18 milyonun gözü Bakanlar Kurulu'nda

Hükümet, yaklaşık 18 milyon ücretliyi yakından ilgilendiren otomatik katılımlı Bireysel Emeklilik Sistemi çalışmasını tamamladı. Hedef kitle olarak "orta gelir grubunun" sistemde uzun süre kalması, otomatik katılım için ilave teşvikler verilecek. Hükümet, parasını çekmeyip sistemde kalarak emekliliği bekleyenlere vergi desteği sağlayacak. Sistemden çıkışın maliyeti düşecek, stopaj kesintisi yapılmayacak. Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci, bireysel emeklilik sisteminin zorunlu bir sistem olmadığını belirterek, "İsteyen sistemden ayrılabilecek. Belli süre dokunulmaması karşılığında devlet katkı verecek. Katkı oranı süreye göre belirlenecek" dedi.

DEVLET KATKISI SİSTEMDE KALIYOR
Hükümet, emeklilerin refah seviyesini yükseltmek için tüm imkânları seferber ederken, bireysel emeklilik sisteminde de kesinti oranları uluslararası düzeye yaklaştırılıyor. Başbakan Yardımcısı Mehmet Şimşek koordinasyonunda yürütülen BES çalışması Bakanlar Kurulu'na sunulacak. Türkiye'de uygulanan sisteme göre sisteme katılanların ödediği katkı paylarının yüzde 25'ini katılımcı hesabına devlet yatırıyor. Vatandaşın BES'e yatırdığı her 100 lira için devlet de 25 lira katkı payı yatırıyor. Üç yıldan az kalıp ayrılanlar yüzde 25'lik devlet katkısı kısmını sistemde bırakmak zorunda kalıyor.

ÇIKIŞ MALİYETİ DE DÜŞÜYOR
Yeni düzenleme ile sistemden çıkışın maliyeti düşürülecek. Sistemden çıkışın zor olduğunu gördüğü için dâhil olma konusunda vatandaşın tereddütleri giderilecek. Hazine, emeklilik şirketleri birlikte kesintilerle ilgili yeni seçenekler sunacak. İflas, ölüm, doğal afetler, sosyal patlamalar, mal varlığına el konulması, ekonomik krizler gibi durumlarda sistemden çıkacak olanlardan stopaj kesintisi yapılmayacak. Mevcut sisteme göre stopaj kesintisi sadece getiri üzerinden yapılıyor. On yıldan önce sistemden çıkılması durumunda getiri üzerinden yüzde 15, on yıl sistemde kalıp 56 yaşını doldurmayanlar getiri üzerinden yüzde 10, emekliliğe hak kazanıldığında getiri üzerinden yüzde 5 oranında stopaj kesiliyor.

ZORUNLU DEĞİL GÖNÜLLÜ
Bireysel emeklilik sistemi zorunlu bir sistem olmayacak. Tamamen özel sigorta mantığıyla çalışacak. Ödenen primler karşılığında katılımcılara belirli koşulların sağlanması durumunda peşin ödeme yapılacak, aylık bağlanacak. Yüksek oranlı kesintiler olmayacak.

ANAPARAYA DOKUNULMUYOR
Sistemden çıkanın anaparasında kesinti yapılmıyor. Örneğin her ay 100 lira yatırarak sisteme dâhil olmak ve getiri sağlayarak birikim yapmak istiyorsunuz. Dört ay sonra maddi sıkıntınız söz konusu oldu 500 liraya ihtiyacınız oldu ve paranızı çekmek istediğinizde parayı kesintisiz alabiliyorsunuz. Ancak bu sürede her ay için hak edilen yüzde 25'lik devlet katkısını ise alınamıyor. Devlet katkısından yararlanmak için sistemde durulması gereken süreler bulunuyor. Üç yıldan az kalanlar devlet katkısı alamıyor. Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci, sisteme ilişkin deneme çalışmalarına dikkat çekerek, "Ayrılma oranı yüzde 2. Birikim direk çalışanın hesabında duracak. Şu kadar süre kalırsan şu kadar destek alacaksın denilecek. Bu konuda dünyada inanılmaz fonlar üretilmiş. İsteyen istediğinde ayrılabilecek" dedi.

HEDEF ORTA GELİR GRUBU
Sendikalar, BES'e asgari ücretlinin otomatik katılımına 100 lira kesinti yapılacağı gerekçesiyle karşı çıkıyor. Ancak hükümetin yaptığı çalışmada hedef kitle asgari ücretli değil orta gelir grubu. Sistemde uzun süre kalıp, emekliliği desteklemeye yönelik destekler sağlanacak. Belli bir süre kaldıktan sonra toplu ödeme almak yerine aylık maaş sistemine dönenlere vergisel teşvik sağlanacak. Otomatik katılıma da ek teşvikler verilecek.

DAHA ÇOK İNSAN KATILACAK
Yapılan çalışma ile geniş kitlelerin dâhil olup, sistemde uzun süre kalmasını sağlayacak bir mekanizma oluşturuluyor. Sistemde kalma süresine ilişkin 4-6 ay olmak üzere iki seçenek bulunuyor. Mevcut çalışmada 6 aylık süre ön plana çıkarken, asgari ücretliye de hiçbir yük getirmemesi öngörülüyor. Sistemin uygulanmaya başlaması ile beraber 100 liralık kesinti çalışanın hesabına yatırılacak. Yatırılan tutar işçinin adına yönetilecek. Buradaki birikimdeki kardan vergi kesintisi yapılmayacak. Çalışmada, BES'e yönelik şikâyetler de dikkate alındı. "Yıllık Gelir Sigortası", işyerlerine "Otomatik Katılım Sistemi" gibi modeller incelenerek çıkışı kolaylaştırma yönetmeleri değerlendirildi. Bugün İngiltere'de "Zorunlu giriş, gönüllü çıkış", ABD ve Almanya'da ömür boyu ikinci maaş sistemi uygulanıyor.

SABAH