Amerikan hava ulaşımında büyük bir krizin patlak verdiğini bildiren A Haber muhabiri İrfan Sapmaz, kararın ABD genelinde ciddi bir ulaşım krizine yol açtığını belirtti. Sapmaz, "Karar, Amerikan hava ulaşımında büyük bir krize yol açtı. Havacılık Komuta Merkezi, bütün hava yolu şirketlerine ve uçuş operatörlerine acil bildirim gönderdi. Bildirimde, olağanüstü koşullar ve uçuş güvenliği gerekçe gösterilerek tüm kalkışların ikinci bir emre kadar durdurulması istendi. Havada bulunan uçaklar ile ABD'ye gelen uluslararası seferler ise ayrı prosedürler kapsamında değerlendiriliyor." ifadelerini kullandı.
ABD'DE 22 HAVA TRAFİK KONTROL MERKEZİ ETKİLENDİ
Sürece ilişkin resmi açıklamaların ayrıntılarını paylaşan Sapmaz, "ABD Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, krizle ilgili ilk önemli açıklamayı yaptı. Duffy, ülke genelindeki 22 bölgesel hava trafik kontrol merkezini etkileyen bir iletişim problemi yaşandığını duyurdu. Bu merkezler, uçakların havalimanları arasındaki güzergahlarda güvenli şekilde ilerlemesini sağlayan kritik hava trafik yönetimi altyapısını oluşturuyor. Teknik ekipler, iletişim kesintisinin kaynağını tespit etmek ve sistemleri yeniden çalışır hale getirmek için çalışmalarını sürdürüyor." dedi.
Krizin büyük havalimanlarında ciddi bir kaosa yol açtığını belirten Sapmaz, "New York, Washington, Chicago, Atlanta, Los Angeles ve diğer büyük havacılık merkezlerinde uçuş programları bu karardan ciddi şekilde etkilendi. Binlerce yolcuyu ilgilendiren gelişme, iç hatların yanı sıra uluslararası uçuş bağlantılarında da gecikme ve iptal riskini artırdı. Hava yolu şirketleri, yolcularından uçuş durumlarını kontrol etmelerini istedi." sözleriyle yaşanan tablonun boyutlarını aktardı.
11 EYLÜL'DEN SONRA İKİNCİ KEZ ÜLKE GENELİNDE KALKIŞLAR DURDURULDU
Olayın arka planındaki nedenlerin henüz aydınlatılamadığını vurgulayan Sapmaz, şu değerlendirmelerde bulundu:
"Krizin ardından üzerinde durulması gereken en önemli konu, iletişim sistemlerinde yaşanan kesintinin neden kaynaklandığı. Şu ana kadar siber saldırı, sabotaj ya da terör eylemini işaret eden doğrulanmış herhangi bir resmi bilgi açıklanmadı. Dolayısıyla olayın kasıtlı bir saldırı olduğunu söylemek şu an için mümkün değil. Teknik arızanın kesin nedeni araştırılıyor.
Amerika Birleşik Devletleri'nde ülke genelinde uçuş kalkışlarının durdurulması son derece nadir yaşanan bir durum. 350 milyonluk nüfusa ve günlük yüz binlerce uçuşa sahip bir ülkeden bahsediyoruz. 11 Eylül 2001 terör saldırılarının ardından alınan kapsamlı uçuş durdurma kararından sonra, Ocak 2023'te Havacılık İdaresinin pilot bilgilendirme sisteminde meydana gelen arıza nedeniyle benzer bir kriz yaşanmıştı. Bugünkü gelişme de 11 Eylül'den sonraki ikinci ülke çapındaki kalkış durdurma kararı olarak kayıtlara geçti."
SİBER SALDIRI İHTİMALİ VE GÜVENLİK ZAFİYETLERİ
Stüdyodan yöneltilen, 11 Eylül ve Ocak 2023'te yaşanan krizler hatırlatılarak olayın bir siber saldırı senaryosu ya da Avrupa'daki bomba ihbarlarına benzer bir provokasyon olup olamayacağına ilişkin soruyu yanıtlayan İrfan Sapmaz, şu ifadeleri kullandı:
"Her şey mümkün, Sinan. Ancak şuna dikkat çekmek istiyorum: Hatırlayacaksın, geçen yıl Washington D.C.'deki DCA Havalimanı üzerinde bir helikopter ile bir uçak çarpışmış, 68 kişi hayatını kaybetmişti. Daha sonra Donald Trump bir soruşturma başlattı. ABD'nin başkentinde bulunan DCA Havalimanı'ndaki teknik eksiklikler de gündeme getirilmişti. Bu kapsamda ülke genelindeki tüm havalimanlarında iyileştirmeye gidilmesi yönünde çalışmalar başlatılmıştı."
Siber saldırı tehdidinin ciddiyetine dikkat çeken Sapmaz, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Siber saldırı meselesi son derece ciddi bir konu. Amerikan devleti, özellikle Çin, Rusya ve İran'la yaşadığı gerginlikler nedeniyle siber saldırılara maruz kalıyor. Bu olayın bir siber saldırı olma ihtimali de yüksek. Ancak henüz resmi bir açıklama yapılmadığı için bu konuda kesin bir değerlendirmede bulunmak erken.
Washington D.C.'den Dulles Havalimanı'na giderken Microsoft'un dev gökdelenlerde büyük iş merkezleri bulunuyor. Acaba sorun oradan mı kaynaklandı? Şu anda teknik açıdan herhangi bir açıklama yapılmıyor. Bunun yapılmaması da normal. Çünkü Amerika Birleşik Devletleri gibi bir ülkede siber güvenlik alanında Çin'e, Rusya'ya ve özellikle İranlı hackerlara karşı inanılmaz bir mücadele yürütülüyor. Bu nedenle siber saldırı ihtimali de göz ardı edilemez. Yaşananlar Amerika açısından son derece ciddi bir olay."
HAVADAKİ UÇAKLARIN DURUMU VE TOPLUMSAL PARANOYA
ABD dışından gelen ve halihazırda havada bulunan uçakların akıbeti ile güvenli inişlerine ilişkin soruyu da yanıtlayan Sapmaz, "Şu anda havada olan uçaklar da var. Yapılan açıklamalara göre bu uçakları en güvenli şekilde indirmeye çalışıyorlar. Ancak ben şuna dikkat çekmek istiyorum: 11 Eylül saldırılarında New York'taki İkiz Kuleler ve Pentagon hedef alındığında dönemin ABD Başkanı George W. Bush, güvenlik gerekçesiyle Air Force One uçağında 8 saat boyunca havada kaldı. Güvenlik endişeleri nedeniyle uçağı yere indiremediler." dedi.
11 Eylül saldırılarının ardından Amerikan toplumunda ciddi bir korku sendromu oluştuğunu belirten Sapmaz, şöyle konuştu:
"11 Eylül saldırılarından sonra özellikle Amerikan toplumunda ciddi bir korku sendromu oluştu. Bu nedenle şu an havalimanlarında yaşanan durumu tahmin edebiliyorum. Amerikalılar böyle durumlarda çok panikliyor. Evlerdeki kameralar aracılığıyla ortak güvenlik çemberleri oluşturuyorlar. Bir mahalledeki 50 ev, kameralar üzerinden saldırıları, kaybolan köpekleri veya silahlı olayları sürekli takip ediyor. İnsanı hasta edecek derecede bir güvenlik endişesi söz konusu. Mevcut durumun Amerikan toplumunu son derece etkilediğini düşünüyorum."
TRUMP DÖNEMİ, BEYAZ SARAY'DAKİ GÜVENLİK ÖNLEMLERİ VE DERİN YAPI SENARYOSU
Gelişmelerin siyasi ve istihbari boyutuna değinen İrfan Sapmaz, seçim döneminde Washington D.C.'den gerçekleştirdikleri yayınlarda ABD'deki derin yapı tartışmalarına dikkat çektiğini belirtti.
Sapmaz, "Seçim döneminde Washington D.C.'den kesintisiz yayınlar yaptığımız sırada bir konuya dikkat çekmiştim. Amerika Birleşik Devletleri içerisindeki bu derin yapının, Temsilciler Meclisi ve Senatoyu Donald Trump'a kaybettirmede çok önemli bir rol oynadığını söylemiştim. Bana ulaşan çok özel istihbarat bilgilerine göre, rejim değişikliğine gitmek amacıyla Donald Trump'ı artık gözden çıkardıklarını ifade etmiştim. Elimde, bu saldırıların arkasında ne olduğuna ilişkin kesin bir delil yok. Ancak durum son derece ciddi." dedi.
Yayında olduğu sırada Trump'ın Truth Social hesabını kontrol ettiğini belirten Sapmaz, Beyaz Saray çevresindeki güvenlik önlemlerine de dikkat çekti:
"Donald Trump'ın göreve gelmesinin ardından Beyaz Saray'ın çevresindeki güvenlik tedbirleri oldukça dikkat çekiyor. Geçtiğimiz günlerde bir kişi ateş açmış, saldırgan dahil iki kişi hayatını kaybetmişti. Olayın Beyaz Saray'la ilgisi olmadığı açıklanmıştı. Ancak Biden döneminde Beyaz Saray'ın çevresi açıktı ve yüksek duvarlarla çevrili değildi. Şimdi ise Ulusal Muhafızlar, Beyaz Saray çevresindeki güvenlik çemberini daraltmış durumda. İnsanlar artık Lafayette Parkı'na bile giriş yapamıyor."
Yönetim kademesindeki güvenlik önlemlerinin olağanüstü seviyeye ulaştığını aktaran Sapmaz, "Geçtiğimiz günlerde Hazine Bakanı ve önceki Dışişleri Bakanı Marco Rubio gibi isimler, güvenlik gerekçesiyle Potomac Nehri kıyısında, DCA Havalimanı'nın karşısında yer alan Wharf adlı askeri bölgeye taşındı. Donald Trump döneminde güvenlik çemberlerinin inanılmaz ölçüde daraltıldığını görüyorum. Bu nedenle bugün yaşanan gelişme beni oldukça endişelendirdi." ifadelerini kullandı.
