Mesai sonrası gelen mesaj tazminat bileti olabilir! "İrtibatı kesme hakkı" dönemi
Mesai saatleri dışında gelen telefon, e-posta ve mesajlar işçi açısından yeni bir hak tartışmasını gündeme taşıyor. Uzmanlara göre bu tür iletişimler ek çalışma sayılabilir; çalışanlar ücret talep edebilir, şartlar oluşursa iş sözleşmesini haklı nedenle feshetme hakkına da sahip olabilir.
Kayseri Barosu avukatlarından Mustafa Erkulu, mesai saatleri dışındaki dijital iletişimin hukuki boyutuna dair ezber bozan açıklamalarda bulundu. Erkulu, akşam saatlerinde gelen WhatsApp mesajı veya maillerin "fazla mesai" sayılabileceğini belirterek; baskı durumunda işçinin tazminatını alıp işten ayrılabileceğini vurguladı.
DÜNYANIN GÜNDEMİ: "İRTİBATI KESME HAKKI"
İş ve özel hayat arasındaki sınırların dijitalleşmeyle birlikte belirsizleşmesi, yeni bir hukuki kavramı doğurdu. Avukat Mustafa Erkulu, konunun temelini şu sözlerle açıkladı:
"Bu konunun özü irtibatı kesme hakkı dediğimiz son dönemde tüm dünyada aslında iş kanunlarında yer almaya başlayan hak ile ilgili bir konu. Türk mevzuatında buna dair bir düzenleme yok. Fransa'da böyle bir düzenleme yapıldı bile. Mesai saatleri dışında işverenin talimatını almama, görüşmeme irtibatı kesme hakkı diyebiliriz."
MEVZUATTA BOŞLUK OLSA DA YARGITAY "ÇALIŞMA" SAYIYOR
Türkiye'de bu hakkın henüz özel bir kanunla tanımlanmadığını ancak genel hükümlerin işçiyi koruduğunu belirten Erkulu, 45 saat kuralına dikkat çekti:
"Bununla ilgili de bizim mevzuatımızda bir düzenleme olmamakla birlikte 45 saati aşan çalışmaların normal ve standart olarak fazla mesai olduğu kanunlarımızda düzenlenmiş. Bununla ilgili tabi ki ayrıntılar olacak. Akşam saatlerinde verilen bu talimatın fazla mesai sayılıp sayılmayacağı konusu da bir değerlendirme yapılması gerekmekte. Buna ilişkin net kesin kararlar yok. Bazı sosyal medyada paylaşılan bölge adliye mahkemesi ve Yargıtay kararları mevcut."
WHATSAPP VE MAİLLER FAZLA MESAİYE GİRER Mİ?
Erkulu, yüksek yargı organlarının güncel eğilimlerini şu şekilde detaylandırdı:
"Bu kararlarda da mesai saatleri dışında verilen talimatların ve bu talimatlar; aramayla olabilir, iş yeri telefonu, mail ya da whatsApp üzerinden olabilir. Bunların aslında bir çalışma sayılacağı, fazla mesai sayılacağı sonucunda kararlar mevcut. Bu kararlar değerlendirildiğinde Türk mevzuatında da mesai dışındaki çalışmaların ekstra ücretlendirileceği ve fazla mesai sayılacağı söylenebilir."
"TELEFONA BAK" BASKISI HAKLI FESİH SEBEBİ!
İşçinin mesai dışındaki sessiz kalma hakkına vurgu yapan Erkulu, işveren baskısının hukuki faturasının ağır olabileceğini belirtti:
"İşçinin bu konuda yapabileceği irtibatı kesme hakkı mevzuatımızda net olarak düzenlenmemiş ancak genel çerçeve olarak bakıldığında bunların fazla mesai sayılacağı kabul ediliyor Yargıtay kararlarında. En azından işçinin akşam saatlerinde veya mesai saatleri dışındaki bu görüşmelerini ekstra ücrete tabii olacağını söyleye biliriz. Bu konuda ısrarcı olarak telefona bakılması lazım veya maillere dönülmesi lazım gibi baskılar olması durumunda bunun işçi için bir fesih sebebi olabileceğini söyleyebiliriz. İşçi bu durumda tazminatlarını alarak iş sözleşmesini feshedebilecektir."
