İşte AK Parti’nin “başkanlık” teklifi!
Türkiye, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli'nin sözlerinin ardından başkanlık sistemini yeniden konuşmaya başladı. AK Parti'nin en kısa zamanda Meclis'e sunmaya hazırlandığı sistemde; başkan, 5 yıllığına halk tarafından seçilecek ve iki dönem görev yapabilecek. Halkın önüne çift sandık konulması başkanlık ve genel seçimin birlikte yapılması gündemde.
MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli'nin, "Anayasa değişiklik teklifi TBMM Genel Kurulu'nda ya 367 sınırını aşarak kanunlaşacaktır ya da 330 eşiğinin üstünde kalarak referandum yoluyla milletin kararına sunulacaktır. Millet ne derse odur, neye karar verirse boynumuz kıldan incedir." Sözleri üzerine başkanlık sistemi yeniden gündemde. Başbakan Binali Yıldırım, Bahçeli'den gelen çağrıya olumlu cevap verdi, düğmeye basıldı...
AK Parti, Anayasa Uzlaşma Komisyonu'na sunduğu teklifte revizyon yapacak. Meclis'e sevk edilecek teklifte Meclis'in yetkileri artırılıyor, kuvvetler ayrılığı da keskin çizgilerle güçlendiriliyor. Sistemin dikkat çeken bir diğer yönü ise denge-denetim mekanizmasını gözetmesi.
"Türk tipi başkanlık" olarak nitelendirilebilecek sistemde, tek meclis uygulaması devam edecek Amerikan modeli gibi iki meclisli bir sistem, plan dahilinde değil.
Başkanlık süresi 5 yıl olacak, başkan 2 dönem seçilebilecek. Görev süresi 2019'da sona erecek olan Cumhurbaşkanı Erdoğan, yapılacak referandum sonrası görevine devam edecek.
AK PARTİ'NİN BAŞKANLIK ÖNERİSİ
- Başkan 5 yıllığına seçilecek
- 2 dönem görev yapabilecek
- Erdoğan görevine devam edecek
- Halkın önüne çift sandık konacak
- Başkanlık ve milletvekilliği seçimi birlikte yapılacak
- Seçim barajı kaldırılacak
AK Parti'nin teklifine göre halkın önüne çift sandık konulacak. Hem başkanlık hem de milletvekilliği seçimi birlikte yapılacak. Daha önce 4 yıla indirilen milletvekili seçimleri yeniden 5 yıla çıkarılacak. Seçim barajı kaldırılacak.
PEKİ AK PARTİ'NİN ÖNGÖRDÜĞÜ BAŞKANLIK SİSTEMİNİN KAPSAMINDA NELER VAR?
Yürütmenin başında başkan yer alacak, bakanların atanması ve görevden alınması başkanın yetkileri arasında.
Başkanın görev ve yetkileri
- İdarenin başı başkan
- Kanunları onaylamak veto etmek
- Kanunların iptali için Anayasaya Mahkemesi'ne başvurmak
- Bakanları atamak ve görevlerine son vermek
- Türk Silahlı Kuvvetleri'nin Başkomutanlığını temsil etmek
- Üst düzey kamu yöneticilerini atamak ve görevlerine son vermek
- Olağanüstü hal ilan edilmesini TBMM'den talep etmek
- Başkanlık kararnamesi çıkarabilecek
Başkan, mevcut Cumhurbaşkanı gibi 40 yaşını doldurmuş vatandaşlar arasından halk tarafından seçilecek. 40 yaşını doldurmuş, milletvekili seçilme yeterliliğine sahip kişiler başkan olabilecek. Siyasi partiler başkan adayı gösterebilecek.
Kimler başkan olabilir?
- 40 yaşını doldurmuş
- Yükseköğrenim yapmış
- Milletvekili seçilme yeterliliğine sahip
- Seçimde belli bir oy almış siyasi partiler aday gösterebilecek
Sistemde, başkan yardımcılığı da var. Başkan yardımcısı, başkan ile birlikte seçilecek. Başkanlık koltuğunun herhangi bir nedenle boşalması durumunda, seçime kadar kalan sürede başkan yardımcısı başkanın görevlerini üstlenecek. Bakanlar ise meclis dışından atanacak.
Sistemde başkanı güçlü bir parlamento denetleyecek. Başkanlık teklifi ile "federasyon" tartışmalarının da önü kesilecek. Teklifte, üniter yapı vurgusu yapılacak. Yerel yönetimlere federasyon benzeri yetkiler aktarılması gibi düzenlemeler bulunmayacak.
