Mart 2026 itibarıyla otomatik tanımlama sistemini (AIS) kapatarak gizlilik taktikleri uyguladığı ve Endonezya'daki Lombok Boğazı üzerinden Riau Takımadaları'na doğru yoluna devam ettiği kaydedildi.

İsrail işgal güçleri, Hizbullah’a yönelik operasyonlar nedeniyle güney Lübnan’daki sivillere tahliye çağrısı yaptı

İsrail işgal güçleri Pazar günü güney Lübnan’da yaşayanlara acil bir uyarı yayımlayarak, evlerini terk etmelerini ve açık alanlara doğru en az 1.000 metre uzaklaşmalarını istedi.

İşgal güçleri, ateşkes anlaşmasının ihlal edildiğini belirttiği gelişmelerin ardından Hezbollah’a karşı operasyonlar yürüttüğünü açıkladı. Açıklamada, Hizbullah savaşçıları ya da tesislerinin yakınında bulunan herkesin risk altında olabileceği uyarısında bulunuldu.

ABD Başkanı Donald Trump Cumartesi günü yaptığı açıklamada, İran’ın sunduğu yeni barış teklifini inceleyeceğini söyledi ancak gelecekte İran’a yönelik yeni saldırı ihtimalini açık bırakarak teklifin kabul edilme olasılığına şüpheyle yaklaştı.

İki ülke arasındaki müzakereler, 8 Nisan’da yürürlüğe giren ateşkesten bu yana tıkanmış durumda. İki aydan uzun süredir devam eden savaşı sona erdirmeyi amaçlayan barış görüşmelerinin bir turu Pakistan’da başarısız olmuştu.

ANLAŞMA TEKLİFİNDE HÜRMÖÜZ BOĞAZI İÇİN YENİ ÇERÇEVE

Olumsuz tablo, İran’ın Tasnim ve Fars haber ajanslarının Tahran’ın arabulucu İslamabad’a 14 maddelik bir teklif sunduğunu bildirmesinin ardından ortaya çıktı. Tasnim’e göre detaylar arasında tüm cephelerde çatışmanın sona erdirilmesi ve kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı için yeni bir çerçeve oluşturulması yer alıyor.

Trump, Truth Social platformunda yaptığı açıklamada, “İran’ın bize yeni gönderdiği planı yakında inceleyeceğim, ancak son 47 yılda İnsanlığa ve Dünyaya yaptıkları için henüz yeterince büyük bir bedel ödemedikleri için bunun kabul edilebilir olacağını hayal edemiyorum” dedi.

Florida’nın West Palm Beach kentinde gazetecilere kısa bir değerlendirme yapan Trump, İran’a karşı yeni bir askeri eylemi neyin tetikleyebileceğini belirtmekten kaçındı.

“Eğer yaramazlık yaparlarsa, kötü bir şey yaparlarsa… ama şu anda göreceğiz. Ama bu kesinlikle gerçekleşebilecek bir ihtimal.”

Cumartesi günü İran ordusunun merkez komutasında üst düzey bir isim olan Mohammad Cafer Asadi, “İran ile ABD arasında yeniden bir çatışma çıkması muhtemel” dedi.

Fars haber ajansına göre Asadi, “Kanıtlar, ABD’nin hiçbir vaade ya da anlaşmaya bağlı kalmadığını göstermiştir” diye ekledi.

Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi ise Tahran’da diplomatlara yaptığı açıklamada, “Diplomasi yolunu ya da çatışmacı yaklaşımın devamını seçme konusunda top ABD’nin sahasında” dedi.

Garibabadi, İran’ın “her iki yola da hazır” olduğunu söyledi.

“İKİYÜZLÜ” SUÇLAMASI

ABD haber sitesi Axios, hafta başında Trump’ın özel temsilcisi Steve Witkoff’un İran’ın nükleer programının yeniden müzakere masasına getirilmesini talep ettiğini bildirdi.

İran’ın Birleşmiş Milletler misyonu ise ABD’nin devasa nükleer cephaneliğine dikkat çekerek, Washington’u İran’ın nükleer hedefleri konusunda “ikiyüzlü davranmakla” suçladı.

Açıklamada, Birleşmiş Milletler’in nükleer denetim kurumu olan Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’nın (IAEA) gözetimi altında olduğu sürece uranyum zenginleştirme seviyesine ilişkin yasal bir sınırlama bulunmadığı ifade edildi.

HÜRMÜZ BOĞAZI VE SAVAŞIN ETKİLERİ

İran, savaşın başlamasından bu yana Hürmüz Boğazı üzerinde sıkı bir kontrol uygulayarak dünya ekonomisine petrol, gaz ve gübre akışını ciddi şekilde kısıtlarken, ABD de İran limanlarına karşı bir karşı abluka uyguluyor.

Petrol fiyatları savaş öncesine kıyasla yaklaşık yüzde 50 artmış durumda.

İran Meclisi Başkan Yardımcısı Ali Nikzad, su yolunun yönetimine ilişkin hazırlanan yasa taslağı kapsamında toplanan geçiş ücretlerinin yüzde 30’unun askeri altyapıya ayrılacağını, geri kalanının ise “ekonomik kalkınma” için kullanılacağını söyledi.

Nikzad, “Hürmüz Boğazı’nı yönetmek, nükleer silah edinmekten daha önemlidir” dedi.

LÜBNAN CEPHESİ

Bu arada çatışmalar Cumartesi günü Lübnan’da da devam etti. İsrail, İran destekli silahlı grup Hizbullah ile ayrı bir ateşkes olmasına rağmen ölümcül saldırılar düzenledi.

İsrail işgal güçleri, dokuz köy için yapılan tahliye uyarılarının ardından güney Lübnan genelinde onlarca Hizbullah hedefinin vurulduğunu açıkladı.

Lübnan’ın resmi haber ajansı NNA, saldırılarda üç kişinin hayatını kaybettiğini bildirdi.

Hizbullah ise İsrail işgal güçlerini hedef alan bir dizi saldırı düzenlediğini duyurdu.

İsrail saldırıları arasında, işgal güçlerinin “dini yapı” olarak tanımladığı ve zarar gören Yaroun köyündeki bir hedef de yer aldı.

Fransız Katolik yardım kuruluşu L'Oeuvre d'Orient, askerlerin, bağlı oldukları Rum Katolik dini tarikatı Salvatorian Rahibeleri’ne ait bir manastırı “yok ettiğini” açıkladı.

İRAN’DA EKONOMİK BEDEL

Washington’da ise yasa yapıcılar, Trump’ın savaş için Kongre onayı alma süresini ihlal edip etmediğini tartışıyor.

Yönetim yetkilileri, ateşkesin 60 günlük süreyi duraklattığını ve bu sürenin sonunda Kongre onayının gerekeceğini savunurken, muhalif Demokratlar bu görüşe karşı çıkıyor.

İran’da ise savaşın ekonomik etkileri derinleşiyor; petrol ihracatı daralırken enflasyon yüzde 50’nin üzerine çıktı.

Tahranlı 40 yaşındaki Amir, AFP’ye yaptığı açıklamada, “Herkes buna dayanmaya çalışıyor ama… insanlar dağılıyor” dedi.

“Ekonomik etkilerin çoğunu henüz görmedik çünkü herkesin biraz birikimi vardı. Zor günler için biraz altın ve dolarları vardı. Onlar da tükenince her şey değişecek.”