Trump’ın ‘Hürmüz’ stratejisi: Avrupa’yı savaşa çekmek istiyor
ABD Başkanı Donald Trump’ın “yük paylaşımı” stratejisinin perde arkası aralandı. Orta Doğu’daki kaosu A Haber özel dosyasında değerlendiren uzmanlar, Trump’ın Hürmüz Boğazı kozunu kullanarak enerji krizi yaşayan Avrupa ülkelerini savaşa dahil etmeyi planladığını belirtti.
Dünya savaşın gölgesinde fırtınalı bir dönemden geçerken, küresel dengeler adeta altüst oldu. ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarıyla fitili ateşlenen savaşın geniş alanlara yayılma riski her geçen gün artıyor. A Haber özel dosyasında uzmanlar, Trump'ın "yük paylaşımı" baskısından Avrupa'nın mesafeli duruşuna, Hürmüz Boğazı'ndaki hamlelerden Güney Asya ekonomilerindeki domino etkisine kadar krizin bütün boyutlarını masaya yatırdı.
TRUMP'IN "YÜK PAYLAŞIMI" STRATEJİSİ VE BATI'NIN DİRENCİ
Savaşın maliyetini tek başına üstlenmek istemeyen Washington yönetimi, müttefiklerini ateşe sürmek için baskılarını artırıyor. Uluslararası İlişkiler Uzmanı Doç. Dr. Emirhan Kaya, "Trump Amerika açısından yük paylaşımı istiyor. 'Bu savaşın maliyeti bize çok geldi, biz angaje oluyorsak bedeli paylaşılmalı' diyerek müttefiklerinden yardım istedi" ifadelerini kullandı. Ancak bu çağrının karşılıksız kaldığını belirten Kaya, "Batılı müttefiklerin çoğu, önceden haberdar edilmedikleri bu savaşa dahil olmak istemiyor. Ayrıca Avrupa'daki hükümetlerin üzerinde ciddi bir kamuoyu baskısı var; medya ve sokaktaki insanlar bu saldırıyı 'saldırgan bir tavır' olarak niteliyor" sözleriyle müttefiklerin geri adım attığını aktardı.
Dış Siyaset Uzmanı Prof. Dr. Burak Gümüş ise Beyaz Saray'ın kışkırtıcı üslubuna dikkat çekerek, "Trump, Avrupa ülkelerini savaşa çekmek için kendine has üslubuyla onları korkak olmakla suçluyor. Özellikle İngiltere'yi sınırlı desteğin ötesine geçirmek için benzer baskılar kurduğunu görüyoruz" dedi.
AVRUPA'NIN "ÜÇÜNCÜ DÜNYA SAVAŞI" KORKUSU
Avrupa'nın çatışmaya girmekteki isteksizliği, olası bir dünya savaşı senaryosundan kaynaklanıyor. Uzmanlar, Avrupa ülkelerinin özellikle kara operasyonlarına karşı büyük bir direnç gösterdiğini vurguluyor. Prof. Dr. Burak Gümüş, "Avrupa ülkeleri ancak kendilerine veya ticaret yollarına doğrudan bir saldırı olursa bu savaşa dahil olabilir, aksi takdirde mümkün olduğunca uzak kalmaya çalışıyorlar" uyarısında bulundu.
Uluslararası İlişkiler Uzmanı Prof. Dr. Fahri Türk ise durumun vahametini şu sözlerle dile getirdi:
"Trump buradaki müdahaleleri bir satranç oyunu gibi görüyor. Hürmüz Boğazı kozunu kullanarak enerji fakiri Avrupa'yı savaşa çekmeye çalışıyor. Bu durum, NATO'yu da devreye sokarak bir Üçüncü Dünya Savaşı'na yol açabilir."
HÜRMÜZ BOĞAZI VE ENERJİ SAVAŞLARINDA KRİTİK HAMLE
Hürmüz Boğazı'ndaki akışkanlığın güvenliği, küresel ekonominin kilit noktası haline gelmiş durumda. Prof. Dr. Fahri Türk, "Trump'ın Hürmüz Boğazı'nda bir güvenlik gücü oluşturma başlığı altında Avrupa Birliği'ni zorlaması, aslında kendi çıkarlarını maksimize etme çabasıdır" değerlendirmesinde bulundu. Buna karşı Avrupa ülkelerinin bu riskli plana sıcak bakmadığı gözleniyor.
GÜNEY ASYA EKONOMİLERİNDE DOMİNO ETKİSİ
Savaşın etkisi sadece Orta Doğu ile sınırlı kalmayarak Asya kıtasının derinliklerine ulaşıyor. Uluslararası Ekonomi Uzmanı Prof. Dr. Ayhan Aksaç, "Savaşın ilerlemesi Uzak Doğu ve Güney Asya ülkelerini şimdiden etkiledi. Özellikle Bangladeş, Filipinler ve Sri Lanka gibi enerji bakımından Körfez'e bağımlı ülkeler iflasın eşiğine sürüklenebilir" uyarısında bulundu. Aksaç ayrıca, krizin henüz yeterince tartışılmayan insani göç ve transit taşımacılık boyutuna da dikkat çekti.
Prof. Dr. Burak Gümüş ise küresel ekonominin iç içe geçmiş yapısına vurgu yaparak, "Avrupa ülkeleri enerji ticaretini çeşitlendirmek zorunda ama bu kısa vadede mümkün değil. Savaş uzadıkça krizin ve iflasların sayısı artacak, tüm dünya ekonomisi bu durumdan doğrudan etkilenecektir" ifadelerini kullandı.
ANALİZ: TRUMP'IN "YÜK PAYLAŞIMI" NE ANLAMA GELİYOR?
- Askeri Maliyet: Savaşın finansal yükünü müttefiklere (özellikle AB ve İngiltere) devretme çabası.
- Hürmüz Kozu: Enerji koridorunu tehlikeye atarak Avrupa'yı "güvenlik" adı altında sahaya çekme planı.
- NATO Baskısı: Bölgesel bir çatışmayı NATO üzerinden küresel bir zemine taşıma riski.
