‘Hilyemi gören beni görmüş gibidir’

Süs, ziynet ve kolye gibi anlamlara gelen hilye kelimesi mecazen yaratılış, suret ve güzel vasıflar manasına geliyor. Osmanlı geleneğinde ise Hz. Peygamber'in (s.a.v) vasıflarından söz edilen kitap ve levhalar için kullanılmış. Hz. Peygamber'in (s.a.v) fiziksel özellikleri, güzel ahlakı, tavrı ve hareketlerinin yazılı anlatıldığı Hilye-i Şerif'lere yüzyıllar boyunca İslam coğrafyasında ve Osmanlı'da büyük önem verilmiş. Hz. Ali'den (r.a) rivayet edilen, "Hilyemi gören beni görmüş gibidir*. Beni gören insan, bana muhabbetle bağlanırsa, Allah ona cehennemi haram kılar; o kişi kabir azabından emîn olur, mahşer günü çıplak olarak haşredilmez" sözleri Müslümanların Hilye-i Şerif'e büyük itina göstermelerine sebep oldu.

HATTATLAR LEVHALARA TAŞIDI

Hz. Peygamber'in yüce sıfatlarını anlatan, çeşitli rivayetlerden elde edilen bilgilerle fiziki özelliklerine değinen manzum ve nesir halindeki yazılar ilk zamanlarda kitaplarda yerini aldı. İslam uleması sadece hilye hadislerinin yer aldığı kitaplar neşretti. Kitaplarda hadis kaynaklarından hilye hakkındaki hadisler ve çeşitli eserlerden derlemelerle Hz. Peygamber'in fiziki özellikleri, güzel ahlakı ve vasıfları hakkında bilgilere yer verildi. Hilyeye dair rivayetlerin metinlerini hat ve tezhip sanatının estetik ölçüleri içinde levha olarak düzenleyen meşhur hattatlar ve müzehhiplerin levhalarına kimi zaman Hilye-i Şerif denmiş kimi zaman Hilye-i Saadet olarak anılmış kimi zaman ise Hilye-i Resûlullah, Hilyetü'n-nebî" gibi isimler verilmiş. Osmanlı padişahları da Hilye-i Şeriflere büyük önem vermişler, dönemin en usta hattatlarına hilyeler yazdırmışlar. Usta hattatlar Hilye-i Şerifleri yazmaya büyük önem vermiş, hatlarının en güzel hallerini hilyelere yansıtmışlar. Hat sanatının en nadide levhaları şu an İslam coğrafyasında birçok ülkede müzelerde, özel koleksiyonlarda muhafaza ediliyor. Hilye-i Şerif çoğu kez nesihle yazılır, başta besmele, besmelenin sağından başlayarak Hz. Ebû Bekir (r.a), Hz. Ömer (r.a), Hz. Osman (r.a) ve Hz. Ali (r.a) isimlerine yer verilir. Bu isimler de sülüsle kaleme alınır. Enbiya Suresi'nde yer alan "Biz seni ancak âlemlere rahmet olarak gönderdik" ayeti Hilye-i Şerif'in biraz daha aşağısında sülüsle yazılır. Ayetin altına ise Hilye-i Şerif'in geri kalan kısmı yazılıp Hilye-i Şerif'i yazan kişinin ismi ise etek tabir edilen bölüme eklenir. Etek tabir edilen yerin sağına ve soluna ise Hz. Muhammed'in (s.a.v) torunları Hz. Hasan (r.a) ve Hz. Hüseyin (r.a) isimleri eklenir. Günümüzde de bu gelenek hâlâ devam ediyor. DERLEYEN: DAMLA KAYAYERLİ
​



Hilye-i Şerif ve faziletleri
- Hadisler: "Her kim ümmetimden olup da beni görmek istediği vakit, onu okuyup yüzüne sürerse cehennem ona haram olur.", "Mahşer günü çıplak olarak haşre girmez, Sırat Köprüsünü yıldırım gibi geçer ve benimle birlikte cennette girer. O kişi yönetici ise muradına erer."
- Allahu Teala ona düşmanlara karşı yardım eder. Bütün şeytanların şerrinden korur.
- Her kim bunları yanında taşırsa Allahu Teala cennetinde ona konak yapar.
- İçinde Hz. Peygamber Efendimizin (s.a.v.) cemal-i şerifi bulunan eve felaket uğramaz, şeytan ve fakirlik girmez, ateşte yanmaz.
- Üzerinde taşıyan kişi her türlü musibetten korunur.
- Ömrü uzun olur.
- Ahiret belalarından emin olur. Her ne niyetle kırk gün okursa muradı hasıl olur.
- Ölümden sonra kabir azabı görmez.
- Yetmiş melek ona dua ve istiğfar eder.