KEREM ALKİN

8 yıl önce, Eylül 2017'de Sayın Hanımefendi Emine Erdoğan'ın himayelerinde başlayan 'Sıfır Atık' Hareketi, 5 yıl boyunca Sayın Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan'ın Birleşmiş Milletler (BM) ve tüm uluslararası platformlarda söz konusu hareketin yeryüzünün geleceği için ne kadar hayati önemde bir adım olduğuna dair çağrısıyla Aralık 2022'de, Türkiye'nin sunuculuğunda, 150 BM üyesi ülkenin katılımı ile 30 Mart'ın dünyada 'Sıfır Atık Günü' olarak kutlanması kararının alınmasıyla önemli bir aşamaya geçti. Ülkemizin küresel ölçekte çağrısıyla, imalat sanayiden başlayarak, dünyanın her noktasında gerçekleştirilen hammadde, ara mamul ve nihai ürün üretimi için gerekli olan girdilerin yeniden kazanılması, dolayısı ile milyonlarca ton atığın tekrar ekonomik değere dönüştürülmesinin de ötesinde, yeryüzünün daha fazla kirlenmekten kurtulması adına stratejik değerde bir inisiyatiften söz ediyoruz.
Küresel ölçekte güçlü bir farkındalık oluşturmak adına, söz konusu küresel inisiyatif adına kurulan Birleşmiş Milletler Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı olarak Sayın Emine Erdoğan gerçekleştirdikleri konuşmada, bu yıl üçüncü kez kutlanan Uluslararası Sıfır Atık Günü çerçevesinde, 'Sıfır Atık Hareketi'nin tüm dünyada her yıl katlanarak büyüdüğünü ve daha çok insana ulaştığını vurgulayarak, bu sürecin bu kadar kısa süre içerisinde bu ölçüde bir küresel farkındalık halkası oluşturmasından mutluluk duyduklarını da belirtti. Başta BM Genel Sekreteri Guterres, BM Çevre Programı, BM-Habitat ile Sıfır Atık Hareketi'ne destek veren tüm dost ve kardeş ülkelere şükranlarını sunduğunu ifade eden Emine Erdoğan, tabiatın ve insanlığın iyiliği için çaba gösteren 'dünyanın tüm sıfır atık gönüllüleri'ni de tebrik etti.
Binlerce yıldan beri insanoğlu için barınmak, beslenmek, giyinmek ve barınmak en vazgeçilmez temel ihtiyaçlar. Bu nedenle, 1750 Sanayi Devrimi'nden bu yana tekstil, giyim ve sonrasında hazır giyim sektörü büyük bir gelişim gösterdi. Öyle ki, bugün sektör küresel ölçekte 1,5 trilyon dolarlık bir değeri ifade ediyor. Milyonlarca insana istihdam imkanı sağladığı bir gerçek. Ancak, kullandığı su miktarı, doğal kaynak miktarı ve geride bıraktığı atık nedeniyle bir o kadar da yıkıcı etkilerinden endişe ediliyor. Bilhassa az gelişmiş ekonomilerde. Küresel tekstil endüstrisi her yıl 92 milyon ton tekstil atığı üretiyor. Çin 20 milyon ton; ABD ise 17 milyon ton ile başı çekmekte. Giysi ve tekstiller, şu anda küresel çöp sahalarındaki toplam atık miktarının en az yüzde 7'sini oluşturmakta. Her yıl dünya genelinde 8 milyarı aşan dünya nüfusu için 80 ila 100 milyar adet yeni giysi üretiliyor.
Giysi üretiminde kullanılan malzeme ve liflerin yüzde 87'si, sonunda ya yakma tesislerine ya da çöp sahalarına gidiyor. Atılan tekstillerin ise ne yazık ki sadece yüzde 20'si toplanabiliyor. Giysilerin sadece yüzde 1'i, yeniden giyilebilecek yeni giysilere dönüştürülebiliyor. Uluslararası Danışma Kurulu Başkanı Sayın Emine Erdoğan da moda ve tekstil sektörünün çevre kirliliğinde çok yüksek bir payı olduğu gerçeğinden hareket ile, bu yıl için 'Moda ve Tekstilde Sıfır Atığa Doğru' temasının seçildiğine işaret ediyor. Bunun temel sebebi ise, kullan-at merkezli bir anlayışın ne yazık ki sektörün ana karakteri haline gelmesi. 'Yavaş ve sürdürülebilir moda'yı hayata geçirmek artık tüm dünya için bir zorunluluk' olduğunu vurguluyor Sayın Emine Erdoğan. Her bir saniyede bir kamyon dolusu kıyafetin ya yakıldığı ya da dünyanın dört bir yanındaki atık depolama sahalarına gönderildiğini hatırlatan Sayın Erdoğan, artık yeni söylemlere, yeni anlatılara ve yeni bir uyanışa ihtiyaç olduğunun altını çiziyor. Umarız, tekstilde 'sıfır atık' odaklı bir üretim-tüketim zinciri oluşturmayı başarırız.