Cumhuriyet’in altın kadınları

SÜREYYA AĞAOĞLU (1903-1989)
Türkiye'nin ilk kadın avukatı ve kadın hakları savunucularındandır. Ünlü düşünür ve siyasetçi Ahmet Ağaoğlu'nun kızı, yazar ve siyasetçi Samet Ağaoğlu'nun kızkardeşidir. İngilizce ve Fransızca bilen Ağaoğlu, meslek yaşamı boyunca çok sayıda uluslararası konferansta Türkiye'yi temsil etti. 1946'daki girişimleri sonucu İstanbul Barosu'nun Beynelminel Barolar Birliği'ne üye olmasını sağladı. 1946-1960 arasında bu birliğin tek kadın yönetim kurulu üyesi olarak kaldı.

SABİHA GÖKÇEN (1913-2001)
Türkiye'nin ilk kadın pilotlarından birisidir ve dünyanın ilk kadın savaş uçağı pilotudur. Mustafa Kemal Atatürk'ün sekiz manevî evladından birisi idi. Uçuş kariyeri boyunca 8.000 saat civarı uçuş gerçekleştirdi; bunlardan otuz ikisi muharebe görevi idi. Adı, İstanbul Sabiha Gökçen Uluslararası Havalimanı verildi.

SUAT BERK (1901-2002)
İlk kadın hakimlerimizden. Hakim olarak tayin edilen üç kadından biri. 21 yaşında hakimliğe başlayan Berk: "Ben zannederdim ki herkes mahkemeleri dinlemek için, işleri olanlar geliyor, meğerse hakim kadını seyretmek için geliyorlarmış" diyen hukukçumuzdur.

DR. SAFİYE ALİ (1891-1952)
Türkiye'nin ilk kadın doktoru. Osmanlı İmparatorluğu döneminde çeşitli hizmetleriyle tanınmış bir ailenin kızıdır. İstanbul'da Robert Kolej'i bitirdikten sonra, maddi güçlüklere rağmen Almanya'da tıp eğitimi aldı ve böylece Türkiye'nin ilk kadın doktoru oldu. Almanya'da II. Dünya Savaşı sonrası yaralıları iyileştirdi. Türkiye'ye dönmesinin ardından, kansere yakalanarak vefat etti.

SAFİYE AYLA (1907-1998)
Klasik Türk Müziği'nin ilk kadın sanatçılarından. Sesiyle, duruşuyla inanılmaz güzel ve örnek bir figür. İstanbul Kadırgalı olan Safiye Ayla müziğe piyano çalarak başlamış. Atatürk'ün en sevdiği sanatçı olarak da tanınır. Tüm servetini Türk Eğitim Vakfı'na bırakarak ayrıldı aramızdan.

REFET ANGIN (1915-2010)
Cumhuriyetin ilk kadın öğretmenlerinden. Babası Atatürk'le cephede savaşmış bir Kuva-i Milliye üyesiydi. Mustafa Kemal Atatürk ile yolları birçok kez kesişen Refet Angın, birinci karşılaşması olan ilkokul yıllarında Atatürk'ün "Büyüyünce ne olacaksın çocuk?" sözüne, "Öğretmen" diye cevap verir. İkinci karşılaşmalarında ise Öğretmen Okulu öğrencisidir ve Atatürk'e "Bakın sözümü tuttum Paşam. Öğretmen olacağım" der. Matematik öğretmeni olmak istemesine rağmen Atatürk'ün isteği doğrultusunda tarih öğretmeni olur.

SEMİHA BERKSOY (1910-2004)
İlk Türk kadın opera sanatçısıdır. İstanbul Konservatuarı'nda ve Güzel Sanatlar Akademisi Namık İsmail Atölyesi Resim ve Tiyatro Okulu'nda eğitim almıştır. Daha sonra devlet bursu ile Almanya'da Berlin Devlet Yüksek Müzik Akademisi Opera Bölümü'nde eğitim almış ve birinci olarak bitirmiştir. Devlet sanatçısı unvanı vardır. Zeliha Berksoy'un annesidir.

VASFİYE ÖZKOÇAK (1923-2014)
İlk Türk kadın polis adliye muhabiridir. İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Gazetecilik Enstitüsü'nden mezun olan ilk üç kadından biriydi. Vasfiye Özkoçak, Türkiye Gazeteciler Cemiyeti, Gazeteciler Federasyonu ve Türkiye Gazeteciler Sendikası'nda yöneticilik yaptı.

YILDIZ MORAN (1932-1995)
Türk fotoğrafının akademik eğitim almış ve profesyonel anlamdaki ilk kadın fotoğrafçısı. 1951'de Robert Kolej'den mezun olmuştur. Aslında resim okumak istemiş ama dayısı sanat tarihi profesörü Mazhar Şevket İpşiroğlu'nun etkisiyle fotoğrafa yönelmiş ve fotoğraf eğitimi almak için İngiltere'ye gitmiştir. İngiltere'de sergiler açmıştır. Özdemir Asaf'ın eşidir aynı zamanda. Evlendikten sonra fotoğrafçılığı bırakmıştır.

MUALLA EYÜBOĞLU (1919-2009)
Erzurum Aziziye'de 1919 yılında doğdu. 1942 yılında Güzel Sanatlar Akademisi Mimari Bölümü'nden mezun oldu. Türkiye'nin ilk kadın mimarlarındandır. Programında görev alan ağabeyi Sabahattin Eyüboğlu'yla birlikte Köy Enstitüleri'nin yapımına büyük katkı sağlamıştır. Bedri Rahmi Eyüboğlu da diğer kardeşidir. Eyüboğlu, 2001 yılında vefat eden Alman Türkolog ve tarih araştırmacısı Dr. Robert Anhegger ile evliydi.